Дин – хъинсса насихIат

Дин – хъинсса насихIат

Дин – хъинсса насихIат

Вихшала ва хъинбала-хъиншивуртту – талихIрачIансса кIуллир, хIарачат бува миннул заллушиву дувансса. Хайр-мюнпат бусса кIулшивурттахун багьминная пашмансса пикри-хияллу арх буцайссар.

ЦIакь дуллалияра тавба, мабуцларду Аллагьная ﷻ арх , цанчирча ми иширтталли жулла дакI чапур дуллалисса. Ккалаккияра Кьуръан, вив ласияра аятирттал мяънарду, мудан дакIний ва мазрай итира Хъунасса Зал. Буллалира инсантуран хъинбала-хъиншивуртту зува талихIрайн буккан ччарча. МарцI дуккан дувара зулла дакIру оьбалаоьхIалшивурттацIа, мяшшивруцIа, цIуркьшивруцIа ва цаймигу къалпсса хасиятирттацIа. Кьянкьану ва узданну бутлатисса оьрму талихIрайн буккайссар. ХIарачат бувара цимурца аьркин дакъамуния арх буцансса, хIасил ххишаласса дукра дукаврия, ххишаласса ихтилат баврия ва цаймигу аьркин дакъасса тIул-хасиятру тикрал хьун къаритаврия. Ххишаласса кIушиву ххуллулссаннангума захIмат шайссар. Ялапар хъанахъу хIакьинусса кьинилийну, чан бувара лавгмунил ва бучIантIимунил буруккинтру. Чялишну давурттахух лавгсса инсаннал бакIрава дуккайссар пашманшивуртту ва къайгъурдал пикрирду.

Уругайнигу виярва ялавайнах, цIуллу-сагъшиву думиннах уругу. Тамаша булува так дин-чак дувайсса, иман дусса инсаннай. ХIарачат бувара ахIмакьсса пикрирду бакIравун къаласунсса ва ссибизансса тIуллу къадуллансса. Лахьхьира инсан багъишла итан ва ккаккан-буван зула дакIнил рахIму-цIими, иман-инсап, кIулну икIу оьрму кутIасса бушиву. Анавар мауккара ххаришиву ларгун махъ пашман хьушиву ккаккан буван, нигьа маусара бала ялун бияврия, лаизлазу мудан Аллагьнайн I. Хъун мадулларда инава захIматшиврувун агьсса чIумалсса тагьар. Буккан бува бакIрава ссав ялун дагьанссар, дуниял щинал лув личIанссар тIисса хиянатсса пикрирду. КIулну икIу: гьарица иширал цалла цалла чIун душиву, вила бакIрачIан бучIантIимур цукунчIав чIарах бувккун къалагайшиву ва чIун дучIаннин ххажалатру дуллансса багьантту бакъашиву. Чялиш мабуккару хъускьинилух лаган , мунийну дин-чак даврихсса чIун чан хъанахъиссар.

ЦачIу биша винма Аллагьнал ﷻ чIа увкусса кьисмат ва цIими, ялар вин бувчIинтIисса миннул багьа бакъашиву. Нажагьлий дакIнивун пашманшиву дагьарчан, пикри бува вищава лагма-ялттуминнан хайр биян бувансса цукунсса даву дуван хьунссияв. ХIасил, даврихух лавгсса инсаннал бакIрава пикрирдугу буккайссар. Агана, виява цама инсаннал ххуй бакъамур увкуну бухьурчангума, кIулну икIу му инсаннан цалва увкусса мукъурттия цанма бакъа зарал къашайшиву. Пикри-хияллу буллалияра так хъинбала-хъиншивурттая, цанчирча, мархIаматсса пикрирдалли талихIрачIансса ххуллу тIитIайсса. ЦукунчIав щилчIав барчаллагь учиннин маялугьларда, дуллалу уздансса давуртту, анавар укку Аллагь ﷻ рязи уван ва Заннал хIикмат лайкь буван. ХIарачат бува вила дакIнин ларсъсса даву язи дугьан, инара дуллалисса даврия винмагу, лагма-ялттуминнангу мюнпат бияншиврул. Цумур духьурчангу даву таваккул бувну, сивсуну дайдиша. ХIакьинусса кьини дуван бюхъаймургу, цукунчIав гьунттинин мадитари.

Мудан Заннал жуйва бувсса цIимилийн щукрулий икIу, муния рязийну кIицI лаглагу. Аллагьнал ﷻ дуллуну дур вин цIуллушиву, хъус-кьини, кулпат, дакIнил ларсъсса даву. Щукрулий икIу мунийн ва барчаллагьрай икIу винма итабавкьусса неъматирттайн. ХIарачат буллалу инсаннал ххуймур чул кIицI лаган, диялдакъашивуртту хIисав къадуллан, кIулну икIу виява тIайла хьуну аьй дакъасса инсан акъашиву. Мудан щукрулий Аллагьнайн ﷻ лаизлазу .

МАХIАММАД ОЬМАРОВ

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Мубараксса барз

Рамазан зурул даража Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантал байщун бувайссар, иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххари шайссар, уттавамий рахIат...