Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем белә, аңлай. Беҙҙең өләсәйҙәрҙең башынан яулыҡ төшмәне: өйҙә лә, эштә лә, байрамда ла һәр саҡ яулыҡта. Һәм шуның менән беҙгә өлгө булып торалар.

 

Яулыҡ ябыныу – ул тәртип. Сәс-баш туҙып, бысранып йөрөмәй. Ҡолаҡтар ҡаплаулы, башҡа ла йылы, тиҙ өшөп бармайһың. Йәй көнөндә иһә барыбыҙға ла баш ке-йемен кейергә ҡушалар, табиптар ҙа эҫе көндәрҙә башты ҡапларға кәңәш итә. Яулыҡта үҙеңде нисектер ыҡсым тотаһың. Әйтерһең дә, яулыҡ һинең башыңды ғына ҡапламай, ә нәфсеңде лә теҙгенләй, тыйнаҡ булырға өйрәтә. Яулыҡһыҙ ҡатын-ҡыҙҙың һәр сәс бөртөгөн шайтан туҙҙырып, бутап ултырған кеүек тойола миңә.

Ә инде мосолман әҙәбенә ярашлы яулыҡ ябыныу – күркәмлек ул. Уның бер ниндәй ҙә ояты ла, кәмселектәре лә юҡ. «Миңә иртәрәк яулыҡ ябынырға, ваҡыт етмәгән әле» − тип әйтеүселәр ныҡ яңылыша. Иртәме, һуңмы икәнлеген бары бер Аллаһ ҡына белә. Ә ваҡыт бер ҡасан да килеп етмәй. Ваҡыт тик китеп кенә бара!

Миңә ҡалһа, яулыҡта үҙемде бик уңайлы тоям. Әлбиттә, башта күптәр, аптырап, сәйерһенеп ҡараны (ни эшләйһең инде, шундай йәмғиәттә йәшәгәс). «Килештереп яулыҡ ябынған» тиеүселәр ҙә аптыратманы, киреһенсә, минең яулыҡҡа иғтибар итеүҙәре ҡыуандырҙы ғына. Яулыҡ ябыныуҙың бик күп файҙаһын да әйтер инем: сәс-баш таҙа, тиҙ бысранмай, туҙып йөрөмәй. Көн һайын, прическа эшләйем, тип баш ватмайһың, ваҡыт әрәм итмәйһең. Эштә лә, төрлө тантаналы, мәҙәни сараларҙа булырға тура килһә лә, бер кем дә: «Бар, яулығыңды сис!» − тип әйтмәне әле. Ә бит иң тәүҙә, кеше нимә әйтер, тип уйлайбыҙ, ҡурҡабыҙ. Беҙҙең ҡылған изге ғәмәлдәрҙән, хатта кейгән кейемдәрҙән тик Аллаһ риза булһын – бары шул ҙур мәғәнәгә эйә.

Хәҙер бит яулыҡтарҙың ниндәйе генә юҡ, һәр күлдәккә, һәр кейемгә килешле итеп һайлап алырға була, теләк кенә булһын. Ә иң мөһиме – яулыҡлы ҡатын-ҡыҙ тәрбиә лә, өлгө лә, матурлыҡ билгеһе лә. Раббыбыҙ бит ҡатын-ҡыҙҙы шуның өсөн яратҡан: киләсәк быуынға тәрбиә бирергә, тирә-яҡтағыларға өлгө булырға һәм үҙенең гүзәллеген ыҡсым итеп күрһәтергә.

 

Айһылыу Сирбаева, Дыуан районы

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Ике донъя араһында йәшәү...

Сафия өләсәйем Йылайыр районының Һаҡтау ауылында доньяға килә. Буй етер-етмәҫтән 16 йәшен дә тултырмаған ҡыҙҙы, урман аша алыҫ түгел Аралбай ауылындағы ҡатыны вафат булған тол иргә димләп, кейәүгә бирәләр.   Ауылдың бик күренекле муллаһы Абдулла Ыласыновтар араһына килен булып төшә. Балалары...


Милли кейем

Милли кейем – ул халҡымдың Сағылышы, йөҙө. Оҫта ҡулы, көс-ҡеүәте, Сәсәнлеге, һүҙе. Ҡыҙҙарының гүзәллеге, Ир-атының сәме. Ағинәйҙәр аҡылы ла, Аҡһаҡалдар ғәме. Милли кейем – ул халҡымдың Ҡабатланмаҫ йәме. Бал, ҡорото, сәксәгенең, Ҡымыҙының тәме. Меңдәр янында танытҡан Рух...


Ғималетдин мулла

«Беҙҙең Сәйетбаба ауылы тарихы яҙылһа, ул бер китап түгел, томдар булыр ине, – ти ауылыбыҙҙың ихтирамлы ағинәйе 93 йәшлек Фәриҙә апай Ғилманова. –Һуғыштан һуңғы йылдарҙа Өйәнең биръяғында ғына ирҙәре һуғышта үлеп тол ҡалған ҡатындарҙың һаны ҡырҡҡа яҡын ине. Кешеләр яҙмышы ил...


Оҙаҡ йәшәү серҙәре

Окинава Япон утрауында йәшәүселәрҙең уртаса ғүмер оҙонлоғо ҡатын-ҡыҙҙар араһында 92, ир-егеттәр араһында 88 йәш. Бының сере куркума (һинд зәғферәне) нигеҙендә әҙерләнгән эсемлектәр ҡулланыуҙа, тигән фекерҙә ғалимдар. Эсемлекте даими ҡулланыу онкология сирҙәрен кәметә, инсульт, инфаркт осраҡтарын...


«Донъя йорто – бер көнлөк йорт...»

Фазылйән хәҙрәт Һөйөндөков тураһында хәбәрсебеҙ Светлана Әбсәләмованың «Әхирәттә кәрәгер ғилемде өйрәнегеҙ!..» исемле мәҡәләһен «Әс-Сәләм» гәзитенең 2024 йылдың август һанында баҫып сығарғайныҡ. Былтыр Йылайыр тарафтарына юл төшкәс, Фазылйән әүлиәнең улдары Ҡаһарман һәм...