Къия дирсса чIумал ссавур даву

Къия дирсса чIумал ссавур даву

Къия дирсса чIумал ссавур даву

КIулну бикIияра, бусурмантал, цIанасса чIумал халкьуннаясса заралуннил хьхьичI ляличIиссара ссавур дуван аьркинссар. ДакIний битияра, зарал буллалиманайнгу, буван гьуз учин уллалиманнайнгу Аллагьу Тааьланал чара бакъа тайннаяр гужсса зулмукартал тIайла бувантIиссар.

 

Мунияту цумацагу Аллагьнал ﷻ лагъ лаизлан аьркинссар, фитнардая ва заралунния буруччаву чIа тIий. Аллагьнал ﷻ лагъ цайра аьй дакъа цукунсса бунугу питналувух хIала уххан уварча, яла тIайламур ва узданмур тIулну хьунтIиссар оьбала бувманан хъинбала баву, диндалул элмулул жунма лахьхьин буллалисса куццуй. Мукун бувансса гуж бакъахьурча, зулмукартал багъишла битан хIарачат бан аьркинссар, питналул цIу лещан дувансса ниятрай. Мукунгу къахьурча, Аллагьнал ﷻ лагънан аьркинссар Заннал чичрулийн мютIи хьуну, ссавур дурну, паракьатну питнакартураясса зарал бухIан, гайннан махъунмай зарал буван хIарачатгу къабуллай. Аммарив Аллагьнал ﷻ лагънайн питналул цIу диярча, муния ххассал хьун аьркинссар так хIалимшиврул ва иминшиврул кумаграйну. Мукун буван бюхълай бакъахьурча, къалмакъал дуллалими цивппа битан аьркинссар. Мукун бувангу хъанай бакъахьурча, зарал байщун бувайссар загьирмунива яла чанмунийну. Миккугу аьркинссар чIявуну кьюлтIну Аллагьнайн ﷻ лабизлан, зулмукартурал заралунния буруччаву чIа тIун, дуаь Заннал кьамул дурну, тагьар бигьа дуваннин. Вана укунсса низам дугьаву инсанная тIалав дурну дур жула диндалул элмулул.

ДакIнихтуну эбадат дуллалима цала вивсса зулматрава (цIаншиврува), аьвамшиврува ва вина инава ххирашиврува нанисса, махъуннай сситтуйнусса жаваб дулаву тIалав буллалисса сситтуя мурахасну икIан аьркинссар. Цанчирча, оьбалалийн оьбала буван ччиманайнгу халкьуннал чулухасса заралуннил хьхьири экьи гьантIиссар. Мукунсса лагънайн кIивагу аьламраву (дунияллий ва ахиратраву) биянтIиссар рувхIанийсса бивкIу. Мугу хъанахъиссар захIматшиву ялун дирсса чIумал Аллагьная ﷻ кумаг чIа къаувкунутIий хьусса танмихI. Мукунсса инсан хIалимну Аллагь Тааьланайн дуаь дуллай лаизарча, цала заэвшиву ва хьхьарашивугу бакIрайн ларсун, Заннал му цукунчIавсса багьана бакъанува мурахас увантIиссар халкьунаясса заралунния. Мунияр махъ лагънан цукунчIавсса захIматшивуртту къалякъинтIиссар. Ягу Заннал тай зулмукартал цамур иширахун бичинтIиссар, зулмурду буллансса мажал къабивтун.

Ягу бюхъайссар Аллагьнал ﷻ му инсаннай цIими бивхьуну, уздансса ссавур дуллуну, бала-апатIирттал кьурчIишиву кьянкьану духIан, Аллагьнал ﷻ чулухасса бигьашиву дияннин. Му чIумалли лагъ дуниял-ахиратрал бахшишру ласун лайкь хьунтIисса. Ва дунияллийсса ахир ххуйсса хьуну, халкьуннан ашкара хьунтIиссар мунал яхIлил ва ссавурданул даража. Ахиратраву тIурча, ганайн бухлагаву дакъасса неъматру биянтIиссар, ми Аллагьу Тааьланал ссавур дайминнан аьдад-ккал дакъа булайссар. Заннал увкуну бур (мяъна): «Исраиллул кьавмдалухьхьун Заннал буллусса махъ бавцIунни, гайннал ссавур дурнутIий» («Аль-Аъраф» суралул 137-мур аят). Ялагу Аллагьу Тааьланал увкуну бур: «Зу ссавур дурну, кьисас ласаврия махъунмайну бикIарча, мури ссавур дувайминнан хъинмур» («Ан-Нагьль» суралул 126-му аят). Ссавур даврия бусласисса цаймигу аятру буссар Мубараксса Кьуръандалуву.

 

(гихунмайгу буссар)

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...