Главная Чи алимар

Мамрачви Къазанфарбег

Мамрачви Къазанфарбег

Дагъустандин областдин кьушунрин штабдин типографияда “Куьредин эвелимжи абжуз” тIвар алаз чапдай акъудай лезги чIалан азбука-буквардин автор,...

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Рагьман-къули эфенди: сифтегьанбурукай сад

Ахцегьай тир алим Рагьман-къули эфендидикай (XVII-XVIII-асирар)   Рагьман-къулидин бине мусурманрин медениятдин чIехи чешме, тарихдин метлеб...

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Астроном Абу Исгьакъ Ибрагьим аз-Заркали

Играми газет кIелзавайди, Исламдин къизилдин асирдин мусурманрин бажарагълу алимар рикIел хкун давамарин. Машгьур математик, астроном ва...

Къизилдин девирдин чирагъ

Къизилдин девирдин чирагъ

Исламдин ЦIийи хъхьунин Къизилдин девирдин еке бажарагъ авай алимрин дестедик Мугьаммад Абуль-Вафа аль-Бузжани ва адан сухта Абд ар-Рагьман ибн Юнус...

ЧIехи математик ва астроном

ЧIехи математик ва астроном

Абд ар-Рагьман ибн Юнус аль-Мисри – вичин уьмуьрдин эхир гьисабна чирай Исламдин алим я. Мугьаммад Абуль-Вафадин еке бажарагъ авай сухта Абд...

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Алим ва хирург Абу аль-Къасим аз-Загьрави

Исламди инсаниятдиз бажарагълу алимрин чIехи гъетерин кIватIал багъишна. Гзафни-гзаф илим ва искусство муьжуьд лагьай асирдилай цIерид лагьай асирдал...

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Алкьвадар Гьасанан эдебдин къанунар

Урусатдин миллетрин къурулуш гзаф девлетлуди ва муракабди я: ам вишни кьудкъадав агакьна халкьарикайни жуьреба-жуьре миллетрин дестейрикай ибарат я....

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

Шаир ва алим Хпеж Къурбан

ТIебиат. Дуьнья. Вахт. Инсан. Кар. Ирс. Зи кьатIунралди, ибур вири сад-садахъ галаз алакъалу я. ТIебиат даим уьмуьр я. Ам датIана гьерекатда ава....

Малла Зекери

Малла Зекери

И кас Самур дереда араб чIалал кIел-кхьин чидай, Ислам диндиз вафалу кас яз машгьур тир. Исятдани ам малла Зекери лугьуз халкьди рикIел хкизва. Адан...

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

Арифдар Алкьвадар Гьасан эфенди

ХIХ-асирдин кьвед лагьай паюна ва ХХ-асирдин сифте кьилера Дагъустанда машгьур ксарикай сад алим, шаир ва арифдар Алкьвадар Гьасан хьана Сифте...

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Ярагъ Мегьамедан муаллим

Лезгийрин тарихда кIел тавунвай чинар гьеле пара ама. Сур чIаварин сирерай кьил акъудунал машгъул жезвай алимри, пешекарри абурун винел кIвалахзава,...

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...