Аькьилсса калам

Аькьилсса калам

Аьрххилул бакIчи

Абу Аьли аль-Рузабари буслай ивкIун ур: «Ца чIумал жу бавчуссияв Ибн ал-Мубараклущал Маккалив. Сапарданийн багьувкун, Ибн аль-Мубараклул ттухь увкуна: «КIия бусурманчув аьрххилий бавчукун, гайннавасса ца хъунаману (амирну) увчIин аьркинссар. Ина хьуннавкьай хъунама, ягу на хьував?» – куну. Ганан хIурмат буван ччай на учав: «Инава ацIу хъунаману», – куну. «Утти ина ттул циняв бигарду биттур буллан аьркинссара», – увкуна Ибн аль-Мубараклул. Ми махъругу увкуну, цала бурхIайн яла кIумур гьивугу дуртун авчуна. На уссияв ттухьхьунна гьиву ласун кьаст дуллай, амма ганал муссят кьукьин бувсса кунма учайва: «Инаравкьай амир, ягу нарав!»

Жу хьхьу рутан бавцIусса кIанай гъарал лачIлай дайдирхьуна. Ибн аль-Мубараклул цала бартукьгу ттуйн бувтун, кIюрххилнин атил хъанай, аьхълай щяивкIуна. Ганал ттухава буллалисса хIурмат чIалай, амма цичIав буван къабюхълай на пашманну уссияв га сапарданий нава бакIчину къаацIаврия. Маккалив бивукун, Ибн аль-Мубараклул увкуна: «Да Абу Аьли, винма щищал-бунугу аьрххилийн уккан багьарча, ганай ва куццуйсса аякьа дулува», - куну.

ЧIаххучу

Ибн аль-Мубараклул чIаххурай ялапар хъанахъисса жугьутIнан пикри хьуну бур цала къатта баххан. БукIлан бивкIун бур ласулт, къатта ккаккан. Багьа цири куну цIувххуманахь жугьутIнал бусайсса бивкIун бур кIиазарва ашрапилун бахлай ушиву. Амма му багьлуй щинчIав дакI къадаркьуну дур, ванил багьа азарва ашрапилуяр лавайсса бакъар учайсса бивкIун бур. Миннахьхьун жугьутIнал укунсса жаваб дулайсса диркIун дур: «Зу тIайлассару, амма азарва ашрапи на къатлух була тIий ура, азарвагу – Ибн аль-Мубараклул чIаххувшиврухлу тIалав буллай ура», – куну. Му иш Ибн аль-Мубараклун кIул шайхту, га жугьутIнайн оьвкуну, буллуну кIиазарва ашрапигу, къатта мабаххара, куну бур.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...