Главная

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Аллагь Таалади лагьана: «Абур инсанрихъай чуьнуьх жез алахъзава, амма абурувай Аллагьдихъай чуьнуьх жедач, Ам абурухъ гала хьи, йифиз абуру Адаз хуш тушир ихтилатар (ина фикирда ава я тахсир квачир инсанар кутуг тавур крар ва я тахсиркарвилер авунай тахсирлу авун, я тапан шагьидвилер) авун фикирзава, ва Аллагьди Вичин чирвилелди абуру ийизвай крар кьатIузва» («Ан-Ниса»).

1. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Квез аквада инсанар мяденриз ухшар тирди (Ина ихтилат физва инсанрин ата-бубайрикай, чеб гьабурукай яз гьисабзавай ва абурал дамах ийизвай. Адалай гъейри, фикирда ава, мяденра гьикI къиметлу са вуч-ятIани хьун мумкин ятIа, гьакI менфятсуз ва я зарарлу затIарни хьун мумкин я. Инсанрив гутурла им лагьай чIал я хьи, абур гьикI лайихлу ерийралди тафаватлу хьун мумкин ятIа, гьакI алчах ерийралдини тафаватлу хьун мумкин я) ва жагьилиядин девирда абурукай хъсанбур Исламдани хъсанбур яз амукьна, эгер абурукай диндин чирвал авайбур хьанатIа. Квез аквада хьи, а патахъай абурукай виридалайни хъсанди ам я хьи, низ виридалайни гзаф ам (ихтилат гьукумдикай физва) такIан ятIа, ва квез аквада хьи, инсанрикай виридалайни писди кьве чин алайди, вич садбурун патав са чин алаз, муькуьбурун патав – маса чин алаз физвайди жеда (Аль-Бухари, Муслим).

2. Мугьаммад бин Зайда агакьарайвал, са сеферда инсанри адан чIехи бубадиз, Абдуллагь бин Умараз лагьана: «Гьакъикъатда, чун чи гьакимрин патав фейила, чна ана са гафар лугьузва, амма анай экъечIайла – маса гафар». Ада абуруз лагьана: «Аллагьдин Расулдал ﷺ чан аламайла, чна а кар мунафикьвиляй гьисабзавай!» (Аль-Бухари).

Имам Ан-Нававидин «риязу-ссалигьин» ктабдай.

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Бахтлу хьунин хиялар

Эхиримжи вахтара инсанри къвердавай гзаф жуьреба-жуьре чкайрай шейэр маса къачузва. Гзафбуру идакай зурба лезет хкудзава, гьатта абур акьван герек шейэр туштIани.   Са затI маса къачурла лезет гун – гьар садаз таниш гьисс я, ам къалурунин дережа гьар жуьре ятIани: садбуру лап шадвал...


Куьмек це, я Аллагь ﷻ

  Дагъустан   Зи Дагъустан, зи хайи ватан, Цин кӏаник вун акатнава. Чи рикӏериз я вун багьа, Тӏалабзава, фад секинвал жагъура.   Сад хьанва дагъни-аран, Ахвар амач, квахьнава иви. Халкь сад хьана цӏийи кьилелай, Умудзава стхавални хъсанвал.   Чун Дагъустанвияр - чи...


Авиценнадин ахтармишун

Инсан – паярикай кIватIнавай тамам тушир органрин кIватIал туш, ам сагъ сад тир махлукьат я. Адан беден, акьул ва руьгь акьван кIевиз сад-садак акахьнава хьи, са чкада хьайи гьар гьи чIурувили хьайитIани гьикI хьайитIани масабуруз таъсир ийида. Алай девирдин психосоматикади Исламдин адетри ва...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман   Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...