Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем белә, аңлай. Беҙҙең өләсәйҙәрҙең башынан яулыҡ төшмәне: өйҙә лә, эштә лә, байрамда ла һәр саҡ яулыҡта. Һәм шуның менән беҙгә өлгө булып торалар.

 

Яулыҡ ябыныу – ул тәртип. Сәс-баш туҙып, бысранып йөрөмәй. Ҡолаҡтар ҡаплаулы, башҡа ла йылы, тиҙ өшөп бармайһың. Йәй көнөндә иһә барыбыҙға ла баш ке-йемен кейергә ҡушалар, табиптар ҙа эҫе көндәрҙә башты ҡапларға кәңәш итә. Яулыҡта үҙеңде нисектер ыҡсым тотаһың. Әйтерһең дә, яулыҡ һинең башыңды ғына ҡапламай, ә нәфсеңде лә теҙгенләй, тыйнаҡ булырға өйрәтә. Яулыҡһыҙ ҡатын-ҡыҙҙың һәр сәс бөртөгөн шайтан туҙҙырып, бутап ултырған кеүек тойола миңә.

Ә инде мосолман әҙәбенә ярашлы яулыҡ ябыныу – күркәмлек ул. Уның бер ниндәй ҙә ояты ла, кәмселектәре лә юҡ. «Миңә иртәрәк яулыҡ ябынырға, ваҡыт етмәгән әле» − тип әйтеүселәр ныҡ яңылыша. Иртәме, һуңмы икәнлеген бары бер Аллаһ ҡына белә. Ә ваҡыт бер ҡасан да килеп етмәй. Ваҡыт тик китеп кенә бара!

Миңә ҡалһа, яулыҡта үҙемде бик уңайлы тоям. Әлбиттә, башта күптәр, аптырап, сәйерһенеп ҡараны (ни эшләйһең инде, шундай йәмғиәттә йәшәгәс). «Килештереп яулыҡ ябынған» тиеүселәр ҙә аптыратманы, киреһенсә, минең яулыҡҡа иғтибар итеүҙәре ҡыуандырҙы ғына. Яулыҡ ябыныуҙың бик күп файҙаһын да әйтер инем: сәс-баш таҙа, тиҙ бысранмай, туҙып йөрөмәй. Көн һайын, прическа эшләйем, тип баш ватмайһың, ваҡыт әрәм итмәйһең. Эштә лә, төрлө тантаналы, мәҙәни сараларҙа булырға тура килһә лә, бер кем дә: «Бар, яулығыңды сис!» − тип әйтмәне әле. Ә бит иң тәүҙә, кеше нимә әйтер, тип уйлайбыҙ, ҡурҡабыҙ. Беҙҙең ҡылған изге ғәмәлдәрҙән, хатта кейгән кейемдәрҙән тик Аллаһ риза булһын – бары шул ҙур мәғәнәгә эйә.

Хәҙер бит яулыҡтарҙың ниндәйе генә юҡ, һәр күлдәккә, һәр кейемгә килешле итеп һайлап алырға була, теләк кенә булһын. Ә иң мөһиме – яулыҡлы ҡатын-ҡыҙ тәрбиә лә, өлгө лә, матурлыҡ билгеһе лә. Раббыбыҙ бит ҡатын-ҡыҙҙы шуның өсөн яратҡан: киләсәк быуынға тәрбиә бирергә, тирә-яҡтағыларға өлгө булырға һәм үҙенең гүзәллеген ыҡсым итеп күрһәтергә.

 

Айһылыу Сирбаева, Дыуан районы

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...


Сит бала түгел

Ҡатыным беренсе иренән булған балаһына минән аҡса һорай. Мин бер нисә тапҡыр уға кейем алырға, мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам иттем, ләкин, шәриғәт буйынса, мин уны тулыһынса тәьмин итергә тейешменме?   Б., Стәрлетамаҡ ҡалаһы.   Дин белгесе яуабы Ҡатынығыҙҙың беренсе никахтан булған...


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...