Ғаилә мөнәсәбәтен боҙа торған ғәҙәттәр

Ғаилә мөнәсәбәтен боҙа торған ғәҙәттәр

Ғаилә мөнәсәбәтен боҙа торған ғәҙәттәр

Ғаилә мөнәсәбәттәре − бик нескә әйбер ул. Холҡобоҙҙағы үҙебеҙгә ғәҙәти һәм тәбиғи булып күренгән ҡайһы бер ҡылығыбыҙ арҡаһында ғаиләбеҙҙә йә низағ тоҡанып китә, йә төрлө аңлашылмаусанлыҡтар килеп сыға, шулай үсегешеп йөрөй торғас, бер-беребеҙгә һыуына башлайбыҙ. Шуның һымаҡ күңелһеҙ хәлдәргә тарымаҫ өсөн, беҙгә ниндәй ғәҙәттәрҙән арыныу яҡшы? Әйҙәгеҙ, шуны асыҡлап үтәйек.

1. Иптәшеңә әүрәп, үҙ-үҙеңде онотоу. «Һин минең өсөн бөтә донъянан артыҡ!» − тип бер туҡтауһыҙ иҫбатлап тороуығыҙ тәү ҡарамаҡҡа ғына романтика кеүек. Ысынында, мелодрама өсөн тап-таман, ә тормошҡа − яраҡһыҙ. Ирҙең беҙҙән ҡәнәғәт һәм риза булыуы Аллаһтың Ризалығына тиң. Шундай бәхеткә мөнәсәбәттәребеҙҙе динебеҙгә таянып ҡорғанда ғына ирешәсәкбеҙ. Тәү нәүбәттә йөрәктә − Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәләгә ҡарата ихлас һөйөү булырға тейеш. Шул саҡта ғына ғаиләбеҙҙә иҫ киткес гармония һәм мөхәббәт хакимлыҡ итер.

2. Һәр ваҡыт элемтәлә булыу. Аралашыу − шәп нәмә ул! Иреңдең хәл-әхүәлен белешеп тороу, тауышын ишетеү бик шәп, әлбиттә! Саманы белгәндә генә... Ә беҙ, ҡатындар, һөйөклө ирҙәребеҙҙең телефондарына әйләнгән һайын: «Һин ҡайҙа?», «Ҡасан ҡайтаһың?» һорауҙарын бер туҡтауһыҙ яуҙырып, теңкәһенә тейеп, маҙаһыҙлайбыҙ ғына. Беренсе пунктҡа әйләнеп ҡайтайыҡ. Йән йәрегеҙгә көнсөл СМС ебәрер урынға, Раббыға ялбарып, артабан да бер-береңә хөрмәт күрһәтеп һәм аңлашып, терәк-таяныс булып йәшәүегеҙҙе һорап, доға ҡылыу, һис шикһеҙ, хәйерлерәк булыр.

3. Кәйеф төшһә, ни эшләргә һуң? Балалар сирләй, эш муйындан, өй эсе ҡот осҡос, йыйыштырылмаған, поликлиникала табипты көткәндә, әрләш-талаш ишетеп ҡайтыу, яңы пәлтәңә кемдер машинаһы менән бысраҡ сәсрәтеп үтеп китте, уф, киске аш та әҙер түгел... Бындай «мажаралар"ға бай көндә кикрегең үҙенән-үҙе шиңер, әлбиттә! Кәйеф тигәнеңдән бер нәмә лә ҡалмай, нулдән түбәнерәк төшөп китмәһә әле! Ошо мәлдә күҙ алдында УЛ... хәләл ефетебеҙ пәйҙә була. Ул беҙҙән нығыраҡ арып ҡайтҡан. Күҙ ҡарашы уҫал, ҡорһағы ас үҙенең! Был осраҡта аҡыллы ҡатын ни эшләр? Асыулы репликаларына яуап урынына өндәшмәҫ, йөрәгенә ҡыйын булһа ла, йылмайырға тырышыр. Сөнки пыр туҙып бәхәсләшеүҙән һуң төшөнкө кәйефтең тағы ла нығыраҡ ҡырылып, шыпа хәлһеҙ ҡаласағын яҡшы белә зирәк ханымдар!

4. Ирҙең хис-тойғоларына артыҡ ныҡ әһәмиәт биреү. «Мине күреүеңә шат түгелһеңме әллә?», «Ни өсөн һин шул тиклем етди?», «Һин мине башҡа яратмайһыңмы әллә?» – тип, һәр ваҡыт төпсөнөп тороуҙың кәрәге юҡ. Минең арҡала ғына ирем ҡайғыра, кәйефе борсоулы, һағышлы тип уйлау ҙа − ахмаҡлыҡ.

5. Бөтәһен дә бергә башҡарыу. Ишәй менән Ҡушай кеүек гелән бергәләп эшкә йөрөү, теш таҙартыу, ял итеү, ҡунаҡҡа барыу нимәгә килтерер һуң? Парлы булыуығыҙ уртаҡ тормош тигәнде аңлатмай бит әле. Шөғөлдәрегеҙ, биоритмығыҙ, ғәҙәттәрегеҙҙең төрлө булыуы мөмкин. Ғаилә − ул йәнкәй-йәнәшеңде тулыландырыу. Ҡайһылыр мәлдә уйҙарыбыҙҙы ипкә килтереү өсөн һәр беребеҙгә яңғыҙ булыуыбыҙ ҙа бик мөһим.

6. Гиперопека. «Иртән мотлаҡ бутҡа ашарға кәрәк», «урамда көслө ел, был куртҡала туңып ҡатырһың», «әгәр ҙә бөгөн стоматологҡа бармаһаң, мин һине үҙем эйәртеп алып барасаҡмын!». Ҡатының бәйләнсек, һәр аҙымыңды күҙәтеп, кәңәштәрен яуҙырған йөҙәткес бағыусыға әйләнһә, был ирҙең асыуын ғына килтерә. Яратҡан кешеңде хәстәрләү − сауаплы һәм матур күренеш, әлбиттә, әммә өлкән кешене алты йәшлек бала урынына ҡуйыу − аҡылһыҙлыҡ. Ризыҡты ҡайһы ваҡытта ашарға, нисек кейенергә икәнен һөйөклө иптәшегеҙ үҙе лә хәл итә ала.

7. Артыҡ шаран-яра булып, ғаиләгеҙ тормошон бөтә донъяға һөйләү. Заманыбыҙҙың бәләһе был. Социаль селтәрҙәр аша бөтә мирға бәхетегеҙҙе белгертергә ашығаһығыҙ. Сәхифәгеҙ көндәлек фотоһүрәттәргә, мөхәббәт хаттарына тулған. Бәхет тыныслыҡты үҙ итә, ярата икәнлеген онотоп ебәрмәгеҙ!

8. Кинәйәләр менән һөйләшеү. Тормош иптәшегеҙгә проблема тураһында асыҡтан-асыҡ әйтеү урынына, эштең айышына үҙе төшөнһөн тип, тырыша башлайһығыҙ. «Юҡ, бер ҙә үпкәләмәнем», − тиһәгеҙ ҙә, һын-һыпатығыҙ, ҡиәфәтегеҙ киреһен күрһәтә. Был − эсегеҙҙә йомарланған асыу (пассив агрессия). Шундай ҡыланышығыҙ иптәшегеҙҙең һеҙгә булған ышанысын ғына кәметер, етмәһә, асыуландырыр ҙа. Иң яҡшыһы − яҡын кешегеҙгә теләктәрегеҙ, шик-шөбһәгеҙ, борсоған проблемағыҙ тураһында асыҡтан-асыҡ һөйләү.

Сафия Фокина

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


Берҙәмлектә – көс!

Ошо көндәрҙә Сибай ҡалаһының Зәйнулла Рәсүлев исемендәге мәсетендә ошо төбәктә «Әс-Сәләм» гәзитен яҙҙырып таратыусы ике тиҫтәгә яҡын иң әүҙем ҡәрҙәштәребеҙгә рәхмәт хаттары тапшырылды.   Билдәле дин ғалимы Абдулла Ахалов, Үҙәк «Әс-Сәләм» гәзитенең Башҡортостандағы вәкиле Шамил Әлиев һәм Зәйнулла...


Шайтан яҙмалары

Ғәйеп – үҙегеҙҙә! Бөгөн мин бер ҡыҙыҡ әйбер эшләнем! Көлкөнән шартлай яҙҙым! Һа-һа-һа! Мин, ысынлап та, көлкөнән саҡ шартламаным, шул тиклем генә ҡыҙыҡ булды. Һа-һа-һа! Шулай итеп, Рамазан менән бәйле тарихҡа күсәйек. Ул кер йыуыу машинаһы һатып алырға уйлағайны, мин уға быны эшләргә ирек...