Виричушиву ва чумартшиву

Виричушиву ва чумартшиву

Виричушиву ва чумартшиву

Чумартшиврул мяъна

 

КIулну бикIияра, чумартшиврул мяъна – му цайминнал цIаний инава ссацIа-унугу хъанахъисса чIумал хIайп къаучавур.

Ялагу увкуну бур: «Чумартшиву – ссахчIав къаурувгун цала думур кьурван давур, дахьва мукунсса пикри буххайхтува». Ад-Дакъакь тIисса салихIсса адиминал увкуну бур: «Аваданманал мискинманан дулаву – му чумартшиву дакъар. Чумартшиву – дакъаманал думанан дулавур».

Аллагьу Тааьланал увкуну бур (мяъна): «Мадиналив яхъанай бивкIсса, Маккалул агьали цачIанма бучIаннинма вих хьусса (иман дирхьусса) инсантуран ххирассар Маккалия бивзун цачIанма бувкIми. Гайннал дакI хъирив къадурну дулайссар цала хъус, цивппа къумасса тагьарданий бухьурчагу. ДакIурдива хъуслихсса цIалхъаншиву дуккан дан бювхъуми –талихIрайн бувкмири» («Аль-ХIашр» суралул 9-мур аят). Ва аятраву бувсун бур Маккаллия мугьажиртал бучIаннин Мадиналив ялапар хъанай бивкIсса ансартурая. Гайннан цачIанма бувкIми ххира хьуссар, тайннан багьайсса давлалийн цукунчIавсса тамахIгу къабивхьуссар, дакI мяш къадурссар. Гайннал дакIру рязину диркIссар Аллагьнал ﷻ хIукмулийну мугьажиртал цаярва лахъ баврищалгу, цивппа кьянатну, къуману бунугу.

Ялагу, ва аятраву Мадиналиясса ца бусурманчуная бувсун буссар тIий бур. Ганан щиллив дуллуну дур шархьсса яттил хIайвандалул бакI. Га бакI цадакьалун дулунма ххал уллай арулва къатлувун ивну ур. Амма гьарцаманал цаманан дула куну, кьамул къадайсса диркIун удр. Ахиргу цалчинмур къатлучIана зана икIан багьну бур.

Ва аятраву Мадиналиясса цама инсанная бусласиссар кунугу бур. ЦачIана хъамаличIу увкIукун, ганал хьхьичI дукрагу дирхьуну, майлул чирахъ левщун бур, цувагу ганащал архIал дукра канакисса хханшиврул. Му куццуй, цаннагу, кулпатрангу дакъасса дукра хъамаличу дукан увну ур. Му иширал хIакъираву кIа аятгу ликкан бувну бур.

Увкуну бур: «Виричушиву дума – цала хъамал ва уссурвал кьамул буллансса къатри дурмари. Бахилма, мяшма – къатри так цанна дурмари». Ялагу куну бур: «ДакIниву мархIаматшиву дума цува ккашилну унугу, цачIара думур цаманан дулайссар, та ккашилну акъанугу». Цамур куццуй учин, дакIниву мархIамат думанан цаманал мурад хьхьичIун буккан бувайссар, къулайну бишайссар, цаламур мурадрах къаурувгун. Цува ккашилну унугу, дукра цаманан дулунтIиссар, га личIину ккашилну акъанугу.

ХIадисраву увкуну бур: «Ва дунияллий мяшсса инсантал бакъасса миллат къабивкIссар, так ансартал личIаннин. ХIакьну гай циняв чумартссар, сахаватссар, гайннавух бахилтал бакъассар».

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...