Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сифаты һәм холоҡтары

Аллаһу Тәғәлә Үҙенең хәбибе (һөйөклөһө) булған Мөхәммәд ғәләйһис-сәләмде бик күркәм, үҙенсәлекле сифаттар менән яратҡан. Беҙҙең мөхәббәтебеҙ Пәйғәмбәребеҙгә ҡарата тағы ла артһын өсөн уның ҡайһы бер сифаттарын һанап китәбеҙ.

 

Хәҙрәти Рәсүл урта буйлы, мөһабәт кәүҙәле, бик сәләмәт тәнле, киң күкрәкле, ҡуйы һаҡаллы ине. Оҙонсараҡ аҡ йөҙлө, бик матур һәм тулған ай кеүек нурлы, киң маңлайлы, ҙур ҡара күҙле, оҙон һәм ҡуйы керпекле, нескә ҡашлы, уртаса ҡалҡыуыраҡ танаулы, тештәре саф һәм ынйы кеүек аҡ һәм тигеҙ ине. Сәс һәм һаҡалы ҡап-ҡара булып, бер аҙ бөҙрәләнеп, тулҡынланып тора ине.

Йөрөгән ваҡытта киң аҙымдар менән атлап йөрөй, һис бер ваҡытта унда-бында ҡарамай. Хәҙрәти Рәсүл ғәйәт мөһабәт булғанлыҡтан, тәү күргән кеше ҡурҡып китә, йәғни, Хәҙрәти Рәсүлдең мөһабәте баҫа ине. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ менән ултырҙаш булған кеше, мәжлесенә ғашиҡ булып, шатлана, ҡайғылы әҙәм булһа, бөтөн ҡайғыһын онота ине.

Хәҙрәти Рәсүлдең тауышы күркәм, һөйләшеүе мөләйем үә йомшаҡ, һүҙе ғәйәт фәсих (асыҡ) булып, һүҙҙе кәрәк ваҡытта ғына һөйләй ине. Уйнап һөйләшмәй, мәғәнәһеҙ, насар үә ярамаҫ һүҙҙәр әйтмәй, һис кемде ғәйбәт ҡылмай, һүҙ һөйләгәндә, һүҙҙәрен һанап торорға мөмкин ине. Һүҙ һөйләргә керешһә, мәжлестәге кешеләр тып-тын булып бик ихласлыҡ менән тыңлайҙар.

Хәҙрәти Рәсүл һәр кемгә, хатта дошмандарына ла асыҡ йөҙлө, татлы һүҙле булып, һис кемгә һытыҡ йөҙ менән тормай, кешеләргә әүәл үҙе сәләм биреп, күрешкәндә башлап ҡулын һуҙа. Һөйләшә башлаһа, кеше һүҙен бөтөргәнсә тыңлап тора, йәғни, уны ташлап китмәй.

Кешегә барғанда, рөхсәт һорап инә һәм “Кем бар?” тип һорағанда, “мин”, тип кенә әйтмәй, “Мөхәммәд”, тип яуап бирә ине. Мәжлестә, ҡайҙа урын булһа, шунда ултыра, һүҙ һөйләгәндә, бер кешегә генә ҡарап һөйләмәй ине.

Ниндәй ғәжәп нәмә күрһә лә, ҡысҡырып көлмәй, йылмайып ҡына ҡуя. Берәр кеше насар һүҙ ысҡындырһа, илтифат ҡылмай (иғтибар итмәй) йәки ипләп кенә улай ярамағанлыҡты аңлата ине.

Хәҙрәти Рәсүл һәр кемгә түбәнселекле булып, үҙен һис кемдән артыҡ күрмәй. Фәҡир һәм меҫкендәрҙе, йәтим ҡатындарҙы риғәйә ҡыла, йәғни, ҡайғырта, хәстәрлек күрә, уларға иғтибарлы була, уларҙың хәлдәрен һораша, уларға ярҙам итә ине.

Үҙенең эштәрен эшләтергә кеше тапһа ла, күп ваҡытта үҙе эшләй, “мин пәйғәмбәр”, тип эреләнеп тормай. Баҙарға барһа, әйберҙәрҙе үҙе күтәреп алып ҡайта, ваҡ-төйәк йорт эштәрен дә үҙе эшләргә ауырһынмай, хатта үҙ кейеменең йыртыҡтарын үҙе тегә, кейемдәрен таҙарта. Ҡул тирмәне менән он тарта, хайуандарҙы ашата һәм эсерә ине. Ҡунаҡ килһә, асыҡ йөҙ менән ҡаршы алып, ахырҙа үҙе оҙата ине.

Хәҙрәти Рәсүл ғәйәт киң холоҡло, сабырлы булып, һис кемгә асыуланмай, берәүҙән дә үс алырға теләмәй, үҙенә уҫаллыҡ ҡылған, зарар килтергән кешеләрҙе лә ғәфү итә ине.

Рәсүлебеҙ бик йомарт булып, ҡулында булғанда, һис кемде буш ебәрмәй, малын ҡыҙғанмай биреп ебәреүсән ине. Ҡулына ни саҡлы мал керһә лә, һәммәһен таратып бөтөрә. Ни дәрәжәлә йомарт булғанлыҡтан, вафат булған ваҡытта бик аҙ малы ҡалды, хатта бер кейеме закладта ине.

Хәҙрәти Рәсүлдең тормошо ла уртаса булып, һис бер тәкәлләфте (исраф, әрәм-шәрәмде) яратмай, туйғандан артыҡ ашамай, ашағандан һуң Аллаһҡа шөкөр ҡыла, һуңынан ҡулын йыуа ине.

Ғүмерен һис бер ваҡытта буш үткәрмәй, Аллаһҡа ғибәҙәт ҡыла, мосолмандарға мәслихәт (файҙалы) һәм кәрәк булған эштәрҙе ҡарай, эшләгән эштәре менән маҡтанмай ине.

Ҡулында ни саҡлы малы булған ваҡытта ла, артыҡ тотонмай, артыҡ малын фәҡир һәм меҫкендәргә өләшеп бөтөрә ине.

Хәҙрәти Рәсүл паҡлыҡ һәм таҙалыҡты ғәйәт рағәйә (таҙалыҡты һаҡлай) ҡыла, кейемдәрен таҙа тота, тырнаҡтарын киҫә, сәстәрен майлап йөрөй, янында һәр ваҡыт хуш еҫ аңҡып тора.

Хәҙрәти Рәсүл ғәйәт баһадир булып, ҡурҡыуҙың ни икәнен белмәй, һис бер ваҡытта ла дош-манынан ҡурҡып ҡасмай ине.

Рәсүлебеҙ Ибраһим һәм Исмәғил пәйғәмбәрҙәр кеүек Ҡәғбәтулланы яңыртыуҙа ҡатнашҡан.

 

(Дауамы бар)

 

Әғләметдин Ғәзизов,

Әминә Ноғоманова–Ғәзизова,

Сибай ҡалаһы

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Аллаһу Тәғәләнең Ҡөҙрәте менән килгән бәхет

Йырлаған һайын гел генә хискә бирелеп, йә булмаһа, үткәндәр иҫкә төшөп, һағыштарға күмелеп китеп йырлайым. Ошо мәлдә ауыр саҡтар иҫкә төшөп, күҙҙәремә йәштәр тулып, йөрәгем һыҡтап ала.   Балаларымдың береһен етәкләп, икенсеһен күтәреп, яңғыҙ аҡҡош кеүек ике яр ситендә тороп ҡалған ваҡыттар,...


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...