Зинадивай яргъа хьухь!
Гьуьрметлу мусурманар, чна чlехи гунагьрикай кхьин давамарзава ва къенин макъалада чун явавилин (ашервилин) хаталувиликай ва мурдарвиликай рахада. Ам Ислам динда цlикьвед лагьай чlехи гунагь я. Цlуд лагьай чlехи гунагьдикай чна Рамазандин вацран вилик кхьида, ам ферз тир сив хуьн тавун я. Цlусад лагьай чlехи гунагь – гьакъикъи жигьаддай катун я.
Эркекдинни дишидан некягь галачир месин алакъайриз араб чlалалди зина лугьузва. Адаз гьакlни намуссузрин, ягьсузрин гунагь лугьузва. Гьа икl, зина авур касдиз чlехи гунагь жезва, адаз Шариатди пис жаза гузва ва, алава яз, ам вири жемятдин вилик беябурни хъжезва. Ада неинки вичи-вич, гьакl вичин дидени буба, стхани вах, гьатта вири тухум халкьдин виляй вегьезва.
Адав гьич агатмир!
Зина акьван пис ва чlехи гунагь я хьи, гьатта адан патахъай Аллагьди ﷻ ихьтин аят ракъурна (мана): «Ва куьн зинадив гьич агатмир, ам алчахвал ва пис рехъ я» («Аль-Исраъ» сурадин 32-аят). Яни зинадал гъизвай вири кlвалахривай яргъа хьана кlанда. Месела, муьгьтежвал авачиз хьайитlа, итимар чара дишегьлийриз ва дишегьлияр чара итимриз килигна кlандач, абур чеб-чпихъ галаз раханани кlандач, абур кьилди са чкада амукьни авуна кlандач ва икl мад.
Пайгъамбарди ﷺ лагьанва: «Дишегьли авай чкадиз гьахьуникай мукъаят хьухь». Адан асгьабрикай сада хабар кьуна: «Гъуьлуьн мукьва-кьилийрин гьакъиндай вуч лугьуз жеда?» Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана: «Гъуьлун мукьва-кьилияр халисан кьиникь я (хаталу я)» (Тирмизи).
Гьакlни зинадивай яргъа хьун патал гьижаб алукlун меслят къалурзава. Пайгъамбарди ﷺ лагьанва: «Чпел парталар алай ва гьа са вахтунда кьецIил тир (яни и патай а пад аквазвай, бедендал алкlай партал алай) и пад а пад ягъиз къекъвез, итимрин фикирар чпел желбзавай дишегьлияр Жегьеннемдин агьалияр я» (Муслим).
Гунагьралди дамахзавайбур
Гьайиф хьи, алай вахтунда чlехи гунагьралди, гьа жергедай яз ашервилелди дамахзавай инсанар пайда хьанва. Гьа са вахтунда абуру чеб халис мусурманрайни гьисабзава. Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ ахьтинбурун патахъай икl лагьанва: «Зи умматдикай тир вири инсанрилай Аллагьди ﷻ гъил къачуда, анжах чпин гунагьрикай масабуруз хабар гузвайбурулай гъил къачудач. Мисал яз, инсанди йифиз гунагь ийизва ва Аллагьди ﷻ ам кlевзава, амма а касди экуьнахъ лугьузва: «Эй, флан кас! За йифиз ихьтин-ахьтин кlвалахар (гунагьар) авуна». Ада вичи-вич дуьздал акъудзава» (Муслим).
Имам ан-Нававиди вичин «Аль-Азкар» ктабда кхьизва: «Гунагь авур касди ам чуьнуьхна кlанда. А гунагьдикай масабуруз ахъаюн меслят къалурзавач. Акси яз, ада ам кlевун, рикlин сидкьидай Аллагьдивай ﷻ гъил къачун тlалабун ва а гунагь мад хъийидач лагьана ният авун лазим я». Къейд: инал ихтилат физвай гунагь инсандин вичин ва адан Раббидин арада авайди я. Нагагь ам масадан гьахъдихъ галаз алакъалуди ятlа, михьи ниятдалди, мисал яз, гьахъ вахкун патал гунагьдикай хабар гайитlа жеда.
Кьведни рази ятlа…
Са сеферда, са лезги хуьруьн юкьвал заз са кьил рехи хьанвай касди икl лагьанай: «Эгер кьведни рази яз хьайила, вучиз ихтияр авач кьван а кlвалахар авун?!» Пудкъад йисалайни гзаф яшар хьанвай итимдин мецелай ихьтин гафарин ван хьайила, зун мягьтел хьана амукьнай. Ахпа, жув-жувал хтайла, за адаз ашервал чlехи гунагь тирди ва ам гьалаларзавайди гьатта Ислам диндай акъатзава лагьана. Кьабулун, кьабул тавун – им адан вичин хиве авай кlвалах я. Чи хиве авайди анжах агакьарун я. Аллагьди ﷻ Пайгъамбардиз ﷺ лагьайвал (мана): «…Гьакъикъатда, ви хиве авайди агакьарун я, гьисаб-суал За ийида» («Ар-Ра’д» сурадин 40-аят).
Яш хьанвайбурун патахъай Пайгъамбардин ﷺ гьадисда икl лагьанва: «Пудкъад йис хьайи касдин гьич са багьнани Аллагьди ﷻ кьабулзавач» (Бухари). Яни эгер ада гунагьрикай туба-астагъфир авунвачтlа, эгер ада капl-тlеат ийиз башламишнавачтlа адаз уьзуьр, багьна амукьзавач. Маса гьадисда лугьузва: «Пуд жуьре инсанар ава, Къияматдин юкъуз абурухъ галаз Аллагь ﷻ рахадач, абуруз килигдач (регьимдалди), абур михьи ийидач (гунагьрикай) ва абуруз пис азабар гуда: вичин гзаф яшар хьанватlани зина ийизвай кас; тапархъан пачагь; такабурлу кесиб» (Муслим).
Зинакарриз гузвай жаза
Вичихъ паб авай итимди ва я гъуьлуьк квай дишегьлиди зина авунваз хьайитlа ва а гунагь тестикь хьанватlа (кьуд шагьиддин куьмекдалди ва я чпи хиве кьунватlа), абуруз къазиди кьиникьин жазадин къарар акъудзава. Гьакlни кьиникьин жаза гузва, эгер зина авурдахъ, ам авур вахтунда паб (гъуьл) авачиртlани, амма виликдай (са мус ятlани) ам авайтlа, яни ам чара хьанвайди ятlа. Эгер садрани некягь тавунвай (яни вичихъ гъуьл (паб) тахьанвай) касди зина авунатlа, адаз виш къамчи вегьиналди жаза гузва. Мад лугьун хъийин, ихьтин жазайрин къарар Шариатдин къазиди акъудун лазим я. Чи гьукуматда ахьтин къазияр алай вахтунда авач.
И дуьньяда инсан Шариатдин жазадикай къутармиш хьайитlани, Эхиратда ам Аллагьдин ﷻ азабрикай садани хуьдач.
Пайгъамбарди ﷺ Жегьеннемдикай чаз ахъайна: «Са сеферда зун Жабраилни Микаил ﷺﷻ галаз са еке пичинин патав фена. Пичинин кIукI гуьтIуьди тир, амма кIан гьяркьуьди. За а пичина авай инсанар вужар я лагьана хабар кьуна. Заз жаваб гана: «И ксари дуьньяда амаз зина авурди я, гьавиляй абуруз и пичина пис азабар гузва»» (Бухари).
Зина ийизвай инсандин иман зайиф жезва ва гьатта ам дин гвачиз кьиникьин къурхувал ава. Абу Давудалай атанвай Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лугьузва: «Эгер лукIра зина ийиз хьайитIа, адан иман къакъатна адан винел жезва. Вичин кIвалах акьалтIарайдалай кьулухъ иман адан патав хквезва» («ат-Таргъиб», 3/265). Яни адан иман лап зайиф хьана хквезва. Эгер ада рикlин сидкьидай туба авуртlа, иман тамам хъжеда.
Мад Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Гъуьлуьк квай дишегьлидихъ галаз зина авур касдивай Къияматдин юкъуз а дишегьлидин итимди вичин папахъ галаз зина авурдавай кIан хьайи кьван хъсан амалар, сувабар вахчуда» (Муслим).
Имам Шафииди лагьана: «Куьне куьн зинадивай хуьх, куь вахари, папари чпи-чебни адакай хуьда. Гьакъикъатдани, зина – им бурж я, чна бурж вугайла, чав, гьелбетда, ам элкъуьрна вахкузва, зинадин бурж лагьайтIа, чи паталай чи хизанди: я папа, я руша, я неведи вахкуда. И кар чир хьухь ва и гунагьдивай яргъа хьухь!».
Зинадал машгъул инсанри туба-астагъфир авун чарасуз герек я, тахьайтlа абур гьа гьалда аваз кечмишни хьун мумкин я, ахпа лап четин жеда…
Къуй Аллагьди ﷻ чун, чи кlанибур ва вири мусурманар зинадикай, гьакlни маса чlехи гунагьрикай хуьрай! Амин.
