Кейем-һалым тураһында

Кейем-һалым тураһында

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ өсөн кейемдең һөйөклөһө күлдәк булды. Күлдәгенең еңе беләҙектәренә тиклем ине. Мәғлүм булһын: ҡара бүрек кейеү – мөстәхәб (мотлаҡ булмаған, маҡтаулы ғәмәл). Мамыҡ һәм йөн кейем кейеү – Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сөннәте.

 

Тѳҫтәрҙең һѳйѳклѳһѳ – аҡтыр. Йәшел нәмәгә ҡарау күреү һәләтен арттыра. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йәшел бишмәт кейҙе. Йәшел тѳҫтәге кейем кейеү – сѳннәт. Ир кеше ҡыҙыл һәм һары тѳҫтәге, ебәк йә ебәк ҡатышҡан кейемдән йыраҡ торорға тейеш.

Намаҙ ѳсѳн кейемдең таҙалығы фарыз булған кеүек, намаҙҙан тыш та бысраҡ кейем кейеү шәриғәтебеҙҙә тыйылған. Хәҙис-шәрифтә былай тиелә: «Дѳрѳҫлѳктә, Аллаһу Тәғәлә үҙенең биргән ниғмәтенең әжерен ҡоло ѳҫтѳндә күреүҙе ярата».

Байлығыбыҙ булып, ниәтебеҙ тәкәбберлек булмағанда, пак һәм нәфис кейемдәр кейеп йѳрѳү сѳннәттер. Байлыҡ була тороп, иҫке кейем кейеү үҙеңде түбәнәйтеү булыр. Кейемде уң яҡтан кейә башларға, һул яҡтан сисергә кәрәк.

Хәҙис-шәрифтә: «Дѳрѳҫлѳктә, ендәр кешеләрҙең кейемдәре һәм ҡоралдары менән файҙаланырҙар. Һеҙҙең берегеҙ, кейемен һәм күлдәген яңыртһа, “Бисмил-ләһ”те әйтһен, сѳнки Аллаһу Тәғәләнең исеме ул кейемгә мәһәр булыр».

Эш кейемен кейгәндә, «Фатиха» сүрәһен уҡыр кәрәк. Кейемде, шатланып, иңгә-буйға тартма, сѳнки былай ҡыланыу тәкәбберлек булыр. Күлдәкте салбарҙан элек кейеү Пәйғәмбәрҙәр сѳннәтенән булыр. Дошман үрелмәһен, һәм бәлә килмәһен тиһәң, салбарҙы ултырып кей. Кейемде ҡайҙа етте, шунда ырғытыу әҙәпһеҙлек һанала. «Шайтан кеймәһен ѳсѳн»дѳң мәғәнәһе: кейемде теләһә ҡайҙа ташлаусы шайтан булыр, шуға кейемде кейеүсе үҙе лә шайтан булыр. Дѳрѳҫлѳктә, ул кейем әйтер: «Һин мине кис менән зиннәтлә, мин һине кѳндѳҙ зиннәтләрмен». Йәғни, кейемде кисен сискәс, таҙартып, бѳкләп ҡуй.

Тѳрлѳ биҙәкле кейемдәр кеймә, бигерәк тә хайуан һүрәттәре булған кейем кейеүҙән һаҡлан, сѳнки ундай кейем кейгәндәрҙе фәрештәләр һаҡламаҫ. Ҡатын-ҡыҙҙар тәндәре күренерҙәй йоҡа кейем кеймәһен. Сѳнки бындай кейем кейгән ҡатындарға ирҙәрҙең күҙе тѳшһә, ирҙәр гонаһлы булыр.

Яңы кейем кейгән кешене күргәндә: «Был әйберҙе маҡтаулы хәлдә кейеп тереклек итергә яҙһын!», «Иҫән-һау кейеп туҙҙырырға насип итһен!», «Йылы тәнеңдә туҙһын!» – тип әйтеү хәйерле булыр.

 

 

Рәхимйән Ғәләүетдинов әҙерләне,

Белорет районы

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Люля-кебаб

650 г фарш  2 һуған  тоҙ, борос  тәмләткестәр  ләүәш (теләк буйынса)  6-8 ағас таяҡса   Маринадланған һуған:  1 һуған  1 балғалаҡ аш һеркәһе (9 %)   Әҙерләү: Фаршҡа ваҡ итеп туралған һуғанды, тәмләткестәрҙе ҡушып тасҡағыҙ, бер аҙ һуҡҡылап алығыҙ. Һуңынан ярты сәғәткә һыуытҡысҡа...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...