Главная Чи алимар

Мамрачви Къазанфарбег

Мамрачви Къазанфарбег

Дагъустандин областдин кьушунрин штабдин типографияда “Куьредин эвелимжи абжуз” тIвар алаз чапдай акъудай лезги чIалан азбука-буквардин автор,...

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Ахцегьай тир алим Рагьман-къули эфендидикай (XVII-XVIII-асирар)   Рагьман-къулидин бине мусурманрин медениятдин чIехи чешме, тарихдин метлеб...

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Играми газет кIелзавайди, Исламдин къизилдин асирдин мусурманрин бажарагълу алимар рикIел хкун давамарин. Машгьур математик, астроном ва...

Къизилдин девирдин чирагъ

Къизилдин девирдин чирагъ

Исламдин ЦIийи хъхьунин Къизилдин девирдин еке бажарагъ авай алимрин дестедик Мугьаммад Абуль-Вафа аль-Бузжани ва адан сухта Абд ар-Рагьман ибн Юнус...

ЧIехи математик ва астроном

ЧIехи математик ва астроном

Абд ар-Рагьман ибн Юнус аль-Мисри – вичин уьмуьрдин эхир гьисабна чирай Исламдин алим я. Мугьаммад Абуль-Вафадин еке бажарагъ авай сухта Абд...

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Исламди инсаниятдиз бажарагълу алимрин чIехи гъетерин кIватIал багъишна. Гзафни-гзаф илим ва искусство муьжуьд лагьай асирдилай цIерид лагьай асирдал...

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Урусатдин миллетрин къурулуш гзаф девлетлуди ва муракабди я: ам вишни кьудкъадав агакьна халкьарикайни жуьреба-жуьре миллетрин дестейрикай ибарат я....

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

ТIебиат. Дуьнья. Вахт. Инсан. Кар. Ирс. Зи кьатIунралди, ибур вири сад-садахъ галаз алакъалу я. ТIебиат даим уьмуьр я. Ам датIана гьерекатда ава....

Малла Зекери

Малла Зекери

И кас Самур дереда араб чIалал кIел-кхьин чидай, Ислам диндиз вафалу кас яз машгьур тир. Исятдани ам малла Зекери лугьуз халкьди рикIел хкизва. Адан...

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

ХIХ-асирдин кьвед лагьай паюна ва ХХ-асирдин сифте кьилера Дагъустанда машгьур ксарикай сад алим, шаир ва арифдар Алкьвадар Гьасан хьана Сифте...

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Лезгийрин тарихда кIел тавунвай чинар гьеле пара ама. Сур чIаварин сирерай кьил акъудунал машгъул жезвай алимри, пешекарри абурун винел кIвалахзава,...

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Аян хьана   Пlир Желилан са миресдиз – Шейхалидиз пуд рушни са гада хьана. Папан тlвар Халмездег тир. Гада агакьнавай, свас це лугьуз кlвачин хьанвай жегьил тир. Тlварни вичин Идрис тир. Идрис дидени галаз Желил имидин кьилив фена. Абуруз Желил имиди гададиз свас гъидай ихтияр гана...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...