Ширк – виридалайни чlехи гунагь
Ширк – виридалайни чlехи гунагь
Сад Аллагьдилай ﷻ гъейри са куьз ва я са низ ятlани ибадат авун, Халикьдиз ﷻ шерик гъун, са шумуд Худа ава лугьун – ширк я. Арифдар Лукьмана вичин хциз ихьтин насигьат авуна: «Зи хва, вуна Аллагьдиз ﷻ шерик гъиз тахьурай, дугъриданни ам виридалайни чlехи зулумкарвал (писвал) я» («Лукъман» сурадин 13-аят).
Ширк – им имансузвилин (кафирвилин) жуьрейрикай сад я. Ам Меккада авай Къурайшитрин арада раиж тир. Ширк ийизвай инсандиз мушрик лугьуда. Меккадин агьалийри ва гьа жергедай яз гзаф кьадар арабри сад Аллагьдилай ﷻ гъейри гзаф кьадар бутриз ибадатзавай, амма гьа са вахтунда абуруз дуьньядин Халикь Аллагь ﷻ тирди чизвай. Къуръанда Аллагь Таалади лагьана: «Эгер вуна (эй, Мугьаммад ﷺ) абурувай хабар кьуртlа: «Ни халкьна чилерни цавар, ни муьтlуьгъарна (махлукьатриз) рагъни варз (яни абуруз хийир гудайвал)?» – абуру гьасятда жаваб гузва: «Аллагьди». Абур дуьз рекьивай гьикьван яргъа ятlа килиг! (яни абуру Аллагь ﷻ Халикь тирди тестикьарзава, гьа са вахтунда Адаз ширк ийизва)» («Аль-Анкабут» сурадин 61-аят). Меккадин агьалийрал Ибрагьим ва Исмаил пайгъамбарри авур насигьатар агакьнавай, гьавиляй абуруз Халикь ﷻ вуж ятlа чизвай, амма Адахъ галаз санал абуру бутризни ибадатзавай. Идан патахъай Къуръанда лагьанва: «Аллагьдин ﷻ дин (Ислам) михьиди я, амма Аллагьдилай ﷻ гъейри чпиз худаяр кьунвайбуру лугьузва (мана): «Чна абуруз (бутриз) чун Аллагьдиз ﷻ абуру мукьва ийидайвал ибадатзава». Аллагьди ﷻ абурун дуван ийида ва дуьзбурни батlулбур чара ийида (иман гъанвайбур Женнетдиз ва имансузар Жегьеннемдиз рекье твада), Аллагьди ﷻ тапархъан кафирар дуьз рекьел гъидач» («Аз-Зуммар» сурадин 3-аят). И аятдай чаз малум жезвайвал, Аллагьди ﷻ абур имансузвиле ва табда тахсирлу авуна. Ширк авуниз килигна, Халикьди ﷻ абуруз кафирар (имансузар) лагьана. Бес табдин ихтилат гьим я? Меккадин агьалийриз, иллаки абурун агъсакъалризни регьберриз бутрикай пулдин ва гьукумдин хийир авай. Гьикl хьи арабрин къебилайри чпин бутар Кябедин къене эцигзавай ва и кардай Меккадин регьберриз пул гузвай. Яни мушрикри бутриз пул ва гьукум патал ибадатзавай, Аллагьдиз ﷻ мукьва хьун патал ваъ. Идалди а мушрикрин таб дуьздал акъатна. Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ атай чlавуз мушрикриз чеб девлетрикайни гьукумдикай магьрум жез кичlе хьана, гьавиляй абуру адаз душманвал ийиз гатlумна.
Мусурманар тахсирлу авун
Винидихъ гъанвай мушрикрин патахъай ракъурнавай «Аз-Зуммар» сурадин 3-аятдин куьмекдалди бязи ягъалмишбуру пlирерал физвай мусурманар ширк гунагьда тахсирлу ийизва. На лугьуди абурузни, Меккадин агьалийриз хьиз, пlирериз ибадат авуна Аллагьдиз ﷻ мукьва жез кlанзава. Бес абуру аятда авай «чна абуруз (бутриз) ибадатзавайди» гафариз фикир гузвачни? Бес пlирел физвай инсанри пlирериз ибадатзавани? Тахьайтlа абуру пlирер чпин худаяр (аллагьар) я лугьузвани? Ваъ, абуру ахьтин кlвалахар ийизвач, и кар виридаз малум я. Эгер абуру ахьтин амалар ийизвачтlа, бес вучиз са бязибуру пlирерал физвай инсанар гьасятда ширкда тахсирлу ийизва? Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Зун дуьньядилай фейидалай кьулухъ куьне ширк ийида лагьана заз кичlезвач, амма заз кичlезва куьне дуьньядин девлет патал сада-садахъ галаз гьуьжетар ийиз ва сада-сад ягъиз рекьиз» (Бухари, Муслим). Чпиз муьтlуьгъ тушир вири мусурманар ширкда тахсирлу ийизвай террористри долларар патал гьикьван мусурманар яна кьена?! Гьа и кардихъай Пайгъамбардиз ﷺ кичlезвай.
Имансуз ва муъмин
Имансуз кас – им Аллагь Тааладихъ, Адан малаикрихъ, Адан Ктабрихъ, Адан пайгъамбаррихъ, Къияматдин югъ алукьдайдахъ ва кьадар-кьисмет Аллагьдин ﷻ патай тирдахъ инанмиш туширди я. Муъмин – им инал тlвар кьур имандин ругуд дестекдихъни рикlин сидкьидай инанмишди я. Куьрелди лагьайтlа, анжах михьи тир Исламдиз табий жезвай инсан эхиратда къутармиш жеда. Аллагь Таалади пак Къуръанда икl лагьанва (мана): «Дугъриданни, Аллагьди ﷻ кьабулзавай гьакъикъи (дуьз) дин Ислам я» («Алю Имран» сурадин 19-аят). Бязибуру ягъалмиш тир хашпараяр, ягьудар (иудеяр) ва я маса динар гвайбурни Женнетдиз фида лагьана фикирзва, амма чна инал гъайи аятдай аквазвайвал, ам дуьз фикир туш. Маса аятда Аллагь Таалади икl лагьанва: «Чи лишанар (Аллагьди ﷻ къалурзавай аламатар) таб я лагьай ва такабурлу (имансуз) хьайи инсанрин вилик цаварин къапуяр ачухдач ва абур Женнетдиз гьахьдач, та деве рапунин хъуькъуьндиз (тlеквез) гьахь тавунмаз. Гьа къайда Чна жаза гузва гунагькарриз» («Аль-Араф» сурадин 40-аят). Яни гьикl деведивай адетдин рапунин хъуькъуьндиз гьахьиз жедачтlа, гьа къайда имансузривайни Женнетдиз физ жедач.
Вири пайгъамбарар, гьа жергедай яз Мусани, Исани табий жезвай дин Ислам тир, амма абур и дуьньядилай фейидалай кьулухъ ягъалмиш тир ягьудар ва хашпараяр акъатна. Абуру чпел пайгъамбаррилай агакьнавай дин дегишарна ва Мугьаммад Пайгъамбарни ﷺ кьабулнач. Гьа идалди абуру чеб Женнетдикай магьрумарна.
Имансузвилин жуьреяр
Куьрелди чавай имансузвал пуд жуьредиз пайиз жеда. Сад лагьайди – гьич Аллагь ﷻ ва Адан къанунар кваз такьун. Идаз зиндикьвал (атеизм) лугьуда. Кьвед лагьайди – сад тир Аллагьдиз ﷻ шерикар гъун ва я Ам гьич кваз такьуна маса затlариз ибадат авун. Мисал яз, ракъиниз. Идаз ширк лугьуда. Пуд лагьайди – мецелди иман малумарун, амма рикlяй инанмиш тахьун. Ихьтин гьалдиз мунафикьвал лугьуда. Мунафикьриз Жегьеннемда виридалайни пис азабар гуда.
Инал тlвар кьур ва абуруз ухшар тегьерда чеб тухузвай инсанар чеб кечмиш жедалди туба-астагъфир авун ва дуьз диндал хтун лазим я. Нагагь абур имансузвиле амаз и дуьньядилай фейитlа, абурун чка гьамишалугъ Жегьеннем жеда. Адакай Аллагьди ﷻ Вичи хуьрай чун!
Пак Къуръандин са аятда икl лагьанва (мана): «Аллагьди ширк авур (имансуз) касдилай гъил къачузвач, амма адалай (кьезил) маса гунагьар авур Вичиз кlан хьайи инсанрилай Ада гъил къачун мумкин я…» («Ан-Нисаъ» сурадин 48-аят).
Къейд: нагагь инсанди рикlин сидкьидай Аллагьдивай ﷻ вичин гунагьрилай гъил къачун тlалабайтlа, адан вири гунагьрилай, гьатта ширкдилайни Халикьди ﷻ гъил къачуда. Анжах ширкдикай туба ийидай чlавуз рикlин сидкьидай келима-шагьадат гъана кlанда, вучиз лагьайтlа ам Исламдиз хтун лазим я. Мусурманди Аллагьдин ﷻ регьимдикай гьич садрани умуд атlана кlандач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Аллагьди ﷻ Вичин лукlран (инсандин) туба-астагъфир кьабулда, та адан руьгь туьтуьнив агакьдалди (адал чан аламай кьван)» (Агьмад, Тирмизи). Инсандиз вич мус рекьидатlа чизвач хьи, гьавиляй ада гунагьрикай, иллаки чlехи гунагьрикай абур хьанмазди туба-астагъфир авуна кlанда.
Дуьаяр
Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ ширкдикай хуьзвай важиблу дуьадикай хабар гана. Ада ﷺ икl лугьудай: «Я Аллагь, чна Вавай чун хуьн тlалабзава ачух тир шикрдикай ва гъил къачун тlалабзава чаз хабар авачирдакай» (Ибн Гьиббан).
Умар асгьабди ихьтин дуьа ийидай: «Я Аллагь, зи амалар анжах Вун патал ийизай хъсанбур ая ва масабуруз зи амалра пай жедайвал ийимир» (Агьмад).
Къуй Аллагьди ﷻ чун ва дуьньядин вири мусурманар чlехи гунагьрикай, иллаки имансузвиликай хуьрай! Амин.
