ИХIСАН
Таваккулданиясса мусил махъру
Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту: Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал...
Мюнпатсса дуаьрду
Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ...
Аллагьнайн ﷻ таваккул бутаву
Таваккулданул мяъна КIулну бикIияра, таваккул – му паракьатшиву дакъасса гьалакшивур ва гьалакшиву дакъанурасса паракьатшивур. Мунил мяънагу...
Яла хъинмур хъус...
34-мур бакI Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву –...
Щукрулул мяъна
31-мур бакI Машгьуршиву къаччишиву Пайда щалва буссар машгьур акъашивруву – вила ишру цинявнан ашкара буллан анавар мауккара,...
Ччаву ва щукру
28-мур бакI Аллагьнахлунусса ﷻ ччаву ва энад КIулну бикIияра, бусурмантал, дунияллул оьрму ххирама тачIав халкьуннал энадрацIа...
ЗанначIансса ххуллурду
Ца чIумал Багъдадлив ца аьлимчунал мутааьлимтал ганачIату ливхъун, щейх Джунайд аль-БагъдадичIан лавгун бур. Гайннал муаьлимнан му иш хъинну ххуй...
НасихIат бувайманал адав
20-мур бакI НасихIат КIулну бикIияра, бусурмантал, мяйжаннугу дин – му насихIатри, хIадисраву бувсмунийн бувну. «Дин...
Иминшиву ва хIалимшиву
Бусурмантал, щий-дунугу аьй рищаврия личIлулну бикIияра. ХIакьну, Аллагьнал ﷻ буссар лагънал суратрайсса паччахIтал ва паччахIнал суратрайсса...
Иминшиву ва хIалимшиву
(дайдихьу хьхьичIсса номердай) Оьмар ибн ХатIтIаб халкьуннал хьхьичI вяъза буллалисса чIумал ганай 12 диргьамрал багьасса янна дия тIар....
Иминшиву ва хIалимшиву
19-мур бутIа Иминшиврул ва хIалимшиврул мяъна Иминшиву (таваззуъ) – щаллуну Заннайн мютIигу хьуну, цукунчIавсса манеъшинна...
Вараъраясса исвагьисса махъру
Ца аьлимчунал увкуну бур: «Вараъ – щак бумуния арх шавури». Ялагу куну бур: «Ялун чIалачIисса вараъ – инсаннал...
Винмагу мува му
Бусурманналнияр гужсса, чIарах къабуккайсса, зия къашайсса, бухлагаву дакъасса ярагъ щилчIав бакъассар. Му ярагъгу – дуаьри. Дуаьлул мяънагу –...
Диндалул тIалавшиннарду мюрш бивкIун биттур даву (вараъ)
КIулну бикIияра, диндалул тIалавшиннарду биттур давривусса мюрш бикIаву дуссар щак (шубгьа) бумуния арх буцавриву. Диндалуву щак бумур –...
Хъинбала ккаккиялун баврия
АллагьначIан ﷻ гъан хьунсса ниятрай хъинбаларду, эбадатру давугу ккаккиялун даврин ккаллиссар. Мукунма лавхьхьуссар арцух увгьусса зузалаха. Му яла...
Рияъран дарман (хъинсса тIуллу ккаккиялун даврин)
КIулшияра, ва хасиятрая (рияърая) ххассал хьун ччиманан чара бакъа аьркинссар камилсса усттаз (щейх, муршид), мунайн щаллуну вихшала дишиншиврул....
Ччаву ва дакIмарцIшиву
14-мур бутIа Ччаву КIулшияра, ччаву – му цу-унугу ягу ци-дунугу инсаннал дакIнил ласавур, ганил ччаву хьуманан лазат биян...
Инсаншивруясса ва чувшивруясса бусалардава
СалихIинтурая жучIанма бивну бур бюхттулсса, эбратрансса бусаларду. Гайннувасса цаппара шикку чичинну. ИвкIун ур Хатам тIисса аьлимчу....
Инсаншиву ва чувшиву
Чувшиврул ва инсаншиврул мяъна КIулшияра, чувшиву (футу́вва) ва инсаншиву (муру́вва) ссайн учайссарив бувчIин буллалисса калимартту личIи-личIисса...
Чумартшиврул ва инсапрал даража
Циняв бусурманнал ниттил – Аьишал бувсун бур Идавсияту ﷺ укунсса хIадис: «Ка тIиртIусса, чумартсса инсан гъанссар АллагьначIан ﷻ,...
Виричушиву ва чумартшиву
Дайдихьу хьхьичIми номердай Идавсил ﷺ асхIаб ХIузайфа аль-Аьдавил бувсун бур: «ЯрмукрачIасса гъазаватрал кьини на уссияв ттула...
Виричушиву ва чумартшиву
Чумартшиврул мяъна КIулну бикIияра, чумартшиврул мяъна – му цайминнал цIаний инава ссацIа-унугу хъанахъисса чIумал хIайп...
Яла́ гъи́рат дума – Аллагьри ﷻ
Аллагьнал ﷻ гъиратрал лишан вари – Заннал Цува кIул шаврил цамур куц ляхъан къадурссар, так Цалва ххуллу бакъасса. Ялагу бувсун бур,...
Гъи́рат ссайн учайссар?
КIулну бикIи, гъи́рат душиву – цания ца иширавух цама хIала увххун къаччишивур. Машгьурсса дурккучу аш-Шиблил увкуну бур: «Гъи́рат кIира...
ДакIниву иман цIакь даву
Инсаннал дакIниву иман душиву хъанахъиссар Аллагьу Тааьланаясса хъунмасса цIими. Ялун урувгун къачIаларчагу, дакIнивусса имандалулли хIакьсса...
Эбадатрал къяртта
Нитти-буттаха хIурмат баву, гайннан хъинбала баву – мугу Заннайн мютIишивуну, эбадат давуну ккаллиссар. Диндалийн къарши бакъамуниву нитти-буттах...
ИхIсан цукун тIалав дайссар?
Оьмар-асхIаблул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Жу буссияв Расулуллагьнащал ﷺ щябивкIун. Му чIумал жучIан увххуна ца инсан, кIяласса яннарду...
РахIму-цIими
Бусурмантал, кIулну бикIи, Аллагьнал ﷻ цала лагъартуннайсса цIими хъунмассар, гайннал нитти-буттахъалмунияр. Аллагьнал ﷻ цIими тIалав буллалиминнан...
Заннал цIими бишаврийнсса умуд ва танмихIраясса нигь
КIулну бикIи, инсаннаща бюхъантIиссар Аллагьнал ﷻ цIимилийн хьул бишин, так цува ххассал шавричIансса ххуллугу, му кьасттирайн иян кумаг баймургу...
Керимовлул ихIсандалул ХIаж
Гьашинугу Сулайман Керимовлул цайнма лавсун бур Дагъусттанная 1000 инсан ХIажлив тIайла уккаву. ЛичIи дурсса путевкарду гьарца шагьрурдайх ва...
Хъинбала – балардачIа яхI бавриву
Лажинлякъу (мунафикь) – му цIуру-кIуру чIявусса, халкьуннан мюнпат чансса ва чIявуну бясру бувайсса инсанни. ХьхьичIава заманнай...
Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан
(дайдихьу хьхьичIмий номердай) МухIаммад Идавcил ﷺ увкуну бур: «Махъсса заманнаву (Кьиямасса кьини гъан хьусса чIумал) буккантIиссар...
Халкьуннаясса зарал гьарза шаву – Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан
Идавсил ﷺ бувсун бур Кьиямасса кьини гъан хьушиврул ца лишан –оьхIалшиву, баларду чIяву шаву ва халкьуннал дянив зулмурду ппив шавур...
ЗанначIан гъанманайн зарал къабияйссар
Имам Шяъранил увкуну бур: «Заннал ттун буллусса неъматирттавасса ца – ттунма мукъуйну ягу тIулданийну зарал бувминная кьисас ласунсса...
Кьадар – Аллагьная ﷻ
(дайдихьу хьхьичIми номердай) КIулша, циняв амрурду ва ишру буссар Аллагьнал ﷻ кьудратралу. Инсантал дахьва укунмасса чурхру ва...
Ссавур дан кумаг баймур
(дайдихьу хьхьичIми номердай) Идавсил ﷺ жунна ккаккан дурну дур ссавур дуван кумаг байсса азкар-дуаьртту: «КIюрххил чаклил хъирив...
Къия дирсса чIумал ссавур даву
(дайдихьу хьхьичIми номердай) ХьхьичI чивчумунива дарс ласун гьарцаманаща къашайнутIий, халкь буссар муданнасса захIматшивурттаву ва...
Къия дирсса чIумал ссавур даву
КIулну бикIияра, бусурмантал, цIанасса чIумал халкьуннаясса заралуннил хьхьичI ляличIиссара ссавур дуван аьркинссар. ДакIний битияра, зарал...
Халкьуннаясса заралунничIа ссавур даврил ххаллилшиву
Муриднал ца агьамсса буржну хъанахъиссар цала диндалул уссурварая ххуйсса пикрилий икIаву. Му бурж биттур къабуллай, щияту-бунугу оьккисса пикрилий...
Ссавур давриясса ххаллилсса махъру
Диндалул аьлимтурая жучIанма бивну бур ссавурданул кьимат ва даража бувчIин буллалисса уздансса махъру. Жунайд аль-Багъдадил...
Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву
Ссавурданул мяъна Ссавур – му яхI бавур, кьянкьану захIматшивуртту дугьавур, цIуру-кIуру къабаву, нафс цинма ччимур баврия бугьаву, сси...
ТIайлашиву ва аьдилшиву
ТIайлашивруя ва аьдилшивруя тамансса ххаллилсса махъру увкуну бур. Вайгу гайннувасса цаппара: Шакьикь Балхил увкуну бур: «СалихIсса,...
Идавсшиврул даражалул хъиривмур даража
Щак бакъа, тIайлашиву (сидкьу) – муриднал ттарцIри, мунал низам ва духIин-мяърипатри. ТIайлашиву – идавсшиврул даражалул хъиривсса...
Загьидшиврул ахъулсса
КIулну бикIи, дунияллул неъматирттая арх хьуманал дакI Алллагь Тааьланал авадан дувантIиссар, мунан къаччарчагу дунияллул хъусгу дулунтIиссар....
Идавсил ﷺ загьидшиву
Идавс ﷺ ивкIссар та-бунугу бивкIсса ва бикIантIисса инсантурава яла-яла дунияллул неъматирттая дакI кьукьин дурма. Аллагьнал ﷻ МухIаммад Идавсин ﷺ...
Дунияллухсса ччаву цукун дух дувайссар
Аллагь ﷻ кIулшиврул даражалийн ивманал цанна хъус-аваданшиву ххирашиву Аллагьнахлунусса ﷻ ччаврийн кIура даен дувайссар. Цанчирча, мукунсса...
Дунияллухсса ччаву цукун дух дувайссар
ХIакьну, Аллагь Тааьланал халкьуннал нафсру ляхъан бувну бур цалва оьрчIру ва кулпатру, инсантураву сий дуну икIаву ва хъус-аваданшиву ххирану. Мунин...
Дунияллул оьрмулия загьид шаврил мяъна
ХьхьичIвасса салихIсса инсантурал дунияллул неъматирттая арх буцаврил (загьидшиврул) мяъна хIакьну вив ларсун, мунил даражартту личIи бувссар....
Дунияллул неъматирттал кьадаршиву ва миннуя махъун шаврил агьамшиву
(дайдихьу хьхьичIсса номердай) Аллагь ﷻ кIулшиврул даражалийн ивсса кьутIбу АхIмад ал-ХIусайнил «Ал-Икьд ан-Нафис» тIисса тIисса луттираву чивчуну...
Дунияллул неъматирттал кьадаршиву ва миннуя махъун шаврил агьамшиву
КIулну икIу, АллагьначIан ﷻ гъан хьусса лагътуран тIивтIуссар дунияллийсса оьрмулул мяъна, кIул хьуссар дунияллул аски-кьадаршиву. Муниятури...
Бугъ’ятуль суълук – Пакьирнал мурад
(дайдихьу хьхьичIмур номерданий) Шариаьт-тIарикьатрал, мяърифат-хIакьикьатрал, Ххуллурду марцI бувукун, истикьамат учайссар. Накьшубанд...
Бугъ’ятуль суълук – Пакьирнал мурад
Ххирасса буккулт! Ттигъанну ялун ливчунни аьжам хатIлий лакку мазрай Сайфуллагь-Кьади Башларовлул чивчуну бивкIсса лу. Ваниву щейхнал назмулийну...
Дунияллул неъматиттая арх буцаву
Загьидшиврул (дунияллул неъматирттая арх шаврил) мяъна Дунияллул неъматирттая арх буцаврил (зугьд) мяъна – вила дакIнива Аллагь ﷻ личIаннин гьарца...
Хъинсса тIул-тIабиаьтрал мисаллу
(дайдихьу хьхьичIми номердай) 8. Ца чIумал Малик ибн Динардухь щарссанил увкуну бур: «Да ккаккиялун хъинбаларду бувайма!» - куну. «Щарссай, ина...
Оьмар-асхIабнаясса бусаларду
Халифнал тIайлашиву Ца чIумал халиф ОьмардучIан увкIун ур Византиянал кьайсарханнал гьан увсса вакил. Халифнал щарссанил буржирай ца диргьам...
Хъинсса тIул-тIабиаьтрал мисаллу
СалихIсса буттал буттахъая жучIанма бивну бур тамансса махIатталсса бусаларду. Бюхъай щин-бунугу вай ляхъан бувсса хавардаха лащан, амма шикку...
Дин – хъинсса насихIат
Вихшала ва хъинбала-хъиншивуртту – талихIрачIансса кIуллир, хIарачат бува миннул заллушиву дувансса. Хайр-мюнпат бусса кIулшивурттахун багьминная...
Алжаннул къапурду
Исламрал динналул ккаккан бувмур биттур буллалисса инсаннал цува дунияллул ва Ахиратрал талихIрайн тIайла уллалиссар. Динналуву ккаккан бувну бур...
Салаватрал даража
Идавсин салават дутаву – тIааьтирттал яла ххираминнуятур, кьурубатирттал яла хъуниминнуятур, макьаматирттал яла лавайминнуятур, хIалатирттал яла...
Шариаьт, тIарикьат ва хIакьикьат
ТIарикьат ласун ччисса инсаннал хьхьичIва-хьхьичI шариаьт бугьан аьркинссар. МарцIну шариаьт къабувгьусса инсаннан тIарикьат хIасул...
МарцIшиврул лишан
Михьру кьукьаву – гьарца бусурманчунал чара бакъа биттур дувайсса марцIшиврул лишанни, цанчирча, марцIшиву – имандалул, диндалул бутIа бунутIий. Амма...
Аькьилсса калам
Аьрххилул бакIчи Абу Аьли аль-Рузабари буслай ивкIун ур: «Ца чIумал жу бавчуссияв Ибн ал-Мубараклущал Маккалив. Сапарданийн багьувкун, Ибн...
Инсаннал цала хьхьичIсса буржру
Аллагьнайн ﷻ щукру жува бусурманну ляхъангу бувну, рувхIанийсса ва дуньявийсса ишругу бачин буллалисса. Аллагьнал ﷻ инсаннай аякьа дурну дур,...
МУРХЬ АЬТIУТIИ МАБАРИ
ДуркIунни кIи, хьунни дяркъу. Гьарца чIумуву цинна хасъсса ххуйшиву дикIай, амма кIинтнил ххуйшиву ляличIири. Дур ваниву цирив магьардаву куннасса:...
Бусурманчунал инт
Вана уттигу кIи дуркIунни. Жунма – бусурманнан кIи дучIаврия ххаришиву дуллан аьркинни, цанчирча, цIана жущава гъинттулнияр бигьану Аллагь ﷻ рязи...
Малаиктал чув бикIайссар?
Малаиктал – Аллагьнал ﷻ ляхъан бувсса махлукьатри, мудан Заннайн ﷻ эбадат дуллалисса, тачIав бунагьаьсившиву къадувайсса. Ми дуки-хIачIиялух мюхтаж...