Главная

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Аллагь Таалади лагьана: «Абур инсанрихъай чуьнуьх жез алахъзава, амма абурувай Аллагьдихъай чуьнуьх жедач, Ам абурухъ гала хьи, йифиз абуру Адаз хуш тушир ихтилатар (ина фикирда ава я тахсир квачир инсанар кутуг тавур крар ва я тахсиркарвилер авунай тахсирлу авун, я тапан шагьидвилер) авун фикирзава, ва Аллагьди Вичин чирвилелди абуру ийизвай крар кьатIузва» («Ан-Ниса»).

1. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Квез аквада инсанар мяденриз ухшар тирди (Ина ихтилат физва инсанрин ата-бубайрикай, чеб гьабурукай яз гьисабзавай ва абурал дамах ийизвай. Адалай гъейри, фикирда ава, мяденра гьикI къиметлу са вуч-ятIани хьун мумкин ятIа, гьакI менфятсуз ва я зарарлу затIарни хьун мумкин я. Инсанрив гутурла им лагьай чIал я хьи, абур гьикI лайихлу ерийралди тафаватлу хьун мумкин ятIа, гьакI алчах ерийралдини тафаватлу хьун мумкин я) ва жагьилиядин девирда абурукай хъсанбур Исламдани хъсанбур яз амукьна, эгер абурукай диндин чирвал авайбур хьанатIа. Квез аквада хьи, а патахъай абурукай виридалайни хъсанди ам я хьи, низ виридалайни гзаф ам (ихтилат гьукумдикай физва) такIан ятIа, ва квез аквада хьи, инсанрикай виридалайни писди кьве чин алайди, вич садбурун патав са чин алаз, муькуьбурун патав – маса чин алаз физвайди жеда (Аль-Бухари, Муслим).

2. Мугьаммад бин Зайда агакьарайвал, са сеферда инсанри адан чIехи бубадиз, Абдуллагь бин Умараз лагьана: «Гьакъикъатда, чун чи гьакимрин патав фейила, чна ана са гафар лугьузва, амма анай экъечIайла – маса гафар». Ада абуруз лагьана: «Аллагьдин Расулдал ﷺ чан аламайла, чна а кар мунафикьвиляй гьисабзавай!» (Аль-Бухари).

Имам Ан-Нававидин «риязу-ссалигьин» ктабдай.

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...