Главная Къадагъаяр

Тапан шагьидвал

Тапан шагьидвал

Гьар са мусурман мукъаят хьана кlанзавай цlуругуд лагьай чlехи гунагь – тапан шагьидвал я. Шагьидвал – им инсанди вичиз акур кlвалахдикай...

Такабурлувилин мусибат

Такабурлувилин мусибат

Такабурлувал Ислам динда цlувад лагьай чlехи гунагь я. Ам инсанди вич вине кьун, масадан гаф кьабул тавун, вич ва вичихъ галаз алакъалу вири шейэр...

Ички хъун чlехи гунагь я!

Ички хъун чlехи гунагь я!

Малум тирвал, Исламда ички хъунал къадагъа эцигнава. Идахъ, гьелбетда, вичин мана ава. Виридаз ашкара тирвал, ичкидикай анжах зиян хкатзава. Ички...

Адалатлу ва я залум регьбер…

Адалатлу ва я залум регьбер…

Регьбер – им вичин гъилик квай инсанрин къайгъуда хьана ва абуруз къуллугъ авуна кlанзавай кас я. Регьбервал – чlехи жавабдарвал я,...

Зинадивай яргъа хьухь!

Зинадивай яргъа хьухь!

Гьуьрметлу мусурманар, чна чlехи гунагьрикай кхьин давамарзава ва къенин макъалада чун явавилин (ашервилин) хаталувиликай ва мурдарвиликай рахада. Ам...

Итимриз гуьрчегардай салонар квез герек я?

Итимриз гуьрчегардай салонар квез герек я?

Къе вири дуьньяда, гьа жергедай яз чи уьлкведани, чаз къалабулух кутадай лишанар аквазва: итимар къвердавай гзаф гуьрчегардай салонриз физва, чIарар...

Аллагьдал ﷻ ва Пайгъамбардал ﷺ буьгьтен вегьин

Аллагьдал ﷻ ва Пайгъамбардал ﷺ буьгьтен вегьин

Играми мусурманар, чун мукъаят хьана кlанзавай кlуьд лагьай чlехи гунагь – им Аллагьдал ﷻ ва Адан Пайгъамбардал ﷺ буьгьтен вегьин...

Наркотикар ишлемишун

Наркотикар ишлемишун

«Михьи» вуч лагьай гаф я? Гьар са касди лугьуда: «чирк авачир, лекеяр квачир», «чуьхвейди» ва икI мад. Дуьз я....

Етимдин эменни зулумдалди тlуьн

Етимдин эменни зулумдалди тlуьн

Исламда муьжуьд лагьай чlехи гунагь – им етимрин мал-девлет чуьнуьхун, етимар ва я абурун къаюм (абуруз килигзавайди) алдатмишарна абурун...

Ихтибарвилиз хаинвал ийимир!

Ихтибарвилиз хаинвал ийимир!

«Аманат» гафуниз араб чIалай таржума авурла са шумуд мана ава: «дуьзвал», «вафалувал»,...

Ирид лагьай чlехи гунагь – файдачивал

Ирид лагьай чlехи гунагь – файдачивал

Файдачивал (риба) Ислам динда виридалайни чlехи гунагьдикай сад яз гьисабзава. Адан хаталувиликай Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва (мана): «Эй...

ГьикI вейпри жаванар рекьизва?

ГьикI вейпри жаванар рекьизва?

Йисалай-суз вейпинг – электронный пIапIрус ва ихьтин маса затIар чIугун – жаванрин арада къвердавай машгьур жезва.   Абур вейприн...

Ругуд лагьай чlехи гунагь – диде-бубадиз муьтlуьгъ тахьун

Ругуд лагьай чlехи гунагь – диде-бубадиз муьтlуьгъ тахьун

Адам пайгъамбардилай ва Гьавадилай гъейри, амай вири инсанар дидени буба себеб хьана и дуьньядиз атанва. Веледар хуьн ва абур кlвачел акьалдарун...

Вад лагьай чlехи гунагь – закат тагун

Вад лагьай чlехи гунагь – закат тагун

Шукур хьуй Аллагьдиз, вири алемрин Агъадиз, саламни салават Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ, адан хизандиз, асгьабриз ва Къияматдин югъ алукьдалди абурун...

Кьуд лагьай чlехи гунагь – капl тавун

Кьуд лагьай чlехи гунагь – капl тавун

Гьар са яшар тамам (тахминан 14,5 йис) хьанвай, акьулдиз кьери тушир мусурман патал капl ферз я. Аллагь Таалади Къуръанда са шумуд аятда иман...

Пуд лагьай чlехи гунагь – суьгьуьрчивал

Пуд лагьай чlехи гунагь – суьгьуьрчивал

Фалчивилиз, гележегда жедай крарикай хабар гуниз, гъетерай кьисмет тайинаруниз, запабар авуниз ва суьгьуьрда туна вич кIанаруниз суьгьуьр...

Кьвед лагьай чlехи гунагь – инсан яна кьин

Кьвед лагьай чlехи гунагь – инсан яна кьин

Аллагь Таалади инсан виридалайни тамам ва гуьрчег тегьерда халкьна. Ам гзаф пай махлукьатрилай виниз акъудна. Халикьди ﷻ чилер ва цавар, цава авай...

Ширк – виридалайни чlехи гунагь

Ширк – виридалайни чlехи гунагь

Сад Аллагьдилай ﷻ гъейри са куьз ва я са низ ятlани ибадат авун, Халикьдиз ﷻ шерик гъун, са шумуд Худа ава лугьун – ширк я. Арифдар Лукьмана...

ЧIехи ва гъвечlи гунагьар

ЧIехи ва гъвечlи гунагьар

Имам аль-Гъазалиди «Бидаят аль-гьидая» ктабда лагьанвайвал, чи дин кьве паюникай ибарат я: Аллагьдиз ﷻ муьтlуьгъ хьун (ибадат авун) ва...

Гъетерихъ инанмиш жемир!

Гъетерихъ инанмиш жемир!

Хабарар къвердавай гьикьван гзаф зегьле ракъурдайбур ва дуьнья фад дегиш жедайди жезватIа, гьакьван фалчийривай куьмек къачун машгьур жезва. Лунддин...

Къизилдин ва гимишдин къапар ишлемишун къадагъа тирдакай

Къизилдин ва гимишдин къапар ишлемишун къадагъа тирдакай

1.      Умм Саламади лагьана: «Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Гимишдин къапунай хъвазвай инсандин руфуна...

Фалчийрин, килигдайбурун патав фин еке асивал я!

Фалчийрин, килигдайбурун патав фин еке асивал я!

Аишади лагьана: «Са сеферда инсанри Пайгъамбардиз r килигдайбурун гафарин патахъай суал гана ва ада лагьана: «Абура са затIни авач (яни...

Такабурвал гвайбуруз насигьат

Такабурвал гвайбуруз насигьат

  Эй мусурманар, вири крарикай рикIелди фикир ая ва квез вири крара Аллагь ﷻ жагъида ва вири шейэра Халикь ﷻ аквада.   Аллагь Тааладин...

Чарабурун чIарар жуванбурухъ кутIунун, бедендин хамунал нехишар авун ва сарариз кьацI гун къадагъа я

Чарабурун чIарар жуванбурухъ кутIунун, бедендин хамунал нехишар авун ва сарариз кьацI гун къадагъа я

Аллагь Таалади лагьана: «Аллагьдилай гъейри абуру (яни бутпересри) анжах дишегьли худайрихъ (им я Ислам къведалди авай дишегьли худаяр аль-Лат,...

Мукъаят хьухь!

Мукъаят хьухь!

Мукъаят хьухь! Чан алай затIариз цIалди азабар гун къадагъа тирдакай   Абу Гьурайради лагьана: «Са сеферда чун дяведиз ракъурай Аллагьдин...

Гафунин къуват ва я чиркин гафарин агъу

Гафунин къуват ва я чиркин гафарин агъу

Вири девирра экъуьгъунар авун эдебсузвилин ва жемятдикай хкатнавай къатарик акатунин лишан тир. Вири патарихъай гьикьван экъуьгъунрин ван къвезва: ам...

Такабурвал

Такабурвал

«Зун чилин гиг я», - тестикьзава такабурлуда Вич Алемда къумадин твар тирди рикIелай алудна.   Абдуль-Ала аль-Маарри, арабрин...

Чара дишегьлидихъ галаз хелветда хьун къадагъа тирдакай

Чара дишегьлидихъ галаз хелветда хьун къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «Куьне абурувай (ина Аллагьдин Расулдин ﷺ  папарикай ихтилат физва, амма им амай вири папаризни талукь я) квез...

Бахтуни заз чин гузвач жал?

Бахтуни заз чин гузвач жал?

Арада къалмакъал хьайила, папа заз рикIиз такIан жедай гзаф гафар лагьана. Зун бахтуни чин тагузвайди ва са затIни туширди я лагьана, са чIавузни заз...

Чара дишегьлидиз ва гуьрчег жегьил гададиз килигун къадагъа тирдакай

Чара дишегьлидиз ва гуьрчег жегьил гададиз килигун къадагъа тирдакай

  Аллагь Таалади лагьана: «Иман гъанвай итимриз вилер агъуз ая лагь…» («Ан-Нур», 30).   Аллагьди ﷻ...

Итимризни дишегьлийриз парталра, юзунра ва маса крара сад-садаз ухшар жез алахъун къадагъа тирдакай

Итимризни дишегьлийриз парталра, юзунра ва маса крара сад-садаз ухшар жез алахъун къадагъа тирдакай

Ибн Аббаса  лагьана: «Аллагьдин Расулди ﷺ  дишегьлийриз ухшар итимар ва итимриз ухшар дишегьлияр лянет ийизвай». (Ина фикирда...

Пуд кас алай чкадал кьведаз кушкушдалди рахун къадагъа тирдакай

Пуд кас алай чкадал кьведаз кушкушдалди рахун къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «Чинебан рахун – анжах шейтIандивай я…» (яни, ина ихтилат физвайди ахьтин чинебан рахун я хьи, гьа...

Файдачивал кIевелай къадагъа тирдакай

Файдачивал кIевелай къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «Дувандин юкъуз файдачивилел машгъулбур шейтIанди вичин кягъуналди дили авурбур хьиз къарагъда. ИкI жеда, вучиз...

Курортдин алдатмишун

Курортдин алдатмишун

Зун элкъвена кьулухъ килигна, яраб ам кьулухъ элкъвена килигнатIа лугьуз… Машгьур манидин цIараралди нубатдин, и гуьзел уьлкведиз адет...

Къалурун патал крар авун къадагъа тирдакай

Къалурун патал крар авун къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «Абуруз эмирнавай анжах Аллагьдиз ибадат авун, динда Адаз вафалувал хвена ва гьанифар яз (Яни, Сад Тир Аллагьдиз ибадат...

Ам чи сувар туш!

Ам чи сувар туш!

Шукур хьуй Сад Аллагьдиз мусурманриз кьве еке сувар гайи – Сив хуьнин сувар ва Къурбандин сувар. Ислам дин къведалди арабриз гзаф суварар авай,...

ЛукIраз, гьайвандиз, дишегьлидиз ва аялдиз азабар гун къадагъа тирдакай

ЛукIраз, гьайвандиз, дишегьлидиз ва аялдиз азабар гун къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «…ва диде-бубайриз, мукьва-кьилийриз, етимриз, муьгьтежбуруз, къуншийриз хъсанвал ая, квехъ галаз мукьвавиле авайбурузни,...

Пуд йикъалай гзаф хъел тахьуникай

Пуд йикъалай гзаф хъел тахьуникай

1. Анаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Сада-садахъ галаз араяр атIумир, сада-садахъ далу элкъуьрмир, садаз-сад такIан жемир, сад-садал...

Мусурмандиз ихтияр авач…

Мусурмандиз ихтияр авач…

Мусурман алчах акун къадагъа тирдакай Аллагь Таалади лагьана: «Къуй инсанрикай садани (маса) инсанрикай ягьанат тавурай: белки абур чпелай артух я...

Инсандиз ва я гьайвандиз лянет гъун къадагъа тирдакай

Инсандиз ва я гьайвандиз лянет гъун къадагъа тирдакай

1. Вич Аллагьдиз ﷻ кIандай кьин кьурбурукай сад тир (Пайгъамбардиз ﷺ аль-Худайбияда адан асгьабри гайи «Аллагьдиз ﷻ кIандай кьин кьуникай»...

Тапан шагьидвал авун кIевелай къадагъа тирдакай

Тапан шагьидвал авун кIевелай къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «…ва тапан шагьидвал тийизвайбур, ва, усал затIунал гьалтайла, лайихлудаказ патавай физвайбур…» («Аль-Фуркъан»,...

Таб авун гьарам я!

Таб авун гьарам я!

1. Ибн Масуда агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана:«Гьакъикъатда, дуьзвили диндарвилихъ тухузва, диндарвили лагьайтIа – Женнетдиз, ва,...

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Аллагь Таалади лагьана: «Абур инсанрихъай чуьнуьх жез алахъзава, амма абурувай Аллагьдихъай чуьнуьх жедач, Ам абурухъ гала хьи, йифиз абуру Адаз хуш...

Фитне авун къадагъа тирдакай

Фитне авун къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «Ва муьтIуьгъ жемир гьар са мукьвал-мукьвал кьин кьазвайдаз, алчахдиз, масадакай пис рахадайдаз ва фитнекардиз…» («Калам»,...

Чарарал къугъвадай ихтияр вучиз авач?

Чарарал къугъвадай ихтияр вучиз авач?

Аллагьди ﷺ гьалал ва гьарам авунвай амалра еке гьикмет, инсанар патал хийир ава. Чавай инсанри мукьвал-мукьвал хабар кьазва: «Арадал пул алачиз...

Масадакай пис гафар лугьун къадагъа я!

Масадакай пис гафар лугьун къадагъа я!

Аллагь Таалади лагьана: «Абуруз буш гафар ван къведайла (инал мушрикри ва кафирри мусурманрин намусдик ва абурун диндик хкIадай гафар лугьун фикирда...

Масадакай пис гафар лугьун къадагъа тирдакай

Масадакай пис гафар лугьун къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «…ва сада-садакай пис гафар лугьумир! Квекай садаз вичин кьенвай стхадин як нез кIан жедани мегер?! Куьне идан патахъай пис...

Диндин кхьинар алай чарар

Диндин кхьинар алай чарар

Къуръандин аятар, гьадисар ва я Пак Ктабрин маса текстер кхьенвай чарариз, газетриз ва куьгьне ктабриз вуч ийида? Гагь-гагь акI жезва хьи,...

Экъуьгъунар ва чиркин гафар

Экъуьгъунар ва чиркин гафар

Эдебсуз гафарикай кхьинин фикир завай зи руша зун экъуьгъунриз гьикI килигзава лагьана рикIивай хабар кьурла ва зи дуст руша лагьайтIа, аялрин...

Музыкадин харапI ийидай къуват

Музыкадин харапI ийидай къуват

Инсандин беден ибарат тир вири затIари: органрин жуьреба-жуьре къурулушри, кьуру дамарри, клеткайри, молекулри – тайин тир къайдада ва дуьзгуьнвиле...

Ихтияр авачиз мал-девлет тIуьн

Ихтияр авачиз мал-девлет тIуьн

Чна къазанмишзавай ва харжзавай мал-девлетди чи кьисметда ва Дувандин юкъуз Аллагьдин ﷻ вилик гзаф важиблу чка кьазва. Гьавиляй чакай гьар са касди...

Гьевеслу къугъунар

Гьевеслу къугъунар

Къе гьар гьикI хьайитIани зи югъ жеда. Заз чизва. Пул эцигнава. Нефес кьуранва, вилер экрандал ала, кьве легьзе ва… кумукьна. Им эхиримжи пул...

Кагьулвал

Кагьулвал

«Кагьулвал, гьелбетда, чи алакьунар хкаж хьунин карда виридалайни чIехи манийвал я» (Эжен Делакруа) Кагьулвиликай лугьуз хьайитIа, кьилиз гьасятда...

«КьатIарин» таъсир…

«КьатIарин» таъсир…

Уьмуьрдал наразивилин четинвал алудун патал, акьулди къалурзавай рехъ жувавай кIевун ва намусдин сес зайифарун патал, лап гзаф кьадар инсанри чиз-чиз...

Ислам ислягьвилин дин я!

Ислам ислягьвилин дин я!

Имансузвилелай кьулухъ виридалайни залан гунагь – им инсан яна кьин я. Амма бязибур патал и гунагь «жигьаддин» эвер гунрикди адетдиндаз элкъвенвай...

Зегьерлу «лезет»

Зегьерлу «лезет»

Дериндай нефес къачун ва нефес акъудун… Кьилел хкаж жезвай гум, бурмавал алай лепедиз ухшар авай нехишар чIугваз, явашдиз гьавада цIразва. И...

Вучиз чаз вакIан як гьарам я?

Вучиз чаз вакIан як гьарам я?

Гьайиф хьи, чи лезги стхайрикайни вахарикай гзафбуру чпи тIуьниз ишлемишзавай шейэриз фикир гузвач. Са шей недалди мусурманди сифте вичи-вичиз суал...

«Гьеле тух хьанвач…»

«Гьеле тух хьанвач…»

Къафкъаздиз Ислам атун асгьабрин (Пайгъамбардин куьмекчийрин) девирда башламишна ва адаз цIипуд асирдилай гзаф тарих ава. Гьа вахтарилай кьулухъ...

Таб ва гьарамзадавалТаб ва гьарамзадавал

Таб ва гьарамзадавалТаб ва гьарамзадавал

Гьакъикъи гьукум ва иесивал анжах алемрин Раббидинбур я. Къудратлу Халикь виридан иеси я: чи ва чаз авай шейэрин. Чи эменни – им анжах масабурув...

Етимрин эменни

Етимрин эменни

Ислам – адалатлувилин ва регьимдин дин я. Исламда зайифбуруз, яни жув, жуван эменни ва ихтиярар хуьз тежезвайбуруз зулум авун къадагъа я. Зайиф...

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...