Главная

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Аллагь Таалади лагьана: «Абур инсанрихъай чуьнуьх жез алахъзава, амма абурувай Аллагьдихъай чуьнуьх жедач, Ам абурухъ гала хьи, йифиз абуру Адаз хуш тушир ихтилатар (ина фикирда ава я тахсир квачир инсанар кутуг тавур крар ва я тахсиркарвилер авунай тахсирлу авун, я тапан шагьидвилер) авун фикирзава, ва Аллагьди Вичин чирвилелди абуру ийизвай крар кьатIузва» («Ан-Ниса»).

1. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Квез аквада инсанар мяденриз ухшар тирди (Ина ихтилат физва инсанрин ата-бубайрикай, чеб гьабурукай яз гьисабзавай ва абурал дамах ийизвай. Адалай гъейри, фикирда ава, мяденра гьикI къиметлу са вуч-ятIани хьун мумкин ятIа, гьакI менфятсуз ва я зарарлу затIарни хьун мумкин я. Инсанрив гутурла им лагьай чIал я хьи, абур гьикI лайихлу ерийралди тафаватлу хьун мумкин ятIа, гьакI алчах ерийралдини тафаватлу хьун мумкин я) ва жагьилиядин девирда абурукай хъсанбур Исламдани хъсанбур яз амукьна, эгер абурукай диндин чирвал авайбур хьанатIа. Квез аквада хьи, а патахъай абурукай виридалайни хъсанди ам я хьи, низ виридалайни гзаф ам (ихтилат гьукумдикай физва) такIан ятIа, ва квез аквада хьи, инсанрикай виридалайни писди кьве чин алайди, вич садбурун патав са чин алаз, муькуьбурун патав – маса чин алаз физвайди жеда (Аль-Бухари, Муслим).

2. Мугьаммад бин Зайда агакьарайвал, са сеферда инсанри адан чIехи бубадиз, Абдуллагь бин Умараз лагьана: «Гьакъикъатда, чун чи гьакимрин патав фейила, чна ана са гафар лугьузва, амма анай экъечIайла – маса гафар». Ада абуруз лагьана: «Аллагьдин Расулдал ﷺ чан аламайла, чна а кар мунафикьвиляй гьисабзавай!» (Аль-Бухари).

Имам Ан-Нававидин «риязу-ссалигьин» ктабдай.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Чам дустагъдай гуьзетдани?

Чам дустагъда ацукьарна. Чна мехъериз гьазурвал аквазвай ва вири хъсанзавай, амма садлагьана ам дустагъ авуна. Адаз са шумуд йис къвезва. Дустагъдай ахъайнамазди зал эвленмиш жеда лагьана гаф гузва. Заз вуч ийидатIа чизвач, ам дустагъдай гуьзетун герек яни?    Алимдин жаваб: Эгер куьн...


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...