ДакIниву иман цIакь даву

ДакIниву иман цIакь даву

ДакIниву иман цIакь даву

Инсаннал дакIниву иман душиву хъанахъиссар Аллагьу Тааьланаясса хъунмасса цIими. Ялун урувгун къачIаларчагу, дакIнивусса имандалулли хIакьсса бусурманчу цумарив кIул увайсса.

 

Жунма чIявуну баяй «цIакьсса иман» ягу «хьхьарасса иман» тIисса махъру. Мяйжаннугу, ца-ца чIумал, инсаннал буллалисса бунагьру сававну иман хьара шайссар. Мукунма, эбадат дулларча иман цIакь шайссар. Му куццуй, бусурманчунал имандалул даража бикIайссар мунал буллалисса аьмаллаха лавхьхьусса. Ца хIадисраву увкуну бур: «Чурххайн лаххайсса янна дух шайсса кунна имангу дух шайссар, мунияту чIун-чIумуй му цIу лаган дулувара». АсхIабтурал цIувххуну бур: «Цукунни иман цIу дуккан дувайсса?» – куну. «Зу учара: «Ла илагьа иллаЛлагь – лагъшиву дуван лайкьсса зал так ца Аллагьри» – увкуну бур Идавсил ﷺ.

Иман цIакь дувансса цаппара насихIатру:

– Мудан дуаь дуллай, иман цIакь даву Аллагьнахь ﷻ чIа учаву;

– Бунагь буван Аллагьная ﷻ нигьа увсун икIаву;

– Аллагьнал ﷻ хъуншиву ва сифатру кIул дуваву;

– Аллагь ﷻ кIицI лагаву. Идавсил ﷺ увкуссар: «Аллагь ﷻ кIицI лагаймагу къалагаймагу – уттавама ва ивкIума кунмассар».

– ЧIявуну Кьуръан буккаву;

– Ххуйсса, дин дусса, дакI марцIсса инсантуращал дусшиву даву ва оьккисса, хъун бунагьру бувайсса халкьунная арх шаву. ХIадисравугу увкуну бур: «Инсан икIайссар цала дуснал диндалуву, мунияту ххуйну буругияра зува щищал дусшиву дуллай бурув».

– Хъунисса аьлимтурал мукъурттих вичIи дишаву, миннал оьрмулул тарихрая эбрат ласаву;

– Диндалул элму лахьхьайсса мажлисирттаву гьурттушинна даву;

– Инава Аллагьнал ﷻ цIимилий мюхтажсса, заэвсса лагъ ушиву дакIний битаву;

– Циняв чакру цила чIумал баву. Хаснува кIюрххил чак, цанчирча му мунапикьтуран яла захIматмур бунутIий. Мукунма, чансса бунугу суннат-чакругу лях личIан къабивтун баву. ХIадисравугу увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ хьхьичI яла ххирамур аьмал – чансса бухьурчагу, даин баймурди».

– МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулул тарихраясса луттирду буккаву, цанчирча Идавсихсса ﷺ ччаву камилсса думанаву имангу камилсса дикIайнутIий.

– Аллагьнал ﷻ ляхъан дурмуния, Аллагьнал ﷻ бюхттулшивруя пикри баву;

– Шайкун чIявуну хъинсса аьмаллу баву.

– Бувсса бунагьирттая пашман хьуну, чIяруну дакIнихтуну тавба даву.

– ХIатталлив зиярат баву, мунил жунма бивкIу ва Кьиямасса кьини дакIнин дутлай дунутIий. ХIадисраву увкуну бур: «ДакIру сситтул дукайссар щинавун дагьсса мах кунна. Ми марцI дувайссагу зикрилул ва бивкIу дакIнин бутаврилли».

– Аллагьнал ﷻ винма чивчусса кьисматрая рязишиву даву.

– Бунагьру баврия арх шаву.

Аллагьнал ﷻ цIакь дуваннав жула иман, кьамул дуваннав дурсса эбадат, марцI буваннав циняв бунагьирттая. Амин.

 

МухIаммад Аьлиев

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....