Кейем-һалым тураһында

Кейем-һалым тураһында

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ өсөн кейемдең һөйөклөһө күлдәк булды. Күлдәгенең еңе беләҙектәренә тиклем ине. Мәғлүм булһын: ҡара бүрек кейеү – мөстәхәб (мотлаҡ булмаған, маҡтаулы ғәмәл). Мамыҡ һәм йөн кейем кейеү – Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сөннәте.

 

Тѳҫтәрҙең һѳйѳклѳһѳ – аҡтыр. Йәшел нәмәгә ҡарау күреү һәләтен арттыра. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ йәшел бишмәт кейҙе. Йәшел тѳҫтәге кейем кейеү – сѳннәт. Ир кеше ҡыҙыл һәм һары тѳҫтәге, ебәк йә ебәк ҡатышҡан кейемдән йыраҡ торорға тейеш.

Намаҙ ѳсѳн кейемдең таҙалығы фарыз булған кеүек, намаҙҙан тыш та бысраҡ кейем кейеү шәриғәтебеҙҙә тыйылған. Хәҙис-шәрифтә былай тиелә: «Дѳрѳҫлѳктә, Аллаһу Тәғәлә үҙенең биргән ниғмәтенең әжерен ҡоло ѳҫтѳндә күреүҙе ярата».

Байлығыбыҙ булып, ниәтебеҙ тәкәбберлек булмағанда, пак һәм нәфис кейемдәр кейеп йѳрѳү сѳннәттер. Байлыҡ була тороп, иҫке кейем кейеү үҙеңде түбәнәйтеү булыр. Кейемде уң яҡтан кейә башларға, һул яҡтан сисергә кәрәк.

Хәҙис-шәрифтә: «Дѳрѳҫлѳктә, ендәр кешеләрҙең кейемдәре һәм ҡоралдары менән файҙаланырҙар. Һеҙҙең берегеҙ, кейемен һәм күлдәген яңыртһа, “Бисмил-ләһ”те әйтһен, сѳнки Аллаһу Тәғәләнең исеме ул кейемгә мәһәр булыр».

Эш кейемен кейгәндә, «Фатиха» сүрәһен уҡыр кәрәк. Кейемде, шатланып, иңгә-буйға тартма, сѳнки былай ҡыланыу тәкәбберлек булыр. Күлдәкте салбарҙан элек кейеү Пәйғәмбәрҙәр сѳннәтенән булыр. Дошман үрелмәһен, һәм бәлә килмәһен тиһәң, салбарҙы ултырып кей. Кейемде ҡайҙа етте, шунда ырғытыу әҙәпһеҙлек һанала. «Шайтан кеймәһен ѳсѳн»дѳң мәғәнәһе: кейемде теләһә ҡайҙа ташлаусы шайтан булыр, шуға кейемде кейеүсе үҙе лә шайтан булыр. Дѳрѳҫлѳктә, ул кейем әйтер: «Һин мине кис менән зиннәтлә, мин һине кѳндѳҙ зиннәтләрмен». Йәғни, кейемде кисен сискәс, таҙартып, бѳкләп ҡуй.

Тѳрлѳ биҙәкле кейемдәр кеймә, бигерәк тә хайуан һүрәттәре булған кейем кейеүҙән һаҡлан, сѳнки ундай кейем кейгәндәрҙе фәрештәләр һаҡламаҫ. Ҡатын-ҡыҙҙар тәндәре күренерҙәй йоҡа кейем кеймәһен. Сѳнки бындай кейем кейгән ҡатындарға ирҙәрҙең күҙе тѳшһә, ирҙәр гонаһлы булыр.

Яңы кейем кейгән кешене күргәндә: «Был әйберҙе маҡтаулы хәлдә кейеп тереклек итергә яҙһын!», «Иҫән-һау кейеп туҙҙырырға насип итһен!», «Йылы тәнеңдә туҙһын!» – тип әйтеү хәйерле булыр.

 

 

Рәхимйән Ғәләүетдинов әҙерләне,

Белорет районы

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Пәйғәмбәрҙең ﷺ күккә ашыуы

Пәйғәмбәрлектең ун икенсе йылы. Рәжәб айының 22-се төнөндә Ябраил фәрештә, Бураҡ тигән Ожмах атын алып, Пәйғәмбәр ﷺ артынан килә. Мөхәммәд ﷺ, Бураҡҡа атланып, Ябраил оҙатыуында, күҙ асып йомғансы Иерусалимда була. Улар, Мөхәммәд Пәйғәмбәргә ﷺ тиклем үк табыныу урыны булған Әл-Аҡса мәсете янына...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Үҫмер сағымдан тартты мине үҙенә был ил. Тарихи фильмдары, балалар өсөн тылсымлы әкиәттәре менән арбағандыр тәүҙә. 10-11 йәштәрҙә Александр Неверовтың «Ташкент – икмәк ҡалаһы» әҫәрен уҡып сыҡҡас, ҡыҙыҡһыныу тағы ла артты. Тимәк, был илдә муллыҡ, йомартлыҡ бар, тигән һығымтаға...


Шайтан яҙмалары

Аллаһ исеме менән... Һеҙҙең арала Әтиә менән дуҫ булғандар бармы ул? Булһа, әйтегеҙ уға, шул тиклем итеп теңкәмде ҡоротмаһын әле. Бөгөн миңә уның тәртибе һис кенә лә оҡшаманы. Ниндәй генә эшкә тотонмаһын: «Мәрхәмәтле һәм Рәхимле Аллаһ исеме менән башлайым», – ти ҙә торасы. Ул...


Әжәл менән яғалашҡанда

Совет дәүере, фәнгә нигеҙләнеп, илдә техник прогресс яҡтан үҫеш барлыҡҡа килтерә алһа ла, изге Ҡөрьән тәғлимәтен инҡар итеүе арҡаһында тәрбиә өлкәһендә хәл иткес һынылыш яһай алманы. Сөнки, изге Ҡөрьән тәғлимәте нигеҙендә тәрбиәләнмәгәндәрҙең ҡан тамырҙарына шайтан урынлашып, төрлө насар ғәҙәттәр...


«Зәйнулла ишандың фотоһы беҙҙең өйҙә элеүле торҙо...»

Сәфәрҙә йөрөргә яратам. «Йөрөгән аяҡҡа йүрмә эләгә», тигәндәй, һәр сәйәхәт ниндәйҙер яңы тәьҫораттар, ҡыҙыҡлы осрашыуҙар менән ҡыуандыра. Алыҫ Ҡаҙағстан ерендә лә шулай булды. Ҡаҙаҡ бауырҙаштарҙың: «Һеҙ башҡорттармы ни?» – тип ихлас ҡыуанып китеүенең бер ғилләһенә...