Ашервиле тахсирлу авунин гунагь
Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва. Эгер ам (зина) авачир кlвалах ятlа, тахсирлу авурдакай буьгьтенчи ва фитнечи жезва, яни адаз малаикри чlехи гунагь кхьизва ва алава яз Шариатдин къазиди жазаламишни хъийизва.
Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва (мана): «Муъминрин жемятдин арада алчахвилер раиж хьана кlанзавай ксариз и дуьньда ва эхиратда пис азабар гуда, Аллагьдиз ﷻ вири чизва, амма квез (инсанар) чизвач» («Ан-Нур» сурадин 19-аят). Алай вахтунда инсанри чlуру ванер чукlуриз тади ийизва. Гьатта абуру и кlвалах шаддиз ийизва. Ахьтинбур пис азабрик акатунин къурхувал ава.
Мад Къуръанда лагьанва (мана): «Михьи, чпиз гьич хабарни авачир муъминат дишегьлийрал буьгьтен (ашервилин) вегьезвай ксар и дуьньядани эхиратда лянетламишнава ва абуруз зурба азабар гуда» («Ан-Нур» сурадин 23-аят).
Гьайиф хьи, инсанри чпин кlарабар квачир мецералди регьятдиз зурба азабар къазанмишзава. Лянет – им Аллагьдин ﷻ регьимдивай яргъа хьун я. Бес регьимдикай хкатнавай инсан бахтлу жедани? Гьич садрани! Аллагьди ﷻ Вичи хуьрай! Гьавиляй чарабурукай анжах хъсан рахун лазим я. Тахьайтlа, кисна кlанда.
Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Инсан гьелек ийизвай ирид чIехи гунагьдикай жув хуьх:
- Аллагьдиз ﷻ шерик авун (ширк) – Аллагьдихъ ﷻ галаз санал маса касдиз ва я шейиниз ибадат авун.
- Суьгьуьрчивал – им фалчивал, запабар авун ва икI мад я.
- Инсан кьиникь.
- Файдачивал
- Етимрин мал-девлет тIуьн.
- Женг кьиле физвай чкадилай катун.
- Михьи мусурман дишегьлидал, ада зина авуна лугьуз, буьгьтенар вегьин» (аль-Бухари, Муслим).
Мад Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьанва (мана): «Михьи дишегьлияр тахсирлу ийизвай (ашервиле), амма а кардин патахъай шагьидвалзавай кьуд кас (итим) гъин тийизвайбур куьне кьудкъад сеферда тlвалуналди (къирмаждалди) гатут ва абурун шагьидвал гьич садрани кьабулмир, абур гунагькарар (фасикьар) я. Анжах адалай кьулухъ рикlин сидкьидай туба-астагъфир авур ва хъсан кlвалахар ийиз гатlумайбурулай гъейри, гьакъикъатда Аллагь ﷻ Гъил Къачудайди ва Регьимлуди я» («Ан-Нур» сурадин 4-5-аятар). Яни туба авурдалай кьулухъ инсандин шагьидвал кьабулзава ва адалай фасикь лугьудай тlвар алатзава, амма жаза (80 сеферда тlвалуникай авун) алатзавач.
Фикир тагана, зарафат патал инсанди са гаф лугьузва ва ам себеб яз адаз и дуьньяда ва эхиратда пис азаб гузва. Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Мецери къазанмишайди (гунагьар) себеб яз инсанар чинихъди Жегьеннемдин цlуз гадарда» (Агьмад).
Пайгъамбардин ﷺ папал буьгьтен вегьей къайда
Ибн Гьишама Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьрдикай кхьенвай вичин «Ас-Сира ан-Набавия» ктабда гьижрадин ругуд лагьай йисуз «Бану Мустlаликъ» гъазаватда хьайи вакъиадикай чаз ачухдиз хабар ганва.
Аиша дидеди ахъайзава: «Аллагьдин Расул ﷺ женгиниз фидайла, ада вичин папарин арада чип вегьедай, низ акъатайтlа ам ада вичихъ галаз тухудай. «Бану Мустlаликъ» гъазаватдин вилик вегьей чип заз кьисмет хьана ва гьуьрметлу Расулди ﷺ зун вичихъ галаз тухвана. Зун деведин винел эцигзавай паланкинда (винел пад кIеви замбураг, носилка) аваз физвай, карван акъваз хьайила, итимри паланкин кьуна чилел авудзавай ва хъфидай вахт хьайила, абуру ам зунни къене аваз хкажна деведал эцигзавай ва кутlунзавай. Гьа икl, гъазаватдай хкведай чlавуз, йиф акъудун патал чун (вири кьушунар) са чкадал акъвазна. Йифен са арада зун къецихъ фена. Гьажет кьилиз акъудна деведин кьилив хтай чlавуз заз жуван гарданда авай яха (ожерелье) квахьнавайдакай хабар хьана ва зун элкъвена атlа чкадал хъфена. Яха жагъана, амма зун элкъвена хтай чlавуз кьушунар амачир. Килигайтlа, абуруз Пайгъамбарди ﷺ садлагьана рекье гьатун эмирнавай ва зи паланкин итимри деведал хкажна ам гьал хъувуна. Зун лап яхун, кьезилди тир, гьавиляй абуруз зун адан къене авачирдакай гьич хабарни хьанач (ам къене авани, авачни чирун патал абур Пайгъамбардин ﷺ папахъ галаз рахазвай тушир –ред.). Гьа арада зун ийир-тийир хьана амукьна ва чилел ацукьна ахвариз хъфена. Зун Сафван бин аль-Муаттал ас-Сулямидин «инна лиллягьи ва инна иляйгьи ражиун, им Расулюллагьдин ﷺ паб я!» гафари ахварай авудна. Амни гьа зун хьиз са гьажет аваз амукьнавай (бязи ктабра лугьузвайвал, Пайгъамбарди ﷺ кьушунар хъфейдалай кьулухъ абур хьайи чкадал са кас тадай адет авай, ам хатадай амукьай инсанрин ва эменнидин къайгъуда жедайвал. Гьахьтин кас Сафван хьана). Ада завай жузуна: «Аллагьди ﷻ ваз регьим авурай, вун инал гьикl амукьайди я?» За адаз жаваб ганач, вучиз лагьайтlа рахаз кlанзавачир. Ахпа ада деве гъана ва заз адал акьахун теклифна. Йиф тир. Югъ алукьдалди чавай кьушундихъ агакьариз хьанач. Зун паланкинда авачирдини инсанриз анжах экуьнахъ чир хьана ва фитнекарри зал шер вегьез башламишна. Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, заз абурун буьгьтенрикай гьич хабарни авачир. Гьа икl чун Мединадиз агакьна ва са тlимил вахтунилай зун пис начагъ хьана. Гьа вахтунда зал буьгьтенар агакьнавачир, амма абур зи гъуьлел, Аллагьдин Расулдал ﷺ ва зи диде-бубадал агакьнавай. Абуруни заз чуькьни авунач. За, вучиз ятlани, Пайгъамбардин ﷺ патай адан хъуьтуьлвал гьисс хъийизмачир. Виликдай зун нахуш хьайила, ам захъ галаз гзаф милайим жезвай, амма и сеферда ада вич масакlа тухузвай, зун а кардин гъавурда акьазвачир. Ада анжах завай жузазвай: «Вуна вун гьикl гьиссзава?» Мад ада завай са шейни хабар кьазвачир. Ада вич захъ галаз гьа къайдада тухуниз килигна, за адавай тlалабна: «Я Расуляллагь ﷺ, заз зи дидедин кlвализ фидай ихтияр це, ам захъ ана гелкъведайвал». Пайгъамбардини ﷺ ихтияр гана.
Ахпа заз жувакай авунвай буьгьтенрикай хабар хьана ва Аллагь Таалади зун михьи тирди тестикьарзавай ва буьгьтенар вегьейбур жазаламишун эмирзавай аятар ракъурна».
Къуй Аллагьди ﷻ чун ва чи кlанибур буьгьтенар вегьиникай хуьрай ва чунни абур масабурал вегьедайбурукай тавурай! Амин.
