Аькьилсса калам

Аькьилсса калам

Аьрххилул бакIчи

Абу Аьли аль-Рузабари буслай ивкIун ур: «Ца чIумал жу бавчуссияв Ибн ал-Мубараклущал Маккалив. Сапарданийн багьувкун, Ибн аль-Мубараклул ттухь увкуна: «КIия бусурманчув аьрххилий бавчукун, гайннавасса ца хъунаману (амирну) увчIин аьркинссар. Ина хьуннавкьай хъунама, ягу на хьував?» – куну. Ганан хIурмат буван ччай на учав: «Инава ацIу хъунаману», – куну. «Утти ина ттул циняв бигарду биттур буллан аьркинссара», – увкуна Ибн аль-Мубараклул. Ми махъругу увкуну, цала бурхIайн яла кIумур гьивугу дуртун авчуна. На уссияв ттухьхьунна гьиву ласун кьаст дуллай, амма ганал муссят кьукьин бувсса кунма учайва: «Инаравкьай амир, ягу нарав!»

Жу хьхьу рутан бавцIусса кIанай гъарал лачIлай дайдирхьуна. Ибн аль-Мубараклул цала бартукьгу ттуйн бувтун, кIюрххилнин атил хъанай, аьхълай щяивкIуна. Ганал ттухава буллалисса хIурмат чIалай, амма цичIав буван къабюхълай на пашманну уссияв га сапарданий нава бакIчину къаацIаврия. Маккалив бивукун, Ибн аль-Мубараклул увкуна: «Да Абу Аьли, винма щищал-бунугу аьрххилийн уккан багьарча, ганай ва куццуйсса аякьа дулува», - куну.

ЧIаххучу

Ибн аль-Мубараклул чIаххурай ялапар хъанахъисса жугьутIнан пикри хьуну бур цала къатта баххан. БукIлан бивкIун бур ласулт, къатта ккаккан. Багьа цири куну цIувххуманахь жугьутIнал бусайсса бивкIун бур кIиазарва ашрапилун бахлай ушиву. Амма му багьлуй щинчIав дакI къадаркьуну дур, ванил багьа азарва ашрапилуяр лавайсса бакъар учайсса бивкIун бур. Миннахьхьун жугьутIнал укунсса жаваб дулайсса диркIун дур: «Зу тIайлассару, амма азарва ашрапи на къатлух була тIий ура, азарвагу – Ибн аль-Мубараклул чIаххувшиврухлу тIалав буллай ура», – куну. Му иш Ибн аль-Мубараклун кIул шайхту, га жугьутIнайн оьвкуну, буллуну кIиазарва ашрапигу, къатта мабаххара, куну бур.

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...