Йәш балалы әсәгә ҡарата әйтергә ярамаған 6 һөйләм

Йәш балалы әсәгә ҡарата әйтергә ярамаған 6 һөйләм

Тәүлек дауамында балаһының «әмере-фарманын»н үтәп, уныһына мәктәптә өйгә эш биреп ҡайтарһалар, бергәләп мәсьәлә сискән, шиғыр ятлаған, аш бүлмәһендә әллә күпме ризыҡ бешереп, һауыт-һаба йыуып, донъяһын сынъяһауға әйләндерергә өлгөрәм, тип хәлдән тайған ҡатын-ҡыҙ танышмы һеҙгә?

Әлбиттә, әсә кеше барыһына ла өлгөрә! Тик ҡулындағы йәш балаһы менән йоҡо эләгәме-юҡмы икән уға? Ай-һай, был һорауға бик һирәктәр генә ыңғай яуап бирер.

Бәпәй табыу бәхетен биргән Раббыбыҙға рәхмәтебеҙ сикһеҙ, был тойғоно татып өлгөрмәгән йәш ҡыҙҙарҙың да киләсәге ҡотло, яҡты, ырыҫлы булһын, Аллаһ бойорһа! Әммә, үҙебеҙҙе тәжрибәле тип барһаҡ та, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, йонсоу йәш ҡатындарҙы йыуата белмәйбеҙ. Етмәһә, аҡыллы кәңәш урынына ауыҙҙан туҙға яҙмаған һүҙҙәр сығып ысҡына! Аңғармайса әйткән һүҙебеҙ йәш кешене рәнйетеп йә асыуландырып ҡуймаһын өсөн, беҙгә түбәндәге һөйләмдәрҙән һаҡланырға кәрәк.

1. «Хәҙер барыһына ла ауыр!» – тибеҙ йыш ҡына, тик уйлап ҡарағыҙ: уны әйтеүҙән ни фәтеүә! Эйе, был шаблонға әүерелгән фразаны күбеһе ҡуллана. Әммә ярҙамға мохтаж әңгәмәсебеҙ, ошо һүҙҙәрҙе ишеткәс, еңеллек тойормо? Ҡыйын хәлгә төрлө сәбәп килтерә, һәр кем уны үҙенсә кисерә. Бәлки, йәш әсәгә, бер тапҡыр ғына булһа ла, туйғансы йоҡлап алыу, массаж яһатыу ҙа етәлер!
2. «Ә бына беҙҙең өләсәйҙәр…» баҫыуҙа етешәр бала тапҡан, памперстары ла, кер йыуыу машинаһы ла булмаған. Һүҙ юҡ, ҡартәсәйҙәребеҙ, ысынлап та, егәрле, күндәм, уларға һәйкәл ҡуйырлыҡ! Еп өҙөрлөк хәле лә ҡалмаған йәш әсәгә шуны ишетеүе еңел, тиһегеҙме? Был фраза менән уның апатияһын тағы ла көсәйтеп ебәрәһегеҙ бит. Сағыштырып ултырғансы, ярҙам итегеҙ.
3. «Ҡыҙың үҫеп етер ҙә, ярҙам итер». Эйе, өс йәшлек, ярай, бик бәләкәй, тиһәгеҙ, алты йәшлек ҡыҙығыҙ һеҙҙең бала ҡарау, йорт бағыу буйынса бөтә эшегеҙҙе уның елкәһенә тиҙерәк күсереүҙе түҙемһеҙлек менән көтә икән, имеш, ти. Әлбиттә, уларҙың ярҙам итеүе һөйөнөслө күренеш, бөтәбеҙ өсөн ҙур ҡыуаныс. Эшкә һөйөүҙе, әлбиттә, ата-әсә тәрбиәләй. Таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә ынтылышты, аш-һыу серҙәрен, кер йыуыу, ҡорғандарҙы элеү һәм башҡа һөнәрҙәргә өйрәтеү ҙә – әсә иңендә бит.
4. «Өсөнсөһөн тапҡас... еңелерәк булыр». Кемгәлер ҡасан һәм нисә бала табырға кәрәклеген өйрәтеү – әҙәпһеҙлектең әҙәпһеҙлеге. Ипле, күркәм холоҡло булғығыҙ килһә: «Икенсеһе артынан ҡасан барырға йыйынаһығыҙ?», «Өсөнсө баланы табығыҙ ҙа, еңелерәк булыр!», «Тағы ла бала табып ҡуймағыҙ», – тигән һүҙҙәрҙе онотоғоҙ.
5. «Бирешмә». Был мәғәнәһеҙ һүҙҙе күберәк йәш әсәне түгел, үҙебеҙҙең намыҫты тынысландырыу ниәтенән сығып әйтәбеҙ. Яҡынығыҙҙы стрестан һаҡлап алып ҡалырға, ярҙам итергә теләһәгеҙ, һирәк булһа ла, балаһы менән ултырып тороғоҙ. Шул арала йәш әсә һөйгәне менән йәне теләгән урынға барып килһен.
6. «Теге донъяла ял итербеҙ». Бик тә урынһыҙ һүҙбәйләнеш, айырыуса йоҡо етмәүҙән ғазапланған йәш әсәләр өсөн. Йоҡоһоҙлоҡ ресурстарҙы кәметә, мейе эшмәкәрлеген тотҡарлай. Хроник йоҡоһоҙлоҡ психик ауырыуҙарға килтерергә мөмкин. «Теге донъяла» беҙҙе ни көткәне Аллаһу Тәғәләгә генә билдәле. Был осраҡта кәңәшебеҙ үткән пункттағы кеүек үк: йәш әсә йоҡоһон туйҙырғансы, балаларға күҙ-ҡолаҡ булып тороғоҙ.

Сафия Фокина