ТӘРБИӘ
Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары
Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү...
Нимә ул оялсанлыҡ?
Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә...
Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә
Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен,...
Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар
«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы...
Бала тыуғас башҡарылған йолаларҙы үтәүҙең әһәмиәте
(дауамы) Алтынсынан, ғәфү үтенә белеү. Балағыҙҙың нисә йәштә булыуына ҡарамаҫтан, хатта бер йәшлек булһа ла. Ата-әсә үҙенең хаҡ түгеллеген...
Кешене хөкөм итмә!
Бер танышым йәш сағында: – Фәлән-фәлән дуҫым көн дә кибеттән һыра алып ҡайта. Ҡайта ла был һаҫыҡты һемереп тә ҡуя. Аптыраҡ инде – шул...
Бала тыуғас башҡарылған йолаларҙы үтәүҙең әһәмиәте
Йола төрҙәре (дауамы) Бала тыуғандан һуң беренсе йылын йоҡлап үҫә, ләкин улар өлкән кешеләр кеүек тәрән йоҡоға китмәй. Йоҡо...
Бала тыуғас башҡарылған йолаларҙы үтәүҙең әһәмиәте
Йола төрҙәре Дүртенсе сөннәт ғәмәл – сабый тыуғас, уның өсөн «ғәҡыҡа» ҡорбаны салыу. «Ғәҡыҡа» һүҙе, ғәрәп теленән...
Тормошобоҙҙо үҙгәрткән төн
Әлхәмдүлилләһ, юлда йыш йөрөйөм, матур ерҙәр гиҙәм! Сәфәрҙә кемдәр менән генә осрашмайһың да, нимәләр генә ишетмәйһең. Дағстан ерендә күптән түгел...
Бала тыуғас башҡарылған йолаларҙы үтәүҙең әһәмиәте
Йола төрҙәре Ислам динендә өлкән кешеләрҙең хоҡуҡтары булған кеүек үк, яңы тыуған, бәләкәй генә булһалар ҙа, сабый балаларҙың да хоҡуғы бар....
Хаҡ юлға йомшаҡлыҡ, сабырлыҡ менән өндәйек!
Бынан өс йыл элек һалынған йола буйынса, йәй һайын улым менән икебеҙ ялыбыҙҙы хозур тәбиғәт ҡосағында һыйынып ҡына ултырған бер лагерҙа үткәрәбеҙ....
Бала – Аллаһ ﷻ бүләге
Өләсәйем Әлфирә Хажихәйҙәр ҡыҙы Ғәзизованың яҡты иҫтәлегенә арнайым «Һеҙ ғибәҙәт ҡылырға те-йешле булған зат – Аллаһ. Әҙәмде тупраҡтан бар итте,...
Тишек нәскиҙән яралған уйҙар
Былтыр йыл аҙағында үткәрелгән презентация кисәһе алдынан редакциябыҙ менән бергә йыйылып алдыҡ. Һәр ваҡыттағыса осрашыуыбыҙҙы Ҡөрьән аяттары менән...
Ҡөрьән Кәримде уҡыу – файҙалы ла, сауаплы ла
Аллаһ тарафынан бәндәләренә ебәрелгән, төшөрөлгән иң изге китап – ул Ҡөрьән Кәрим. Быны һәр мосолман белә. Ҡөрьән Кәрим – ул беҙгә...
Кешенең йәшәү мәғәнәһе һәм тәғәйенләнеше тураһында
Аллаһ Ҡөрьәндә әйтә (мәғәнәһе): «Мин ендәрҙе һәм кешеләрҙе Миңә ғибәҙәт ҡылһындар өсөн генә яраттым. Уларҙан миңә бер ниндәй өлөш...
Исламда шәхестең үҙидаралығы: тарихи мәғлүмәт
Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ: « Үҙенең асылын танып белгән кеше Раббыһын танып белгән», – тип әйткән. Аллаһ мосолмандарға:...
Ҡөрьәндән айырылмағыҙ!
Һәр йылдағыса, Рамаҙан шәриф айына ҙур пландар бағлап аяҡ баҫам. Тәүге көндән үк үҙ өҫтөмдә ал-ял белмәйсә эшләргә, күтәренке кәйеф менән йөрөргә һүҙ...
Кейем-һалым тураһында
Пәйғәмбәребеҙ ﷺ өсөн кейемдең һөйөклөһө күлдәк булды. Күлдәгенең еңе беләҙектәренә тиклем ине. Мәғлүм булһын: ҡара бүрек кейеү – мөстәхәб...
Тәкәбберлегеңде аҡылың менән ең!
Әҙәм балалары, аңғармаҫтан, әленән-әле тәкәбберлек тоҙағына эләгеп ҡуя. Уны шунда уҡ абайлап, урап үтергә мөмкинме икән? Боронғоларҙың хикмәтле һүҙе...
Нисек насар ғәҙәттәрҙән ҡотолорға?
Күп кешеләрҙең оялырға мәжбүр иткән насар ғәҙәттәре була. Һәр ҡайһыбыҙ уларҙан ҡотолорға теләй, әммә был зарарлы ғәҙәттәрҙән бик аҙҙар ғына арына...
Ғәйбәтселәр Ожмахтың еҫен дә татымаясаҡ!
«Үҙ-үҙен һәйбәт белгән кешегә, башҡалар уның тураһында ни һөйләһә лә, ҡурҡыныс түгел» (Имам Шәфиғи). Айырым бер...
Исламда бәхәс тураһында
Әгәр һинең менән берәйһе бәхәскә инһә, өндәшмә, һинең өсөн фәрештә яуап бирә. Әгәр һин бәхәскә инһәң, шайтан ҡушыла, фәрештәләр китә. Бәхәстә...
«Һап-һау кешенең дә ҡайғылары була, бирешмәҫкә кәрәк!..»
Беҙ ҡайҙалыр ҡабаланабыҙ, бөтмәҫ тормош мәшәҡәттәрен йырып сығырға ынтылабыҙ. Донъя матурлығына, бәлки, һоҡланабыҙҙыр, әммә күңел күҙебеҙ йыш ҡына...
«Янғын һүндереүсе», «дрессировщик» әллә «ыңғай педагог»һыңмы?
Баланың донъяға килеүе – һис шикһеҙ, һәр ғаилә өсөн иң бәхетле, иң шатлыҡлы ваҡиға. Йәш парҙың иң ҙур теләге бойомға аша. Һәм уларҙың иңдәренә...
Бала күңелен хәстәрләп...
Һуңғы йылдарҙа йәнһүрәттәрҙең бала күңеленә нисек тәьҫир иткәнен гәзит-журналдарҙа, интернет киңлегендә йыш уҡырға тура килә. Айырыуса Уолт Дисней...
Никах һәм ғаилә
Бер-береһенә тартылыу көсөн һалып, Үҙе барлыҡҡа килтергән мәхлүктәрҙе парлы итеп яратҡан Аллаһ ҡына бер. Берләшеп, физик һәм рухи камиллыҡҡа...
Кейемен күр ҙә хәлен күр
Ир- егеттәрҙең кейеме: - Ир- егеттең ғәүрәт урыны кендегенән алып тубығына ҡәҙәр (Мөслим; Тирмиҙи; Табәрани; Әхмәд; Хәким). - Ир- егеттәр ҙә тәненә...
КЕЙЕМЕН КҮР ҘӘ ХӘЛЕН КҮР
“Яулыҡлы ҡыҙ үтте яндарымдан...” Мосолман ҡатын-ҡыҙҙары кибетендә күлдәк кейеп, башына яулыҡ ябынып торған апай:...
Йәш балалы әсәгә ҡарата әйтергә ярамаған 6 һөйләм
Тәүлек дауамында балаһының «әмере-фарманын»н үтәп, уныһына мәктәптә өйгә эш биреп ҡайтарһалар, бергәләп мәсьәлә сискән, шиғыр ятлаған, аш...
Ғаиләлә атайҙың роле
Бала сағыбыҙҙан әсәй тормошобоҙҙа төп урын биләй, һәм беҙ шуға күнеккәнбеҙ. Ҡәҙерлебеҙгә арнап яҙылған йырҙарҙы, әҙәби әҫәрҙәрҙе һанап сығарырмын...
Хәүефһеҙ тәмәке тартыу – үлемесле миф
Төрлө хуш еҫле өҫтәмәләр (персик, еләк, карамель һәм башҡалар) ҡушылған вейптар менән мауығыу тәү ҡарашҡа ғына хәүефһеҙ. Баламдың әйберҙәре араһынан...
Яман менән юлдаш булма: яҡшы юлдан яҙҙырыр
Бөгөн кешеләр телевизорҙы әҙерәк ҡарай башланы, тиһәк тә, уға алмашҡа икенсерәк нәмә – YouTube видеоплатформаһы килеп, хакимлыҡ итә башланы....
Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары
Йософ пәйғәмбәр кеүек, Рәсүлу-ллаһты ла ** туғандары эҙәрлекләгән һәм һуңынан улар уға бойһонған. Рәсүлуллаһ ﷺ Дауыт пәйғәмбәр кеүек Мәккә...
Хәүефле ҡумта
Шәмбе кис мунсанан хәлем бөтөп, башым әйләнеп, ныҡ һыуһап ҡайттым. Оло сынаяҡҡа сәй яһап, йәһәт кенә эстем дә залдағы диванға барып ауҙым. Шунда тик...
Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары
Аллаһу Тәғәлә Үҙенең хәбибе (һөйөклөһө) булған Мөхәммәд ғәләйһис-сәләмде бик күркәм, үҙенсәлекле сифаттар менән яратҡан. Беҙҙең мөхәббәтебеҙ...
Әсәй януарға әйләнһә...
Йәш ҡатын бәхет күгенең етенсе ҡатында – бишектә мышнап ҡына көтөп алған сабыйы йоҡлай... Әммә ниндәйҙер мәлдә әсәнең шатлығы ҡапма-ҡаршы...
Апайыма асыҡ хат
Һаумы, апай! Ошо көндәрҙә һиңә 75 йәш тула! Мин донъяға килгәндә һиңә 22 йәш булған. Мәскәүҙә Аҙыҡ-түлек сәнәғәте институтының һуңғы курсында уҡып...
Үҙ-үҙеңде ишетеү
Был донъяла бер ҡайҙа ла тынғылыҡ юҡ. Һәр ғаиләлә ниндәй ҙә булһа проблема. Йәмғиәтебеҙҙе дер ҡалтыратып, йә көтөлмәгән ерҙән пандемия килеп сыға,...
Көслө ҡорал
"Уй, Аллаҡайым, ни эшләргә икән миңә хәҙер, ҡайҙа йәшенергә? Кәрәгемде генә бирер инде хәҙер, ҡайыш менән ярам, үлтерәм, тип тә янаны бит ул миңә!" –...
Бала нимә тураһында уйлағанын нисек белергә?
Балаға ныҡ иғтибарлы булырға кәрәк, айырыуса хәҙерге заманда. Әммә бында ла беҙгә алтын урталыҡ табырға, һаҡ булырға кәрәк. Ҡайһы саҡта...
“Изге ҡомартҡыларҙы барып күрҙек!..”
Татарстандың Булғар ҡалаһында Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт салләлааһу ғәләйһи үә сәлләмгә бәйле аҫарҙар күргәҙмәһе...
Бәхетле булыу мөмкинме?
Һәр ваҡыт ниҙер өйрәнгән, оҫталығын, һөнәрҙәрен арттырған кеше башҡаларҙан нимәһе менән айырыла? Күп яғы менән: үҙ өҫтөндә эшләгән кеше был тормошта...
Ояһында ни күрһә, осҡанында – шул булыр!
“Дини тәрбиә биргән гәзит сығара башлаған икәнһегеҙ! Баҫмағыҙҙы уҡып барам. Бик кәрәкле әйбер! Шул тиклем ҡыуандым”, – тип редакция...
Ҡыҙҙарҙы нисек ысын мосолман итеп үҫтерергә?
Ҡыҙ тыуыу менән ғаилә Аллаһу Тәғәләнең Рәхмәтенә солғана: һәр ата-әсәнең бәхете арта, уларҙың тормошона, йәшәгән йортона бәрәкәт ҡуна. Тәнәй сағынан...
Ҡотолғоһоҙ яза
Организмды ағыулаусы спиртлы матдәләргә мөнәсәбәт. Теге донъяла уларҙы ҡулланған өсөн ниндәй яза ҡаралған? Динебеҙ беҙгә мөлкәтебеҙҙе һәм...
Нәфсе ҡоло булмайыҡ
Кеше нәфсеһенең биш төрлө дәрәжәһе була. Ошо турала Әхмәт Хажи Абдулаевтың “Изгеләр әҙәбе” китабында шулай тип әйтелә: “Нәфсе...
Таҙалыҡҡа илткән 5 ҡағиҙә
Туҙған өйҙө нисек йыйыштырып алырға һәм нисек итеп артабан йортта тәртип һаҡларға? Был һорау хужабикәләр өсөн һәр саҡ актуаль. Һеҙгә өйҙө һәр саҡ...
Ғаилә мөнәсәбәтен боҙа торған ғәҙәттәр
Ғаилә мөнәсәбәттәре − бик нескә әйбер ул. Холҡобоҙҙағы үҙебеҙгә ғәҙәти һәм тәбиғи булып күренгән ҡайһы бер ҡылығыбыҙ арҡаһында ғаиләбеҙҙә йә низағ...
Баланы намаҙға өйрәтеү ысулдары
Биш тапҡыр намаҙ уҡыуҙың фарыз һәм әһәмиәтле икәнлеге барыбыҙға мәғлүм. Ҡиәмәт көнөндә лә тәү нәүбәттә намаҙ өсөн яуап бирәсәкбеҙ. Хәҙистә лә был...
Экстремизм ауы
Радикал, экстремист, террорист һүҙҙәре һуңғы ун йылда бар мәғлүмәт донъяһында бик йыш яңғырай. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был проблемалар беҙҙең йәмғиәттә...
Ныҡ онотолған әйберҙәр тураһында
Хәҙерге көндә «мин әлеге мәлдәмен», «ошо мәл менән йәшәү», «мәлде тойоу» һымаҡ һүҙбәйләнештәр йыш ҡулланыла. Был хаҡта яҙалар ҙа, йырлайҙар ҙа, әммә...
Ни өсөн балалар үҙҙәренә ҡул һала?
«Балалар суициды” − ҡурҡыныс һүҙ. Әммә балалар һәм үҫмерҙәр араһында үҙҙәренә ҡул һалыусыларҙың артыуы − бөгөнгө көндөң аяуһыҙ ысынбарлығы. Баланың...
Тәрбиәләйме әллә балаға зыян килтерәме йәнһүрәт?
Йәнһүрәткә әүрәп, зомби кеүек телеэкран алдында сәғәттәр буйына ҡатып ултырған, ата-әсәһенең, тамаҡ ялғаныңмы, балам, бар, тышта йөрөп кил, тигәненә...
Йәнә бер мөмкинлек
Хикмәт бабай һәм Искәндәр иҫке парк аша үтеп барғанда, ҡыҙып-ҡыҙып һөйләшкән, йәмһеҙ итеп хахылдап көлгән тауыштар ишетелде. Ағастар араһынан...
Икәү
Парк аша өйгә ҡайтып барам. Минән алдараҡ икәү атлай. Етәкләшкәндәр. Тик айыра алмайым: ҡыҙ менән егетме, әллә ике әхирәт ҡыҙмы? Сәстәрен бер үк...
Фәрештә кергән өй нурлы була
“Был өйҙөң эсе нурлы, йә булмаһа был өйҙә ҡот юҡ, нуры юҡ”, – тип әйтәләр. Ысындан да, берәү бай йәшәй, өй эсендә затлы әйберҙәр, кәрәк-яраҡтар...
Таяу тау
− Тауға менеп, теләк теләгәндә, минең турала ла онотма, насибымды осратып, кейәүгә сығыуымды һора, яраймы? − тип, Әнисә Сафиянан үтенде.− Һинең өсөн...
Фәһемле хәл
Һәр кеше үҙенең көсөн (энергияһын) көсәнмәй генә икенсе кешегә бирә ала. Нисек тиһегеҙме? Бер ваҡыт супермаркетта, әйберҙәр алып, түләр өсөн сиратҡа...
Үҙеңде онотма!
Бала саҡтағы һымаҡ башты мендәргә терәү менән мышнап ҡына йоҡлап китһәң икән ул. Юҡ шул, ни тиклем йоҡоң килеп, арып-талып тигәндәй, килеп ятаһың....
Һөйөүгә сарсау
Был донъяның ваҡытлы, ғүмерҙең сикле икәнен Юлиә мәктәпкә барғансы белә ине. Белһә лә, бер яңылыҡ уны ныҡ һеңгәҙәтте, бер нисә көнгә ашауҙан яҙҙырҙы,...
Бала ни өсөн алдаша?
Балаларҙың алдашыуын күрмәгән, һиҙмәгән, уға тап булмаған ата-әсә юҡтыр был донъяла. Ғәҙәттә, баланан ялған һүҙ ишетеү атаәсә өсөн көтөлмәгән асыш...
Ҡыҙ баланы ҡырҡ урындан тый...
«Ҡыҙыңдың тәрбиәһенең сере ниҙә?» – тип һоранылар бер осрашыуҙа. «Ҡыҙ баланы ҡырҡ урындан тый, тигән халыҡ мәҡәле бар. Әсәйем дә үҙемде ошо ҡағиҙәгә...
Ир-егетте нимә көслө итә?
«Көслө ир” төшөнсәһе күп яҡлы. Физик әҙерлекте, беләк көсөн генә күҙ алдына килтереү бигүк дөрөҫ булмаҫ. Аҡыл. Ғәйрәтле булып күренеү өсөн генә...
Сәй эскәндә, мөнәжәттәр көйләгәндә… хәләл ефетемде иманға әйҙәнем
Миңә гел генә, һеҙгә рәхәт, икегеҙ ҙә иманлы йәшәү рәүеше алып бараһығыҙ. Тормош иптәшегеҙҙе лә нисек дингә ылыҡтыра алдығыҙ һуң, тигән һорауҙы йыш...
Эй был ғүмер... Тик бер мәл генә
Тормош юлыңда һиңә осраған һәр кеше – ул һинең уҡытыусың, тиҙәр. Кемдер һине көслө булырға, кемдер – аҡыллыраҡ булырға, кемдер Һине ғәфү итә белергә,...
Яҡын кешеләр
(үткән быуаттың 30-сы йылдарында булған хәл) Сафураны тағы ла күңелһеҙ уйҙар солғап алды. Ниндәй ғәйебе өсөн уны күрә алмай икән Зәбихә апай? Былай...
Баланы көсләп яҡшы уҡытып буламы?
Белемгә ынтылышы булмаған бала бер ниҙә тырышлыҡ күрһәтмәй, илке-һалҡы йөрөүен артабан да дауам иткеһе килә. Был хәҙерге ата-әсәләр өсөн ғәҙәти...
Иң отошлоһо – баланы диндә тәрбиәләү
Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: “Бала Аллаһу Тәғәләнең ата-әсәгә ебәргән иң ҙур бүләге, аманаты”. Һәм был аманат өсөн ата-әсәгә Ҡиәмәт көнөндә яуап бирергә...
