ДакIниву иман цIакь даву

ДакIниву иман цIакь даву

ДакIниву иман цIакь даву

Инсаннал дакIниву иман душиву хъанахъиссар Аллагьу Тааьланаясса хъунмасса цIими. Ялун урувгун къачIаларчагу, дакIнивусса имандалулли хIакьсса бусурманчу цумарив кIул увайсса.

 

Жунма чIявуну баяй «цIакьсса иман» ягу «хьхьарасса иман» тIисса махъру. Мяйжаннугу, ца-ца чIумал, инсаннал буллалисса бунагьру сававну иман хьара шайссар. Мукунма, эбадат дулларча иман цIакь шайссар. Му куццуй, бусурманчунал имандалул даража бикIайссар мунал буллалисса аьмаллаха лавхьхьусса. Ца хIадисраву увкуну бур: «Чурххайн лаххайсса янна дух шайсса кунна имангу дух шайссар, мунияту чIун-чIумуй му цIу лаган дулувара». АсхIабтурал цIувххуну бур: «Цукунни иман цIу дуккан дувайсса?» – куну. «Зу учара: «Ла илагьа иллаЛлагь – лагъшиву дуван лайкьсса зал так ца Аллагьри» – увкуну бур Идавсил ﷺ.

Иман цIакь дувансса цаппара насихIатру:

– Мудан дуаь дуллай, иман цIакь даву Аллагьнахь ﷻ чIа учаву;

– Бунагь буван Аллагьная ﷻ нигьа увсун икIаву;

– Аллагьнал ﷻ хъуншиву ва сифатру кIул дуваву;

– Аллагь ﷻ кIицI лагаву. Идавсил ﷺ увкуссар: «Аллагь ﷻ кIицI лагаймагу къалагаймагу – уттавама ва ивкIума кунмассар».

– ЧIявуну Кьуръан буккаву;

– Ххуйсса, дин дусса, дакI марцIсса инсантуращал дусшиву даву ва оьккисса, хъун бунагьру бувайсса халкьунная арх шаву. ХIадисравугу увкуну бур: «Инсан икIайссар цала дуснал диндалуву, мунияту ххуйну буругияра зува щищал дусшиву дуллай бурув».

– Хъунисса аьлимтурал мукъурттих вичIи дишаву, миннал оьрмулул тарихрая эбрат ласаву;

– Диндалул элму лахьхьайсса мажлисирттаву гьурттушинна даву;

– Инава Аллагьнал ﷻ цIимилий мюхтажсса, заэвсса лагъ ушиву дакIний битаву;

– Циняв чакру цила чIумал баву. Хаснува кIюрххил чак, цанчирча му мунапикьтуран яла захIматмур бунутIий. Мукунма, чансса бунугу суннат-чакругу лях личIан къабивтун баву. ХIадисравугу увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ хьхьичI яла ххирамур аьмал – чансса бухьурчагу, даин баймурди».

– МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулул тарихраясса луттирду буккаву, цанчирча Идавсихсса ﷺ ччаву камилсса думанаву имангу камилсса дикIайнутIий.

– Аллагьнал ﷻ ляхъан дурмуния, Аллагьнал ﷻ бюхттулшивруя пикри баву;

– Шайкун чIявуну хъинсса аьмаллу баву.

– Бувсса бунагьирттая пашман хьуну, чIяруну дакIнихтуну тавба даву.

– ХIатталлив зиярат баву, мунил жунма бивкIу ва Кьиямасса кьини дакIнин дутлай дунутIий. ХIадисраву увкуну бур: «ДакIру сситтул дукайссар щинавун дагьсса мах кунна. Ми марцI дувайссагу зикрилул ва бивкIу дакIнин бутаврилли».

– Аллагьнал ﷻ винма чивчусса кьисматрая рязишиву даву.

– Бунагьру баврия арх шаву.

Аллагьнал ﷻ цIакь дуваннав жула иман, кьамул дуваннав дурсса эбадат, марцI буваннав циняв бунагьирттая. Амин.

 

МухIаммад Аьлиев

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


Аллагьнал ﷻ рязишиву

Аллагь цаятува рязи хьуну къаччисса бусурманчу акъахьунссар, цанчирча инсаннал талихI мунивур бусса. Мунияту жува хIарачат бувару хъинсса тIуллу, хъинбаларду буллан. Шикку кIицI лаганну Аллагь Тааьланан ххирасса 10 аьмал.   Оьмур лиххан байсса хъинбала. Идавсил ﷺ увкуну бур:...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...