Виричушиву ва чумартшиву

Виричушиву ва чумартшиву

Виричушиву ва чумартшиву

Чумартшиврул мяъна

 

КIулну бикIияра, чумартшиврул мяъна – му цайминнал цIаний инава ссацIа-унугу хъанахъисса чIумал хIайп къаучавур.

Ялагу увкуну бур: «Чумартшиву – ссахчIав къаурувгун цала думур кьурван давур, дахьва мукунсса пикри буххайхтува». Ад-Дакъакь тIисса салихIсса адиминал увкуну бур: «Аваданманал мискинманан дулаву – му чумартшиву дакъар. Чумартшиву – дакъаманал думанан дулавур».

Аллагьу Тааьланал увкуну бур (мяъна): «Мадиналив яхъанай бивкIсса, Маккалул агьали цачIанма бучIаннинма вих хьусса (иман дирхьусса) инсантуран ххирассар Маккалия бивзун цачIанма бувкIми. Гайннал дакI хъирив къадурну дулайссар цала хъус, цивппа къумасса тагьарданий бухьурчагу. ДакIурдива хъуслихсса цIалхъаншиву дуккан дан бювхъуми –талихIрайн бувкмири» («Аль-ХIашр» суралул 9-мур аят). Ва аятраву бувсун бур Маккаллия мугьажиртал бучIаннин Мадиналив ялапар хъанай бивкIсса ансартурая. Гайннан цачIанма бувкIми ххира хьуссар, тайннан багьайсса давлалийн цукунчIавсса тамахIгу къабивхьуссар, дакI мяш къадурссар. Гайннал дакIру рязину диркIссар Аллагьнал ﷻ хIукмулийну мугьажиртал цаярва лахъ баврищалгу, цивппа кьянатну, къуману бунугу.

Ялагу, ва аятраву Мадиналиясса ца бусурманчуная бувсун буссар тIий бур. Ганан щиллив дуллуну дур шархьсса яттил хIайвандалул бакI. Га бакI цадакьалун дулунма ххал уллай арулва къатлувун ивну ур. Амма гьарцаманал цаманан дула куну, кьамул къадайсса диркIун удр. Ахиргу цалчинмур къатлучIана зана икIан багьну бур.

Ва аятраву Мадиналиясса цама инсанная бусласиссар кунугу бур. ЦачIана хъамаличIу увкIукун, ганал хьхьичI дукрагу дирхьуну, майлул чирахъ левщун бур, цувагу ганащал архIал дукра канакисса хханшиврул. Му куццуй, цаннагу, кулпатрангу дакъасса дукра хъамаличу дукан увну ур. Му иширал хIакъираву кIа аятгу ликкан бувну бур.

Увкуну бур: «Виричушиву дума – цала хъамал ва уссурвал кьамул буллансса къатри дурмари. Бахилма, мяшма – къатри так цанна дурмари». Ялагу куну бур: «ДакIниву мархIаматшиву дума цува ккашилну унугу, цачIара думур цаманан дулайссар, та ккашилну акъанугу». Цамур куццуй учин, дакIниву мархIамат думанан цаманал мурад хьхьичIун буккан бувайссар, къулайну бишайссар, цаламур мурадрах къаурувгун. Цува ккашилну унугу, дукра цаманан дулунтIиссар, га личIину ккашилну акъанугу.

ХIадисраву увкуну бур: «Ва дунияллий мяшсса инсантал бакъасса миллат къабивкIссар, так ансартал личIаннин. ХIакьну гай циняв чумартссар, сахаватссар, гайннавух бахилтал бакъассар».

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...