Главная Чи алимар

Суфийрин агъа – Жунайд аль-Багъдади

Суфийрин агъа – Жунайд аль-Багъдади

Шейх Абдуль-Вагьаб аш-Шаъраниди вичин «Ат-ТIабакъат» ктабда адакай икI лугьузва: «Ам - Абдуль-Къасым аль-Муртаза - суфийрин агъа - Али ар-Ризадин...

Мамрачви Къазанфарбег

Мамрачви Къазанфарбег

Дагъустандин областдин кьушунрин штабдин типографияда “Куьредин эвелимжи абжуз” тIвар алаз чапдай акъудай лезги чIалан азбука-буквардин автор,...

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Ахцегьай тир алим Рагьман-къули эфендидикай (XVII-XVIII-асирар)   Рагьман-къулидин бине мусурманрин медениятдин чIехи чешме, тарихдин метлеб...

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Играми газет кIелзавайди, Исламдин къизилдин асирдин мусурманрин бажарагълу алимар рикIел хкун давамарин. Машгьур математик, астроном ва...

Къизилдин девирдин чирагъ

Къизилдин девирдин чирагъ

Исламдин ЦIийи хъхьунин Къизилдин девирдин еке бажарагъ авай алимрин дестедик Мугьаммад Абуль-Вафа аль-Бузжани ва адан сухта Абд ар-Рагьман ибн Юнус...

ЧIехи математик ва астроном

ЧIехи математик ва астроном

Абд ар-Рагьман ибн Юнус аль-Мисри – вичин уьмуьрдин эхир гьисабна чирай Исламдин алим я. Мугьаммад Абуль-Вафадин еке бажарагъ авай сухта Абд...

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Исламди инсаниятдиз бажарагълу алимрин чIехи гъетерин кIватIал багъишна. Гзафни-гзаф илим ва искусство муьжуьд лагьай асирдилай цIерид лагьай асирдал...

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Урусатдин миллетрин къурулуш гзаф девлетлуди ва муракабди я: ам вишни кьудкъадав агакьна халкьарикайни жуьреба-жуьре миллетрин дестейрикай ибарат я....

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

ТIебиат. Дуьнья. Вахт. Инсан. Кар. Ирс. Зи кьатIунралди, ибур вири сад-садахъ галаз алакъалу я. ТIебиат даим уьмуьр я. Ам датIана гьерекатда ава....

Малла Зекери

Малла Зекери

И кас Самур дереда араб чIалал кIел-кхьин чидай, Ислам диндиз вафалу кас яз машгьур тир. Исятдани ам малла Зекери лугьуз халкьди рикIел хкизва. Адан...

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

ХIХ-асирдин кьвед лагьай паюна ва ХХ-асирдин сифте кьилера Дагъустанда машгьур ксарикай сад алим, шаир ва арифдар Алкьвадар Гьасан хьана Сифте...

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Лезгийрин тарихда кIел тавунвай чинар гьеле пара ама. Сур чIаварин сирерай кьил акъудунал машгъул жезвай алимри, пешекарри абурун винел кIвалахзава,...

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...