Диндин кхьинар алай чарар
Къуръандин аятар, гьадисар ва я Пак Ктабрин маса текстер кхьенвай чарариз, газетриз ва куьгьне ктабриз вуч ийида?
Гагь-гагь акI жезва хьи, Къуръандин аятар ва маса пак текстер кхьенвай чарар, буклетар, кхьинар ийидай книжкаяр, дафтарар ва я газетар ишлемиш хъийидайвал амукьзавач. Эгер куьгьне хьанвай Къуръандин чарар ва я Шариатдин ва гьадисрин ктабар ва икI мад терг авунин гереквал арадал атайтIа, абур хъиткьерра ва ахьтин маса чкайра туна виже къведач, вучиз лагьайтIа абур чилел аватун ва абуруз кьуьл гун мумкин я.
ГьакIни абур куьлуь кIусаризни къазунун виже къведач, вучиз лагьайтIа гафар ва гьарфар сад-садавай къакъатзава, гьа имни Пак Къуръандиз, гьадисриз ва икI мад гьуьрмет тавурдай жезва. Чарасузвал хьайила кхьинар целди алудайтIа ва я цIай яна кайитIа жеда.
Амма целди алуддалди цIай яна кун хъсан я лугьудай фикир ава, вучиз лагьайтIа кхьинар алудай яд чилел экъичун мумкин я, ва им Пак Къуръандиз гьуьрмет тавурдай жеда. Нагагь квез гьахьтин ктабар, газетар аваз хьайитIа ва квез абуруз вуч ийидатIа чизвачтIа, абур мискIиндиз ва я медресадиз вугайтIа жеда, ана абур лазим тирвал ишлемишда.
Пакистанда авай куьгьне Къуръанрин магъара
Гзаф ишлемишзавай гьи ктабар хьайитIани вахтар финивай яваш-явашди иски жезва ва вижесуз гьалдиз къвезва. Вири дуьньяда миллионралди мусурманри гьар юкъуз ктабдин жуьреда кхьенвай Пак Къуръан кIелзава ва а ктабар куьгьне жезва. АкIни жезва хьи, инсан кьейила адан ктабар варисар авачиз амукьзава ва абуруз вуч ийида лугьудай суал арадал къвезва. Пакистанда иски Къуръанрин месэла «Пак Къуръандин нурдин магъара» тIвар алай махсус хуьдай чкадин куьмекдалди гьялна.
Ана цIуд йисаралди Пак Кхьинрин текстер авай ктабар кIватI жезва ва неинки са чпин уьлкведай. Алай вахтунда магъарада ахьтин гзаф ктабар кIватI хьанва – куьгьне заманадинбурулай алай девирдинбурал къведалди. Гьа икI абуру Къуръандиз гьуьрмет ийизва ва инсанар иски Къуръанар хуьнин месэладикай азад ийизва.
Виридалайни надир тир ктабар махсус витринайра музейдин экспонатар хьиз эцигнава. Ктабар, гьамиша яргъивилихъди чIехи жезвай, махсус туннелра хуьзва. Туннелар дагъдин кIаник ква ва исятда абур пуд километрдилай яргъи хьанва. Къуръанар шешелра туна махсус кьацIарал эцигнава. Гьар шешелда 8-10 Къуръан ава.
Гьар юкъуз и магъарадиз инсанри цIудралди ва вишералди ктабар гъизва. Туннелдин цIийи хилер туькIуьрун гьамиша давам жезва, гьикI хьи ктабар хуьдай чкаяр бес жезвач. Ана чпин кIвалахдал рази, жемят патал и кардин важиблувал ва чарасузвал аннамишзавай инсанри кIвалахзава. Магъара неинки ктабар хуьдай чка, гьакI туристрин центрни хьана, аниз дуьньядин вири пипIерай инсанар къвезва.
Официальный кагъазар кхьизвай диндин тешкилатриз меслятар
Алай девирдин диндин тешкилатри чпин уставдин кIвалахдин ва гьукуматдин къуллугърихъ галаз авай алакъадин сергьятра аваз мукьвал-мукьвал официальный кагъазар кхьизва. Адет яз, диндин тешкилатрин официальный бланкрал Пак Ктабрай къачунвай цитатаяр, символика ва гьакIни кагъазра чпе диндин текстер ишлемишзава.
Офисра гзаф вахтара, кагъазра кхьенвай тапшуругъар тамамарайла, абур гадарзава, санал кIватIна архивдиз вахкузвай дуьшуьшар квачиз. Инал мад диндин текстер чиркин чкайриз акъатунин месэла къарагъзава. Ихьтин дуьшуьда вуч ийида? Диндин тешкилатрай кагъазар хквезвай ва аниз ракъурзавайбурувай тIалабиз кIанзава жезмай кьван ахьтин чарар гадар тавун ва архивдиз вахкун, я тахьайтIа чна винидихъ лагьайвал авун.
МУГЬАММАД АЛИМЧУЛОВ
