Итимризни дишегьлийриз парталра, юзунра ва маса крара сад-садаз ухшар жез алахъун къадагъа тирдакай
Ибн Аббаса лагьана: «Аллагьдин Расулди ﷺ дишегьлийриз ухшар итимар ва итимриз ухшар дишегьлияр лянет ийизвай». (Ина фикирда авайди къастуналди сад-садаз ухшар жез алахъзавай итимарни дишегьлияр я, нетижада итимар дишегьлийриз тешпигь жезва, дишегьлияр лагьайтIа – итимриз).
И гьадисдин маса жуьреда агакьарзавайвал, Ибн Аббаса лагьана: «Аллагьдин Расулди ﷺ дишегьлийриз ухшар жезвай итимар ва итимриз ухшар жезвай дишегьлияр лянет авуна» (Аль-Бухари).
- Абу Гьурайради лагьана: «Аллагьдин Расулди ﷺ дишегьлийрин парталар алукIзавай итимар ва итимрин парталар алукIзавай дишегьлияр лянет ийизвай» (Абу Давуд).
- Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «ЦIун агьалийрикай тир кьве жуьредин инсанар зи умматдин арада гила заз аквазвач: жунгаврин тумариз ухшар авай къамчияр гвай ва абуралди инсанар гатазвай итимар ва гьа са вахтунда парталар алайбур (касият) ва кьецIилбур (арият) тир, къерехдиз алатзавайбур (маилат) ва къерехдиз алудзавайбур (мумилат) тир, чпин кьилер куьрс хьанвай девейрин мандавриз ухшар авай дишегьлияр. Ахьтин дишегьлияр Женнетдиз гьахьдач ва адан хъсан ни гьиссдач, адан атирдин ни флан ва флан мензилда гьиссиз жезватIани. (АтI-ТIабараниди гъизвай гьадисда Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «…ва, гьакъикъатдани, адан атир вад виш йисан рекьин мензилда гьиссиз жеда) (Муслим).
«Касият» - им Аллагьдин ﷻ регьимдалди парталар алайбур лагьай чIал я, «арият» - авур хъсанвал чир тежербур («арият» - неинки «кьецIилбур», гьакI «магьрумбур» лагьай чIални я; ина фикирда авайди авур хъсанвилин гьиссдикай магьрумбур я). ГьакIни лугьузва хьи, им лагьай чIал я: ахьтин дишегьлиди бедендин са пай кIевзава ва муькуь пай ахъайзава, вичин гуьрчегвал ва амай маса чкаяр къалурун патал. ГьакIни лугьузва хьи, им лагьай чIал я: ахьтин дишегьлиди акьван кьелечI парчадикай авунвай парталар алукIзава хьи, абурай адан хамунин ранг аквазва. «Къерехдиз алатзавайбур» (маилат) гафарин манадиз талукь яз лагьайтIа, икI лугьузва: ам лагьай чIал я хьи, абур Аллагьдиз ﷻ муьтIуьгъ хьуникай ва чпин хиве авай везифаяр тамамаруникай къерехдиз алатзава. «Къерехдиз алудзавайбур» (мумилат) гафарин манадиз талукь яз лагьайтIа, икI лугьузва: им лагьай чIал я хьи, абуру чпи ийизвай айиб авуниз лайихлу тир крар масабурузни чирзава. ГьакIни лугьузва: «къерехдиз алатзавайбур» - им «чпин къуьнер къерехдиз юзуриз, такабурлудаказ къекъвезвайбур» лагьай чIал я. ГьакIни лугьузва: «къерехдиз алатзавайбур» - им «чIарар са къвалахъ эвязавайбур» лагьай чIал я ва им ява дишегьлийрин чIарар эвягъунин тегьер я, «къерехдиз алудзавайбур» лагьайтIа, «масабуруз а тегьерда чIарар эвязавайбур» лагьай чIал я. «Абурун кьилер куьрс хьанвай девейрин мандавриз ухшар я» гафариз талукь яз лагьайтIа, им абуру кьилел сирих, кутIундай затI ва я гьа ихьтин маса затI алчукна абур чIехи ийизва лагьай чIал я. (Яни гьакI авуналди, а дишегьлияр итимриз ухшар жез алахъзава ва им виликдай манияр язавай дишегьлийриз хас тир).
