Главная Чи алимар

Мамрачви Къазанфарбег

Мамрачви Къазанфарбег

Дагъустандин областдин кьушунрин штабдин типографияда “Куьредин эвелимжи абжуз” тIвар алаз чапдай акъудай лезги чIалан азбука-буквардин автор,...

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Ахцегьай тир алим Рагьман-къули эфендидикай (XVII-XVIII-асирар)   Рагьман-къулидин бине мусурманрин медениятдин чIехи чешме, тарихдин метлеб...

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Играми газет кIелзавайди, Исламдин къизилдин асирдин мусурманрин бажарагълу алимар рикIел хкун давамарин. Машгьур математик, астроном ва...

Къизилдин девирдин чирагъ

Къизилдин девирдин чирагъ

Исламдин ЦIийи хъхьунин Къизилдин девирдин еке бажарагъ авай алимрин дестедик Мугьаммад Абуль-Вафа аль-Бузжани ва адан сухта Абд ар-Рагьман ибн Юнус...

ЧIехи математик ва астроном

ЧIехи математик ва астроном

Абд ар-Рагьман ибн Юнус аль-Мисри – вичин уьмуьрдин эхир гьисабна чирай Исламдин алим я. Мугьаммад Абуль-Вафадин еке бажарагъ авай сухта Абд...

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Исламди инсаниятдиз бажарагълу алимрин чIехи гъетерин кIватIал багъишна. Гзафни-гзаф илим ва искусство муьжуьд лагьай асирдилай цIерид лагьай асирдал...

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Урусатдин миллетрин къурулуш гзаф девлетлуди ва муракабди я: ам вишни кьудкъадав агакьна халкьарикайни жуьреба-жуьре миллетрин дестейрикай ибарат я....

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

ТIебиат. Дуьнья. Вахт. Инсан. Кар. Ирс. Зи кьатIунралди, ибур вири сад-садахъ галаз алакъалу я. ТIебиат даим уьмуьр я. Ам датIана гьерекатда ава....

Малла Зекери

Малла Зекери

И кас Самур дереда араб чIалал кIел-кхьин чидай, Ислам диндиз вафалу кас яз машгьур тир. Исятдани ам малла Зекери лугьуз халкьди рикIел хкизва. Адан...

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

ХIХ-асирдин кьвед лагьай паюна ва ХХ-асирдин сифте кьилера Дагъустанда машгьур ксарикай сад алим, шаир ва арифдар Алкьвадар Гьасан хьана Сифте...

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Лезгийрин тарихда кIел тавунвай чинар гьеле пара ама. Сур чIаварин сирерай кьил акъудунал машгъул жезвай алимри, пешекарри абурун винел кIвалахзава,...

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


ФатIима ва мультфильм

ФатIима вичин гъвечIи стха Рамазанахъ галаз санал Винни Пухакай мультфильмдиз килигзавай. Йифен геж вахт тир, амма аялар садни ксуз хъфизвачир. Дах кIвале авачир, ам командировкадиз фенвай. Диде лагьайтIа, кIвалин кIвалахрал машгъул тир.   Ада пакадин йикъан экуьнахъ мугьманар гуьзетзавай ва...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Шейх Желилакай гьикая

Гьуьрметлу Желил халу заз аял чlавалай жуван буба хьиз чида, ада захъ галаз назик, ширин суьгьбетар ийидай.   Желил халуни зи буба Жамалдин рикl алай дустар яз, стхайрилайни багъри тир. Сифтегьан Цlелегуьнар – Касал булахдин кьилел, Магьмутрин, Брекрин хуьрер аквадай кьакьан тепедал,...