Кейем-һалым тураһында

Кейем-һалым тураһында

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ өсөн кейемдең һөйөклөһө күлдәк булды. Күлдәгенең еңе беләҙектәренә тиклем ине. Мәғлүм булһын: ҡара бүрек кейеү – мөстәхәб (мотлаҡ булмаған, маҡтаулы ғәмәл). Мамыҡ һәм йөн кейем кейеү – Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сөннәте.

 

Тѳҫтәрҙең һѳйѳклѳһѳ – аҡтыр. Йәшел нәмәгә ҡарау күреү һәләтен арттыра. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йәшел бишмәт кейҙе. Йәшел тѳҫтәге кейем кейеү – сѳннәт. Ир кеше ҡыҙыл һәм һары тѳҫтәге, ебәк йә ебәк ҡатышҡан кейемдән йыраҡ торорға тейеш.

Намаҙ ѳсѳн кейемдең таҙалығы фарыз булған кеүек, намаҙҙан тыш та бысраҡ кейем кейеү шәриғәтебеҙҙә тыйылған. Хәҙис-шәрифтә былай тиелә: «Дѳрѳҫлѳктә, Аллаһу Тәғәлә үҙенең биргән ниғмәтенең әжерен ҡоло ѳҫтѳндә күреүҙе ярата».

Байлығыбыҙ булып, ниәтебеҙ тәкәбберлек булмағанда, пак һәм нәфис кейемдәр кейеп йѳрѳү сѳннәттер. Байлыҡ була тороп, иҫке кейем кейеү үҙеңде түбәнәйтеү булыр. Кейемде уң яҡтан кейә башларға, һул яҡтан сисергә кәрәк.

Хәҙис-шәрифтә: «Дѳрѳҫлѳктә, ендәр кешеләрҙең кейемдәре һәм ҡоралдары менән файҙаланырҙар. Һеҙҙең берегеҙ, кейемен һәм күлдәген яңыртһа, “Бисмил-ләһ”те әйтһен, сѳнки Аллаһу Тәғәләнең исеме ул кейемгә мәһәр булыр».

Эш кейемен кейгәндә, «Фатиха» сүрәһен уҡыр кәрәк. Кейемде, шатланып, иңгә-буйға тартма, сѳнки былай ҡыланыу тәкәбберлек булыр. Күлдәкте салбарҙан элек кейеү Пәйғәмбәрҙәр сѳннәтенән булыр. Дошман үрелмәһен, һәм бәлә килмәһен тиһәң, салбарҙы ултырып кей. Кейемде ҡайҙа етте, шунда ырғытыу әҙәпһеҙлек һанала. «Шайтан кеймәһен ѳсѳн»дѳң мәғәнәһе: кейемде теләһә ҡайҙа ташлаусы шайтан булыр, шуға кейемде кейеүсе үҙе лә шайтан булыр. Дѳрѳҫлѳктә, ул кейем әйтер: «Һин мине кис менән зиннәтлә, мин һине кѳндѳҙ зиннәтләрмен». Йәғни, кейемде кисен сискәс, таҙартып, бѳкләп ҡуй.

Тѳрлѳ биҙәкле кейемдәр кеймә, бигерәк тә хайуан һүрәттәре булған кейем кейеүҙән һаҡлан, сѳнки ундай кейем кейгәндәрҙе фәрештәләр һаҡламаҫ. Ҡатын-ҡыҙҙар тәндәре күренерҙәй йоҡа кейем кеймәһен. Сѳнки бындай кейем кейгән ҡатындарға ирҙәрҙең күҙе тѳшһә, ирҙәр гонаһлы булыр.

Яңы кейем кейгән кешене күргәндә: «Был әйберҙе маҡтаулы хәлдә кейеп тереклек итергә яҙһын!», «Иҫән-һау кейеп туҙҙырырға насип итһен!», «Йылы тәнеңдә туҙһын!» – тип әйтеү хәйерле булыр.

 

 

Рәхимйән Ғәләүетдинов әҙерләне,

Белорет районы

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...