«Хур ҡыҙы»
Яҡты донъяларҙа Аллаһу Тәғәлә кешеләрҙе төрлө итеп яратҡан: кемгәлер ҙур аҡыл, кемгәлер оло талант, кемгәлер ижади һәләт биргән. Ә кемгәлер төрлө ҡатмарлы һынауҙар үтерлек тормош биргән. Физик яҡтан мөмкинлектәре сикләнгән, психик һәм аҡыл яғынан үҫеше тотҡарланған кешеләр тураһында ишетеп-күреп, белеп торабыҙ.
Минең эшем ошондай балаларҙы уҡытыу менән бәйле: һаулыҡтары яғынан мөмкинлектәре сикләнгәндәргә белем бирәм. Уҡыусыларым араһында ла төрлөһө бар: тырышып, төрлө конкурс-олимпиадаларҙа ҡатнашып, призлы урындар алғандары ла; тырышып, яҡшы билдәләр менән ата-әсәһен ҡыуандырғаны ла; тырышып, бер нисә ай, йыл эсендә энә күҙендәй генә белем-тәрбиә үҙләштергәне лә...
Шулай бер көндө уҡыусым менән дәрестәр үткәрҙек (өйөнә барып уҡытам, үҙе йөрөй алмай). Һәр ваҡыттағыса, нимәгә өйрәтергә, ниндәй белем бирергә, ниндәй яңылыҡ асырға, нимәне үҙләштерергә тип уйлап, дәрестәр әҙерләнем. Ул көндө нисек кенә тырышһаҡ та, бер нимә лә үҙләштерә лә, бер ниндәй яңылыҡ та аса алманыҡ. Төрлөсә аңлатып, күрһәтеп ҡараным, тик бер генә лә яуап ишетмәнем, эшемдең тамсылай ҙа һөҙөмтәһен күрмәнем. Һәм мин бөтөнләй хәлем бөтөп, уҡыусының эргәһенә ултырҙым да, әкрен генә һөйләнә башланым: «Эй Раббым, ярҙам итсе, нисек кенә аңлатайым икән, нисек кенә уҡытайым, белем бирәйем икән? Эй Раббым, түккән көсөбөҙ бушҡа булмаһын ине! Эй Раббым, яҡшы һөҙөмтәләргә ирешергә ярҙам ит беҙгә!»
Мин Аллаһтан шул тиклем ялбарып һораным, хатта күҙҙән йәш аҡҡанын да тойманым. Һәм шул ваҡыт кемдер миңә әкрен генә: «Хур ҡыҙы!» – тип әйткән кеүек булды. Мин аңғармаҫтан: «Ә Хур малайы бармы икән?» – тип һораным да, үҙемдең һорауыма үҙем һиҫкәнеп, уянып киткәндәй булдым. Ян-яғыма ҡарайым, беҙ уҡыусым менән икәү генә ултырабыҙ. Ул минең күҙҙәремә шундай мөлдөрәмә итеп ҡараған, йөҙөндә йылмайыу, ә үҙен нисектер ғәйепле тотҡан кеүек, йәнәһе лә, хәленән килгәнсе тырыша бит, тик булдыра алмай! Уны ҡосаҡлап алдым, уҡыусым ҡояштай балҡып китте! Мин бит «Хур ҡыҙы» менән эшләйем! Ысынлап та, үҙе инвалид, тик ата-әсәһенең ҡарауында, ашатыуында, тәрбиәһендә, хәстәрләүендә булған бала ниндәй гонаһ эшләһен инде! Уларҙы Аллаһ гонаһтарҙан йыраҡ ҡуйғандыр ул.
Икенсе көндө дәрескә барғанда, мин: «Хур ҡыҙы менән эшләйем!» – тип барҙым. Һәм беҙҙең дәрестәр ҙә еңел үтте, бик арыманыҡ та, күтәренке кәйеф менән уҡыу материалын, теманы үҙләштерә алдыҡ! «Үҙенсәлекле» баланың интуицияһы ныҡ үҫешкән, һинең күңелеңдә нимә ятҡанын улар шунда уҡ күрә, тоя, белә!
Шулай, иғтибарлап ҡараһаҡ, беҙҙең эргәлә лә шундай «Хур ҡыҙҙары», «Хур малайҙары» йөрөйҙөр. Беҙ, әҙәм балаһы, үҙебеҙҙең тәкәббәрлеккә баш була алмай, уларҙы күрмәйбеҙҙер, бәлки...
