Вад лагьай чlехи гунагь – закат тагун

Шукур хьуй Аллагьдиз, вири алемрин Агъадиз, саламни салават Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ, адан хизандиз, асгьабриз ва Къияматдин югъ алукьдалди абурун гьакъикъи рехъ гваз фейи виридаз.

Гьуьрметлу мусурманар, къе чун закатдикай рахада, адаз бязибуру ферз тир садакьа лугьузва. Закат гун вири мусурманрин хиве авач, гьа са вахтунда муъминди вичин хиве закат авани-авачни чирун лазим я. Генани закатдикай баянар чна газетдин къведай нумрадизни гуда, ин ша Аллагь. Закат хиве гьатнвай инсанди ам гайитlа, адаз чlехи суваб жезва ва ам гун тавуртIа – чlехи гунагь.

Мусурманар стхаярни вахар я

Гьакъикъатдани, Аллагь Таалади вири мусурманар умматда кIватIна ва абур диндин стхаяр тирди малумарна. Им – муъминар патал виридалайни зурба нямет я ва и кардай гьамиша Аллагьдиз ﷻ шукур авуна кIанда.

Къуръанда лагьанва (мана): «Гьакъикъатдани, муъминар стхаяр я» («Аль-Гьужурат» сурадин 10-аят).

Имам Муслима гъанвай якъин тир гьадисда лагьанва: «Мусурман мусурмандин стха я, абуру сада-садаз зулум ийидач ва маса гудач. Ни вичин стхадиз адан игьтияжда куьмек гайитIа, Аллагьди ﷻ адаз вичин игьтияждани куьмекда. Ни мусурман адан пашманвиликай хкудайтIа, Аллагьди ам Къияматдин йикъан са пашманвиликай хкудда. Ни мусурмандин нукьсанар кIевайтIа, Къияматдин юкъуз Аллагьди адан нукьсанарни кIевда».

Ивидин стхавилелай диндин стхавал са шумуд сеферда мягькем я, вучиз лагьайтIа ивидин стхавал и дуьньядалди сергьятлу я, амма диндин стхавал гьикI и дуьньяда аватIа, эхиратдани давам жеда. Ивидин стхавал чаз диде-бубайрилай къвезва, амма диндин стхавал - Аллагь Тааладилай ва Адан Пайгъамбардилай ﷺ, гьавиляй Аллагьдин Расулди ﷺ лагьанва: «Веледриз буба гьикI ятIа, зун квезни гьакI я».

Аллагь Таалади Вичин Ктабда мусурманар сад-садан стхаяр тирди малумарна ва абурун хиве сада-садаз куьмек гунин везифа тунва. Исламдин пуд лагьай дестек, яни закат гун – им кардал регьимлувал къалурун, куьмек гун, мусурманрин дердина акьун я. Идакай Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ машгьур тир гьадисда лагьанва:

«Муъминар чпин арада авай кIанивилин, регьимдин ва сад-садан къайгъуда хьунин карда са бедендиз ухшар я: бедендин са пай тIа хьайила, амай вири беденди и кардиз ахвар хуналди ва ифин гьатуналди жаваб гузва».

Закатдин важиблувал ва фазилатлувал

«Закат» араб чIалай таржума авурла михьи авун, артух хьун, берекат, михьивал я. Ибн Умара агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ислам вад дестекдал бинеламиш хьанва: Аллагьдилай гъейри маса худа авачирдан ва Мугьаммад – Аллагьдин Пайгъамбар тирдан шагьидвилел, капI авунал, закат гунал, Аллагьдин ﷻ КIвалел гьаж авунал ва Рамазандин вацра сив хуьнал» (Аль-Бухари, Муслим). Абу Аюба агакьарайвал, са сеферда са касди Пайгъамбардивай ﷺ тIалабна: «Заз Женнетдиз фин патал куьмек гудай кар лагь». Ада лагьана: «Аллагьдиз ибадат ая ва мад са затIунизни, капI ая, закат це ва мукьвавилин араяр хуьх» (Аль-Бухари, Муслим).

Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва: «Абурун девлетдикай садакьа къачу, адалди вуна абур михьи ийида…» («Ат-Тавба» сурадин 103-аят).

Исламдин фикирдалди инсандин эменни – Аллагьдин мал-мулк я. Пак Къуръанда лагьанва (мана): «Квез ганвай Аллагьдин эменнидикай абуруз це» («Ат-Тавба» сурадин 33-аят).

Исламди девлетлуйрин эменнидикай кесибрин ва зайифбурун ихтиярар къалурнава. И жигьетдай Къуръанда лагьанва (мана): «Абурун девлетдик тIалабзавайдан, гьакIни вичин кесибвал чуьнуьхна тIалаб тийизвайдан пай ква» («Аз-Зарият» сурадин 19-аят).

Пак тир Къуръандин гзаф аятри Аллагь патал девлет харж авунин рекье гьевес кутазва ва ам харж ийизвайбуруз гузвай еке няметрикай лугьузва.

Аллагь Таалади лагьанва (мана): «Куьне Аллагьдин рекье вуч харж авуртIани, кIандатIа ам мажбури тир закат хьуй, хушуналди гузвай садакьа хьуй, я тахьайтIа незуьр авунвай затI хьуй, гьакъикъатдани Аллагь Тааладиз ам малум я ва и кардай адаз суваб гуда. Закат тагузвай ва я незуьр кьилиз акъуд тийизвай, я тахьайтIа чпин эменни гунагь крара харжзавай гунагькарриз абур Аллагьдин кIеви жазадикай хуьдай куьмекчияр авач» («Аль-Бакъара» сурадин 270-аят).

Закат тагайла жезвай гунагь

Пак Къуръанда Аллагь Таалади лагьана (мана): «Къизил ва гимиш кlватlзавай (хазина хьиз) ва абурулай ферз тир закат тагузвай инсанриз пис азабар гудайдакай вуна (Мугьаммад ﷺ) хабар це. А Юкъуз (Къияматдин юкъуз) абур (къизилни гимиш) Жегьеннемдин цlа ифирда ва абурун (закат тагайбурун) пелерал, къваларал ва далуйрал тагъмаяр (клеймо) эцигда. (Абуруз лугьуда:) «Им куьне куьн патал кlватlнавайди я, куьне кlватlнавайди дадмиш ая!» («Ат-Тавба» сурадин 34-35-аятар).

Абу Гьурайради агакьарнавай Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Вичин девлетдилай закат таганвай кас Къияматдин юкъуз агъу квай еке иланди элкъвена кьада, ахпа адан хъуькъвер кlасда ва икl лугьуда: «Зун ви девлет я, зун ви хазина я». Ахпа Пайгъамбарди ﷺ Къуръандин «Алю Имран» сурадин 180-аят кlелна: «Аллагьди Вичин жумартвилелди ганвай ризкьидин (девлетдин) патахъай шкьакьвал ийизвайбуру ам (шкьакьвал) чеб патал хъсан я лагьана гьисаб тавурай! Акси яз, ам абур патал пис я. (Къияматдин юкъуз) абуру шкьакьвал авур эменни абурун гарданра гьатда (туьтвер чуькьведа). Цаваринни чилерин девлетрин (ирсдин) иеси Аллагь я, куьне ийизвай кlвалахрикай Адаз хабар ава» (Бухари).

Абдуллагь бин Масуда Пайгъамбардин ﷺ гьадис агакьарна: «Квез капl авун ва закат гун эмирнава. Закат тагузвайдаз капlни авач (яни низ закат гун ферз хьанватlа ва ада ам гузвачтlа, Аллагь Таалади адан кпlарни кьабул тавун мумкин я)» (Тlабарани).

Къуй Аллагь Таалади чаз, чи кlанибуруз, чун кlанибуруз, гьакlни вири мусурманриз ферзерни суннатар кьилиз акъудиз куьмек гурай! Амин.

Вад лагьай чlехи гунагь – закат тагун