Главная

Къалурун патал крар авун къадагъа тирдакай

Къалурун патал крар авун къадагъа тирдакай

Аллагь Таалади лагьана: «Абуруз эмирнавай анжах Аллагьдиз ибадат авун, динда Адаз вафалувал хвена ва гьанифар яз (Яни, Сад Тир Аллагьдиз ибадат авунин рекьелай элячI тавуна. Ислам къведалди Аравияда Сад Тир Аллагьдиз ибадат ийизвайбуруз гьанифар лугьузвай, амма абур я чувудрик, я хашпересрик акатзавачир. Къуръанда пайгъамбаррин буба тир Ибрагьимаз гьаниф лугьузва)» («Аль-Баййина», 5).

 

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Эй иман гъанвайбур! Куьне гайи садакьаяр чинал гъуналди ва рикI тIаруналди гьаваянбур ийимир, гьикI вичин девлет Аллагьдихъ ва Эхиримжи йикъахъ инанмиш тежез инсанриз къалурун патал харжзавай касди ийизватIа» («Аль-Бакъара», 264).

Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Гьакъикъатда, мунафикьар Аллагь алдатмишиз алахънава, амма Ада гьабур алдатмишзава (И гафарин гафба-гаф гъавурда акьун лазим туш, вучиз лагьайтIа Аллагьди ﷻ са касни алдатмишзавайди туш. Ина фикирда авайди ихьтин мана я: Аллагь Таалади акI ийида хьи, Ам алдатмишиз кIанз ийизвай алахъунар абуруз чпиз акси яз элкъведа)! Абур кпIарал акъваздайла, рикI гвачиз акъваззава, инсанриз къалурун патал ва Аллагь тIимил рикIел гъизва» («Ан-Ниса», 142).

  1. Абу Гьурайради агакьарайвал, адаз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «Аллагь Таалади лагьана: «Заз юлдашар гъунихъ Зун эсиллагь муьгьтеж туш. Эгер са касди са кар неинки са Зун патал, гьакI мад са кас патал авуртIа (яни: эгер са касди са кар неинки са Аллагь ﷻ патал, гьакIни инсанриз акун патал ва я пулунин жигьетдай менфят патал авуртIа), За я ам, я адан ширк кьабулдач! (АкI хьайила, къалурун патал са кар авун ина ширкдиз барабар ийизва, дуьз лагьайтIа, адан дуьздал алачир жуьредиз)» (Им лагьай чIал я хьи, ахьтин инсандин вири крар гьаваянбур жеда ва адаз абурай са сувабни жедач) (Муслим).
  2. Абу Гьурайради агакьарайвал, адаз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «Гьакъикъатда, Дувандин юкъуз инсанрикай дуван ийидай сад лагьайди дин патал дяведа телеф хьайи инсан жеда. Ам гъида ва Аллагьди ﷻ адан рикIел Вичин регьимар хкида, ада абур хиве кьада. Ахпа Аллагьди ﷻ хабар кьада: «Бес абурай шукур авун патал вуна вуч авуна?» Ада жаваб гуда: «За Вун патал дяве авуна, та рекьидалди!» Аллагьди ﷻ лугьуда: «Вуна тапарарзава, вучиз лагьайтIа вуна анжах инсанри ваз «ВикIегь кас я!» лугьун патал дяве ийизвай, ва абуру гьакI лугьузвай!» Ахпа а касдин патахъай адаз кутугай эмир гуда ва ам чин кIаник кваз галчIурна тухуда Жегьеннемдиз гадарун патал. Ахпа чирвилер къачур, абур масабуруз чирай ва Къуръан кIелай инсан гъида. Аллагьди ﷻ адаз авур Вичин хъсанвилер рикIел хкида ва ада абур хиве кьада. Ахпа Аллагьди ﷻ хабар кьада: «Бес абурай шукур авун патал вуна вуч авуна?» Ада жаваб гуда: «За Вун патал чирвилер къачуна, абур масабуруз чирна ва Къуръан кIелна!» Аллагьди ﷻ лугьуда: «Вуна тапарарзава, вучиз лагьайтIа вуна чирвал къачуна, анжах инсанри ваз «Чирвал авайди!» лугьун патал ва Къуръан кIелна анжах инсанри «Ам Къуръан кIелзавайди я!» лугьун патал, ва абуру акI лугьузвай!» Адалай кьулухъ а касдин патахъай адаз кутугай эмир гуда ва ам чин кIаник кваз галчIурна тухуда, Жегьеннемдиз гадарун патал. Ахпа Аллагьди ﷻ гьар жуьредин девлетар гайи кас гъида ва Аллагьди ﷻ адан рикIел Вичин хъсанвилер хкида ва ада абур хиве кьада. Ахпа Аллагьди ﷻ хабар кьада: «Бес абурай шукур авун патал вуна вуч авуна?» Ада жаваб гуда: «Вун патал за са мумкинвални ахъайнач, Ваз кIандайвал пул харж авун патал». Аллагьди ﷻ лугьуда: «Вуна тапарарзава, вучиз лагьайтIа вуна а крар анжах инсанри ваз «Жумартлуди!» лугьун патал ийизвай ва абуру гьакI лугьузвай!» Адалай кьулухъ а касдин патахъай адаз кутугай эмир гуда ва ам чин кIаник кваз галчIурна тухуда, Жегьеннемдиз гадарун патал» (Муслим).
  3. Жундуб бин Абдуллагь бин Суфьяна агакьарайвал, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Аллагьди ﷻ беябурда ва чинебан фикирар къалурда а касдин, ни масабуруз къалурун патал са кар ийиз хьайитIа (маса гафаралди, ибадат рикIин сидкьидай тушир инсанрин халис ниятар Аллагьди ﷻ виридаз къалурда) (Аль-Бухари, Муслим).
  4. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Къудратлу ва ЧIехи Аллагь патал жагъурун лазим тир чирвилер анжах дуьньядин са мурад кьилиз акъатун патал къачуз алахъай касдиз Дувандин юкъуз Женнетдин атирдин ни къведач» (Абу Давуд).

 

 

Имам Ан-Нававидин «Риязу-ссалигьин» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...