Халкьуннаясса зарал гьарза шаву – Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Халкьуннаясса зарал гьарза шаву – Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Идавсил ﷺ бувсун бур Кьиямасса кьини гъан хьушиврул ца лишан –оьхIалшиву, баларду чIяву шаву ва халкьуннал дянив зулмурду ппив шавур куну.

 

Мунияту, жунма аьркинссар ссавур дуван, Идавсилгу ﷺ цалва асхIабтурайн мукунсса васият бувссар. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Кьиямасса кьинилул цаппара лишанну дуссар». Ца асхIабнал цIувххуссар: «Цукунссар ми лишанну?» «Мизитирттаву бунагьмунил чIурду лахъ хьунтIиссар. ДухIин дакъами, бяйкьусса ххуллийми тIайламиннаяр ялтту буккантIиссар (ххув хьунтIиссар)». Цаннал цIувхху-ссар: «Я Расулуллагь, мукунсса иширавун агьарча на ци бави?». «Винма мяълумсса (кIулсса) оьбалалия арх хьу, винма кIулсса тIайламур бугьи, инавагу вила шава ацIу (къатлува кьатIув мауккара)», – куну жаваб дуллуссар Идавсил ﷺ.

Цамур хIадисраву бувсун бур ца инсаннал Идавсихь ﷺ цIувххушиву: «Я Аллагьнал Идавс ﷺ, ци бан аьркинссар жул паччахIталну (бакIчиталну) бацIарча цаламур нани бувсса, жуй зулму буллалисса инсантал?» Идавсил ﷺ увкуссар: «Гайннах вичIи дихьлахьи, мютIину бикIи. Гайннал буржри аьдилшиву дуруччин (акъахьурча гай бунагьравун багьантIиссар), зул бурж тIурча, гайннах вичIигу дирхьуну мютIи шавур (мукун буварча зуйн Аллагьнаяту ﷻ  чири биянтIиссар). Гайннал тIалав дуллалимур щаллу бувара, тIайлашиву дакъахьурчагу. Зувагу гайнная аьдлу тIалав мабуларди. Гайннал зула ихтиярду щаллу къадуварча, гайннащал дяъви мабувари, зуятува гайннал тIалав дуллалимунихсса чири Аллагьная ﷻ  чIа тIутIияра. Гайннан цалва бувмунил ажру биянтIиссар, зу бувмунилсса зуйн биянтIиссар».

Идавсил ﷺ дюъ дирхьуссар: «Зул ялув бацIантIиссар хъинбалардугу, оьбалардугу, шариаьтрацIун къадаркьусса тIуллугу дуллалисса бакIчитал. Гайннал дуллалисса оьккисса тIуллу кьамул къадуллалима бунагьравух гьуртту шаврия марцIссар. ДакIниву рязи акъамагу ххассал хьунтIиссар. Аммарив гайннащал рязима бунагьирттаву гьурттучири». АсхIабтурал цIувххуссар: «Мукунсса зулмукартуращал дяъви буллан бучIиссарив?» Идавсил ﷺ увкуссар: «КъабучIиссар, гайннал чак бувайхьурча, так гайннал чак бувайхьурча!»

Ва хIадисраву Идавсил ﷺ баян бувну бур Кьиямасса кьини гъан хьусса чIумал буккантIисса бакIчитурая. Гайннал хъинсса тIуллугу дуллантIиссар, мукунна оьккиссагу дуллантIиссар. Гайннал дуллалимунийн къарши махъ учин бювхъума мунафикьшивруя марцI хьунтIиссар. Гайннал оьбаларду дакIнил кьамул къабувайма бунагьравух хIала уххаврия ххассал хьунтIиссар. ДухIин дакъасса тIуллая рязину гайннал ххуллу бувгьуну бавчуми – бунагьраву ва танмихIраву гьурттучиталли.

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...