Ғаилә мөнәсәбәтен боҙа торған ғәҙәттәр

Ғаилә мөнәсәбәтен боҙа торған ғәҙәттәр

Ғаилә мөнәсәбәтен боҙа торған ғәҙәттәр

Ғаилә мөнәсәбәттәре − бик нескә әйбер ул. Холҡобоҙҙағы үҙебеҙгә ғәҙәти һәм тәбиғи булып күренгән ҡайһы бер ҡылығыбыҙ арҡаһында ғаиләбеҙҙә йә низағ тоҡанып китә, йә төрлө аңлашылмаусанлыҡтар килеп сыға, шулай үсегешеп йөрөй торғас, бер-беребеҙгә һыуына башлайбыҙ. Шуның һымаҡ күңелһеҙ хәлдәргә тарымаҫ өсөн, беҙгә ниндәй ғәҙәттәрҙән арыныу яҡшы? Әйҙәгеҙ, шуны асыҡлап үтәйек.

1. Иптәшеңә әүрәп, үҙ-үҙеңде онотоу. «Һин минең өсөн бөтә донъянан артыҡ!» − тип бер туҡтауһыҙ иҫбатлап тороуығыҙ тәү ҡарамаҡҡа ғына романтика кеүек. Ысынында, мелодрама өсөн тап-таман, ә тормошҡа − яраҡһыҙ. Ирҙең беҙҙән ҡәнәғәт һәм риза булыуы Аллаһтың Ризалығына тиң. Шундай бәхеткә мөнәсәбәттәребеҙҙе динебеҙгә таянып ҡорғанда ғына ирешәсәкбеҙ. Тәү нәүбәттә йөрәктә − Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәләгә ҡарата ихлас һөйөү булырға тейеш. Шул саҡта ғына ғаиләбеҙҙә иҫ киткес гармония һәм мөхәббәт хакимлыҡ итер.

2. Һәр ваҡыт элемтәлә булыу. Аралашыу − шәп нәмә ул! Иреңдең хәл-әхүәлен белешеп тороу, тауышын ишетеү бик шәп, әлбиттә! Саманы белгәндә генә... Ә беҙ, ҡатындар, һөйөклө ирҙәребеҙҙең телефондарына әйләнгән һайын: «Һин ҡайҙа?», «Ҡасан ҡайтаһың?» һорауҙарын бер туҡтауһыҙ яуҙырып, теңкәһенә тейеп, маҙаһыҙлайбыҙ ғына. Беренсе пунктҡа әйләнеп ҡайтайыҡ. Йән йәрегеҙгә көнсөл СМС ебәрер урынға, Раббыға ялбарып, артабан да бер-береңә хөрмәт күрһәтеп һәм аңлашып, терәк-таяныс булып йәшәүегеҙҙе һорап, доға ҡылыу, һис шикһеҙ, хәйерлерәк булыр.

3. Кәйеф төшһә, ни эшләргә һуң? Балалар сирләй, эш муйындан, өй эсе ҡот осҡос, йыйыштырылмаған, поликлиникала табипты көткәндә, әрләш-талаш ишетеп ҡайтыу, яңы пәлтәңә кемдер машинаһы менән бысраҡ сәсрәтеп үтеп китте, уф, киске аш та әҙер түгел... Бындай «мажаралар"ға бай көндә кикрегең үҙенән-үҙе шиңер, әлбиттә! Кәйеф тигәнеңдән бер нәмә лә ҡалмай, нулдән түбәнерәк төшөп китмәһә әле! Ошо мәлдә күҙ алдында УЛ... хәләл ефетебеҙ пәйҙә була. Ул беҙҙән нығыраҡ арып ҡайтҡан. Күҙ ҡарашы уҫал, ҡорһағы ас үҙенең! Был осраҡта аҡыллы ҡатын ни эшләр? Асыулы репликаларына яуап урынына өндәшмәҫ, йөрәгенә ҡыйын булһа ла, йылмайырға тырышыр. Сөнки пыр туҙып бәхәсләшеүҙән һуң төшөнкө кәйефтең тағы ла нығыраҡ ҡырылып, шыпа хәлһеҙ ҡаласағын яҡшы белә зирәк ханымдар!

4. Ирҙең хис-тойғоларына артыҡ ныҡ әһәмиәт биреү. «Мине күреүеңә шат түгелһеңме әллә?», «Ни өсөн һин шул тиклем етди?», «Һин мине башҡа яратмайһыңмы әллә?» – тип, һәр ваҡыт төпсөнөп тороуҙың кәрәге юҡ. Минең арҡала ғына ирем ҡайғыра, кәйефе борсоулы, һағышлы тип уйлау ҙа − ахмаҡлыҡ.

5. Бөтәһен дә бергә башҡарыу. Ишәй менән Ҡушай кеүек гелән бергәләп эшкә йөрөү, теш таҙартыу, ял итеү, ҡунаҡҡа барыу нимәгә килтерер һуң? Парлы булыуығыҙ уртаҡ тормош тигәнде аңлатмай бит әле. Шөғөлдәрегеҙ, биоритмығыҙ, ғәҙәттәрегеҙҙең төрлө булыуы мөмкин. Ғаилә − ул йәнкәй-йәнәшеңде тулыландырыу. Ҡайһылыр мәлдә уйҙарыбыҙҙы ипкә килтереү өсөн һәр беребеҙгә яңғыҙ булыуыбыҙ ҙа бик мөһим.

6. Гиперопека. «Иртән мотлаҡ бутҡа ашарға кәрәк», «урамда көслө ел, был куртҡала туңып ҡатырһың», «әгәр ҙә бөгөн стоматологҡа бармаһаң, мин һине үҙем эйәртеп алып барасаҡмын!». Ҡатының бәйләнсек, һәр аҙымыңды күҙәтеп, кәңәштәрен яуҙырған йөҙәткес бағыусыға әйләнһә, был ирҙең асыуын ғына килтерә. Яратҡан кешеңде хәстәрләү − сауаплы һәм матур күренеш, әлбиттә, әммә өлкән кешене алты йәшлек бала урынына ҡуйыу − аҡылһыҙлыҡ. Ризыҡты ҡайһы ваҡытта ашарға, нисек кейенергә икәнен һөйөклө иптәшегеҙ үҙе лә хәл итә ала.

7. Артыҡ шаран-яра булып, ғаиләгеҙ тормошон бөтә донъяға һөйләү. Заманыбыҙҙың бәләһе был. Социаль селтәрҙәр аша бөтә мирға бәхетегеҙҙе белгертергә ашығаһығыҙ. Сәхифәгеҙ көндәлек фотоһүрәттәргә, мөхәббәт хаттарына тулған. Бәхет тыныслыҡты үҙ итә, ярата икәнлеген онотоп ебәрмәгеҙ!

8. Кинәйәләр менән һөйләшеү. Тормош иптәшегеҙгә проблема тураһында асыҡтан-асыҡ әйтеү урынына, эштең айышына үҙе төшөнһөн тип, тырыша башлайһығыҙ. «Юҡ, бер ҙә үпкәләмәнем», − тиһәгеҙ ҙә, һын-һыпатығыҙ, ҡиәфәтегеҙ киреһен күрһәтә. Был − эсегеҙҙә йомарланған асыу (пассив агрессия). Шундай ҡыланышығыҙ иптәшегеҙҙең һеҙгә булған ышанысын ғына кәметер, етмәһә, асыуландырыр ҙа. Иң яҡшыһы − яҡын кешегеҙгә теләктәрегеҙ, шик-шөбһәгеҙ, борсоған проблемағыҙ тураһында асыҡтан-асыҡ һөйләү.

Сафия Фокина

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...