Фәрештә кергән өй нурлы була

Фәрештә кергән өй нурлы була

“Был өйҙөң эсе нурлы, йә булмаһа был өйҙә ҡот юҡ, нуры юҡ”, – тип әйтәләр. Ысындан да, берәү бай йәшәй, өй эсендә затлы әйберҙәр, кәрәк-яраҡтар бөтәһе лә бар, ләкин нимәлер етмәгән һымаҡ. Күңел менән иғтибарлап ҡараһаң, нур юҡ был өйҙә, был фатирҙа, йәғни ҡотһоҙ, тип әйтергә мөмкин.

Икенсе берәү ярлыраҡ йәшәй, байлығы менән маҡтанырлыҡ түгел, ләкин ул өйҙөң эсендә күҙгә бәрелеп торған нур бар, йәм бар, күркәмлек һиҙелә. Әлбиттә, өй эсендә был сифаттар кешенең байлығына бәйләнмәгән, ә туранан-тура уның йәшәү рәүешенә – мосолманса йәшәү рәүешенә бәйләнгән.

Ысын мосолман тәртибен һаҡлап йәшәгән ғаиләнең өй эсе йәмле, нурлы була, ул өйҙә бәрәкәт тә була. Ә хужаларҙың үҙҙәренең йөҙөндә Ислам нуры балҡып тора, сөнки бындай өйҙә фәрештә бар, был өйгә (фатирға) фәрештә керә, ул нур килтерә, нур һибә был өй эсенә. Фәрештә булған өсөн өй эсе нурлы, күркәм, йәмле.

Ә теге ҡотһоҙ өйҙә фәрештә юҡ, фәрештәләр ул өйҙө урап үтәләр. Ә ни өсөн? Сөнки был өйҙә (фатирҙа) фәрештәләр һөймәгән, яратмаған тәртип урынлашҡан. Мосолманса, шәриғәт ҡушҡанса йәшәмәйҙәр. Был өйҙөң, фатирҙың стеналарында һәр төрлө йәнле әйберҙәрҙең һүрәттәре эленеп тора: кеше һүрәттәре (фото), хайуан, ҡош-ҡорт һүрәттәре, йә булмаһа суйындан ҡойолған, таштан һ.б. эшләнгән статуэткалар.

Музыка ҡоралдары, иҫерткес эсемлектәр, (араҡы, ҡойолған бал, спирт, һыра һ.б.) булһа, фәрештәләр кермәйҙәр. Шулай уҡ өй эсендә ҡатын-ҡыҙ ялан баш йөрөһә, жөнөб булған кешеләр (ғөсөл алғанға ҡәҙәр) булһа, шулай уҡ фәрештәләр кермәй. Һәм хәҙерге ваҡытта күп кешеләр өй эсендә эт аҫрайҙар. Бындай өйҙө лә фәрештәләр йыраҡтан урап ҡаса. Эт аҫраған өй эсендә намаҙ ҙа уҡырға ярамай. Аллаһу Тәғәлә Үҙе һаҡлаһын, ундай өй эсендә эт аҫраусы кешеләрҙән беҙҙе йыраҡ ҡылһын.

ИСМӘҒИЛ ИГЕҘЙӘНОВ

“Мосолмандарҙың изге ерендә” китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...