ДИН
Магьар бишаву ва хъатIи баву
Щарсса дуцин дакIнин багьсса адиминал цал чаклингу ивссуну, кIира ракаат суннат-чаклилгу дурну, дуаь даву хъинссар: «Я Рабби, Ина ттун дин...
Идавсил ﷺ дуаь
Аьишал бувсун бур: «Ца кьини на ттула ласнахь – МухIаммад Идавсихь ﷺ - миннат бувссия, ттухара ххуйсса дуаь дувакьай куну. Ганал увкуна:...
Заннал муттаэ
Инсаннал дурсса давурттан, тIуллан кьимат бищайссар дакIнивусса ният хIисавравун ларсун. Бусурманчунал агьаммур мурадгу – Зал цаятува рязишивур....
Багьу-бизулул хIакъиравусса хIадисру
Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул бувсун бур: «Ца кьини Идавсил ﷺ цIувххуна халкьуннахь: "Урив зул дянив цаламур хъуснияр цала варистуралмур ирс...
Зума зия дуваймур
Зума зия хьуну личIайссар кIюрххил чаннал асар хIисав хъанан бивкIун махъ, баргъ лавгшиву мяйжан хьуннин лякьлувун зад гьарча, ча гьарчагу, зумух...
Зума дугьавриву ссуннатмур
Зума дугьайсса инсаннал кIюрххилсса дукаву ссуннатссар, цуксса чансса дукарчагу, ца ххув щинал учирчагу, къадуркуна дугьавунияр...
Фаризасса зумалул шартIру
Рамазан зуруй фаризасса, чара бакъа дугьан аьркинсса зума ялув шаврингу, щаллу шаврингу цаппара шартIру дуссар: Зума дугьайсса инсан...
Рамазан зурул даража
Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз...
Бан-бит бакъасса чIумал дуккайсса дуаьрду
Инсаннал оьрмулуву шай личIи-личIисса, ххарисса ва пашмансса ишру. Кьуръандалувугу бувсун бур гьарца инсан захIматшивурттайну ххал уваншиву,...
Идавстурал санятру
Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу...
“Кьайлю́ла” ссайн учайссар?
Жунма кIулсса куццуй, кIюрххил чак бувайхту баргъ гьаз хьуннин шанашаву къахъинссар. Мукун ччяни шаниягу бивзун, щала кьини даврийгу бивкIсса...
Аьрщи аьтIутIи дуваймур
Кьинилувусса гьарца манзил цания ца даву дуван лайкьсса буссар: хьхьувай – шану, дяхтта – маэшат баву ва м.ц кунма. ЛяличIисса...
Иман дакъасса бивкIулул сававру
«Исламравусса бивкIулул аьдатру» тIисса луттираву бувсун бур инсан дунияллия иман дакъа лагаврил багьанану хьун бюхъайсса иширттая ва...
Хъуншиву зана дуванма
Имам Ал-Бухаринал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «На идавсну гьан аврил ва Кьиямасса кьини дучIаву вай кIивагу кIиссураха...
КIюрххицIун чIумал дурккуну хъинсса дуаьрду
Ва дунияллийсса жула оьрму хъинну кIутIасса бур, ахиратравумуних бурувгун. Мунияту гьарца кьини, гьарца ссятрай, минутIрай Аллагьнайн ﷻ мютIийну,...
Чурххал шагьватру
Инсаннал чурххаву кIира тIабиаьт дуссар: ца нафсанийсса, ца равхIанийсса. Нафсаниймур – чурхри, равхIанимур – рухIри. Чурххал цинма ччимур, Заннан...
ЗухIа-чак
ЗухIа-чак суннатсса чакри. Мунил чIун дучIайссар баргъ ччаллул лахъшиврийсса (3,5 метра) гьаз хьусса чIумал, баргъ ссавнил дянив бияннин буван...
Аьлттуссагу кьюлтIссагу
Кьуръандалуву буссар цаппара аятру, мяъна тIайланна дурчIирча, инсан аьйкьин, сайки диндалува уккан, чапур хьун бюхъайсса. ТIайланнасса мяъна дусса...
ХIажлилуксса чири
Аллагьнал ﷻ цIимилийну гьашину коронавирусрал азаргу духларгун, тамансса инсантуран ХIажлив ххуллу тIивтIунни. Та мубараксса аьрщарайн дакI кIункIу...
Чак бяличIан бан бучIиссарив?
Фаризасса эбадат (чак, зума, ХIаж ва м.ц.) бяличIан буван къабучIиссар (хIарамссар) ца агьамсса багьана бакъахьурча. Кьуръандалуву мунил хIакъираву...
ХIаж – Исламрал рукну
Исламрал рукнурдал ххюйлчинмур рукну – хiаж бавури. Мугу эбадатирттал яла ххираминнуятури. Хьхьичiунмайсса идавстуралгу буллай бивкiссар. Хiатта,...
Миллат цачIун буллалисса шадлугъ
Гьашинугу МахIачкъала шагьрулул зумакъирагърай цIуну буллалисса Ися Идавсил цIанийсса РувхIанийсса центрданийн бавтIун бия лакрал агьали. Ва хъанай...
ХIажлив – уква
Май зурул 13-нний жула республикалул циняв районнай ва шагьрурдай хьунни Сулейман Керимов лул дуллусса путевкардал кIунтти буккаву. Гьашину каши...
Зума дугьаву
Исламрал рукнурдал мукьилчинмур рукну – Рамазан барз бугьавур. Гьар цилла шартIирдащал, рукнурдащал, адабирттащал, кьамул хьунсса куццуй, дурусну...
Ссавур – кьимат лахъсса неъмат
Инсаннал оьрмулул мутталий цания-ца бала-мусиват къабивну, захIматшиву къаккюрхIуну къаличIай, мукунсса дур Заннал ва дунияллий дацIан дурсса низам....
МарцIшиву дувайсса куц
Чаклил ххюлчинмур шартI – чурхгу, яннагу, чак байсса кIанугу нажасрая марцI бавури. Ми кIанттурдаву нажас дуна чак буварча, хIатта, кьацIливу...
Яла бигьамур цадакьа
Сси мабизав, бизан мабав, Дуньяллий халкь хъамалли. Ци хьурчагу – щукру бува, БакI зузи ба, пишгу уча. Оьмар Хаям Ислам – цIимилул ва хъиншиврул...
Шанма суал
МухIаммад Идавс ﷺ халкьуннайн Исламрал ххуллийн оьвтIий айивхьусса чIумалва Маккаливсса мушриктурал мунан чIявусса ккаккан бувссар, Исламрайн къарши...
Цадакьа щин буллуну хъинссар?
Цадакьа баву – бурж бакъанугу, хъинну агьамсса, чири гьарзасса давури, Заннайн мютIишиврул лишанни. Мунил мяънагу хъус, арцу харж даву дакъарча,...
МАВЛУДРАЛ АДАВ
1. ДакIниву марцIсса нанижат дикIан аьркинссар, диндалул мажлисраву гьуртту хьун, Мухаммад Идавсил ﷺ оьрмулия кIул буван, салават дутан, зикри бишин,...
Кьиямасса кьинилул лишанну
Му кьини та-дунугу дучIантIиссар. Жунма багьантIиссар жаваб дулун ссанчIав акъа гьан дурсса чIумух, хIарамну ляркъусса хъуслих, тIайла бакъа бувтсса...
Истихарданул чак
Инсаннан ца зад буван дакIнин багьарча, ягу ссапарданий гьан кьаст дуварча, му бувну хъиннивав, къабувну хъиннивав тIий таш-вишрай ухьурча, Идавсил ﷺ...
Дахху-ласулул шартIру
Имам Тирмизил бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «ТIайлашиву дуруччайсса машачи Кьиямасса кьини идавстуращал, сиддикьинтуращал ва шагьидтуращал...
Бусурманнал цIусса шин
Гьижра учайссар МухIаммад Идавс ﷺ ва асхIабтал Маккалия Мадиналив бизаврин. Му хьуссар милади календарьданул 622-ку шинал. Муния шихунмай най буссар...
Мизитрал адабру
Мизитравун ачиннин шава чаклингу ивссуну, кIира ракааьт суннат-чаклилгу дурну, Аллагьгу ﷻ дакIний увгьуну, тавазуърай, хIузурданий, анавар къаувккун,...
Жижара баврил мяъна
Жунма кIулли жижара баву – «таъзият» – му МухIаммад Идавсил ﷺ сунна бушиву. Сунна – му гьарца ишираву Идавсил ﷺ хъирив бачаву, гьарца даймур ганал...
Зул-хIижжа барз ва Кьурбан-байран
Зул-хIижжа барз хъанахъиссар бусурманнал яла ххирами зурдардивасса барзну. Хъиннува ххирассар зурул хьхьичIсса ацIва гьантта. Мунил 10-мур кьини...
Инсаннан хьхьичIва-хьхьичI кIулну бикIан аьркинмур
Инсан ниттил увну махъ балугъ хьусса ссятрайн ияннин мунай цичIав диндалул хIукму кIул буван, дин дуван ялув бакъассар. Бувмунилгу чири буссар,...
Гъибат буван та бучIиссар?
ХIакьинусса кьини бугьтангъибат, маз баву жула оьрмулуву укунмасса, бигьасса иш кунма чIалачIи хьуну бур, муниясса зарал цуксса буссарив кIулну...
ХIАЧIИЯЛУЛ АДАБРУ
Аллагь Тааьланал инсантуран буллусса неъматирттал хъуниминниятур щингу, цамур хIячIиягу. Инсаннал чурх дукралийн кунма щинайнгу, хIачIиялийнгу мюхтаж...
Буржирдава буккан бувайсса дуаьрду
ТIааьн бакъасса иширавун, захIматшиврувун къаагьайсса инсан къаикIай. Цал-цал хьулвагу бакъасса чулуха кумаг бучIай, мува куццуй жапашивугу ялун...
Чаклил хъирив дуаь дуван къабучIиссарив?
Кьуръандалуву бур укунсса махъру (мяъна): «Зул Заннал увкуссар: “Дуаь дуллай Ттуйн лабизлази, На зул дуаьлухьхьун жаваб дулунна”». («ал-Гъафир»...
Зумаритавал кьинилул чак
Зума ритавал байрандалул кьини Эдрал чак баву – Исламрал лишанни, суннатун муаккадар (хъинну ххирасса суннатри). Идавсгу ﷺ ялув авцIуну буллай...
Лайлатул-Кьадрилул хьхьу
АцIния кIивагу зурдардиву яла ххирамур, даража лаваймур – Рамазан барзри. Мунил хьхьурдардива яла ххирамур хьхьугу – Лайлатул-Кьадрилул...
Бяст кьабивтма – ххув хьуссар
Бяст – цаманал увкумунищал рязи къавхьуну, ганалмур тIайла бакъашиврун ккалли бувну, цалвамур тIайлашиврий ацIавур. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур:...
ЩяйтIан гъан хьун къабитайсса дуаь
ЩяйтIан – инсаннал оьсса душманни, му мудан жула чIарав бикIайссар, сайки туннурдавусса оьттувухгума буккайссар. ЩяйтIаннул инсаннан зарал биян...
Хъиншиврун-хъинбалдаран
Бусурманнан ккаклакисса макIру чIяруну тIайла дацIаву – Кьиямасса кьинилул лишан хъанахъиссар, ми лишаннугу хIакьинусса кьини жунна цинявннан хIисав...