Фәрештә кергән өй нурлы була

Фәрештә кергән өй нурлы була

“Был өйҙөң эсе нурлы, йә булмаһа был өйҙә ҡот юҡ, нуры юҡ”, – тип әйтәләр. Ысындан да, берәү бай йәшәй, өй эсендә затлы әйберҙәр, кәрәк-яраҡтар бөтәһе лә бар, ләкин нимәлер етмәгән һымаҡ. Күңел менән иғтибарлап ҡараһаң, нур юҡ был өйҙә, был фатирҙа, йәғни ҡотһоҙ, тип әйтергә мөмкин.

Икенсе берәү ярлыраҡ йәшәй, байлығы менән маҡтанырлыҡ түгел, ләкин ул өйҙөң эсендә күҙгә бәрелеп торған нур бар, йәм бар, күркәмлек һиҙелә. Әлбиттә, өй эсендә был сифаттар кешенең байлығына бәйләнмәгән, ә туранан-тура уның йәшәү рәүешенә – мосолманса йәшәү рәүешенә бәйләнгән.

Ысын мосолман тәртибен һаҡлап йәшәгән ғаиләнең өй эсе йәмле, нурлы була, ул өйҙә бәрәкәт тә була. Ә хужаларҙың үҙҙәренең йөҙөндә Ислам нуры балҡып тора, сөнки бындай өйҙә фәрештә бар, был өйгә (фатирға) фәрештә керә, ул нур килтерә, нур һибә был өй эсенә. Фәрештә булған өсөн өй эсе нурлы, күркәм, йәмле.

Ә теге ҡотһоҙ өйҙә фәрештә юҡ, фәрештәләр ул өйҙө урап үтәләр. Ә ни өсөн? Сөнки был өйҙә (фатирҙа) фәрештәләр һөймәгән, яратмаған тәртип урынлашҡан. Мосолманса, шәриғәт ҡушҡанса йәшәмәйҙәр. Был өйҙөң, фатирҙың стеналарында һәр төрлө йәнле әйберҙәрҙең һүрәттәре эленеп тора: кеше һүрәттәре (фото), хайуан, ҡош-ҡорт һүрәттәре, йә булмаһа суйындан ҡойолған, таштан һ.б. эшләнгән статуэткалар.

Музыка ҡоралдары, иҫерткес эсемлектәр, (араҡы, ҡойолған бал, спирт, һыра һ.б.) булһа, фәрештәләр кермәйҙәр. Шулай уҡ өй эсендә ҡатын-ҡыҙ ялан баш йөрөһә, жөнөб булған кешеләр (ғөсөл алғанға ҡәҙәр) булһа, шулай уҡ фәрештәләр кермәй. Һәм хәҙерге ваҡытта күп кешеләр өй эсендә эт аҫрайҙар. Бындай өйҙө лә фәрештәләр йыраҡтан урап ҡаса. Эт аҫраған өй эсендә намаҙ ҙа уҡырға ярамай. Аллаһу Тәғәлә Үҙе һаҡлаһын, ундай өй эсендә эт аҫраусы кешеләрҙән беҙҙе йыраҡ ҡылһын.

ИСМӘҒИЛ ИГЕҘЙӘНОВ

“Мосолмандарҙың изге ерендә” китабынан

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...


Яҡты йондоҙ булып балҡыны ла...

«Райондашым, ауылдашым Балаҡатай егете Фәнил Байышевҡа 15 ғинуарҙа 70 йәш тулған булыр ине. Шул тиклем яҡшы кеше, зур өмөттәр бағлаған йәш ғалимдың ғүмере ҡыҫҡа булды, ижадының башында тиерлек өҙөлдө. Әммә ул, күптәр үҙ ғүмерендә тиҫтә йылдар буйы атҡарған эште бер нисә йылда эшләп, үҙенең...


«Аллаһ Рәхмәтенә өмөтөбөҙҙө өҙмәйек!..»

Ғилем һәм тәрбиә, сабырлыҡ, изгелектәрҙе күп ҡыла торған Рамаҙан айы яҡынлаша. 19 февраль – нурлы айҙың тәүге көнө. Йәғни, 18 февралдә, ҡояш байыу менән, ураҙаға инәбеҙ. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ − шул уңайҙан, ураҙа хаҡында. Һорауҙарыбыҙға Көйөргәҙе районы Ермолаево ауылының «Рамаҙан» мәсете мөғәллиме...