Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавурданул мяъна

Ссавур – му яхI бавур, кьянкьану захIматшивуртту дугьавур, цIуру-кIуру къабаву, нафс цинма ччимур баврия бугьаву, сси бугьаву, чувшиву ва инсап душиву. Зуннун ал-Мисрил увкуссар: «Ссавур – шариаьтрайн къарши уккаврия арх шаву, вила ялун бала бивсса чIумалгу паракьатну бухIаву, мискиншиву щинчIав кIул къадаву, кумаг так Аллагьная чIа учаву».

Ссавур душиврул лишан – бала ялун бивсса чIумал цала цува угьан кIулшивур, вила чIарав так дустал бакъа бакъасса чIумалгума. Ялагу увкуну бур, ссавур – му неъматрал ва балаллул дянив личIишиву къадаву хъанахъиссар, куну.

 

Ссавур даврил кьимат ва мунихсса чири

Аллагь Тааьланал ляличIину личIи бувну бур ссавур думи, Цала бюхттулсса неъматру буллуну. Аллагьнал ﷺ увкуссар (мяъна): «Мяйжаннугу, ссавур думиннан дазу-зума дакъасса неъматру хIадур бувну буссар». («аз-Зумар» суралул 10-мур аят).

Заннал амру бувссар Идавсин ﷺ (мяъна): «Ххуйсса куццуй ссавур дува», - куну («ал-Мааьриж» суралул 5-мур аят). Ххуйну ссавур даву цир учирча, му хъанахъиссар бала ялун бивсса чIумал халкьуннал дянив цала дакIнивумур ккаккан къабуллай, паракьатну, цичIав къавхьусса кунма бикIаву.

Мукунма, Аллагь Тааьланал муъминтурайн амру бувну бур цала нафсиращал талатавривугу ссавур дувара куну (мяъна): «Ссавур дуллали. Му ссавур давриву цайминнаяр хьхьичIун буккан хIарачат бувара. Зула дакIру Ттуйн (Аллагьнайн) эбадат даврицIун дахIияра». («Али Эмран» суралул 200-мур аят). Ялагу Аллагьнал ﷻ бувсун бур инсаннаща ссавур дуван къабюхъантIишиву, Заннал Цала кумаг къабуварча (мяъна): «Ссавур дува, му дувангу бюхъантIиссар так Аллагьнал ﷻ кумаграйну».

Ссавур даврил щалва кьимат ва даража бувчIин бувну бур МухIаммад Идавсил ﷺ: «Ссавур – имандалул дачIир, хIакьсса элму ва яькин (дакI дацIан даву) – му вил щалла иманни», - куну. Ялагу Идавсил ﷺ увкуну бур: «Мусиват бивсса чIумал ссавур даву ва Заннаясса чирилийн хьул бивхьуну миннуя рязи шаву хъинссар лагътал тархъан бавунияр». Идавсил ﷺ увкуссар: «Бусурманчунал цукун гужсса ярагъ бур ссавур ва Заннайн лаизаву (дуаь даву)». Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар: «Яла-яла кьимат лараймур эбадат – захIматшивурттал хъирив бигьашиву хьуншиврийн хьул бишавур».

АсхIаб Аьли ибн АбутIалиблул  увкуссар: «Имандалун ссавур – чурххан бакI куннассар».

 

(гихунмайгу буссар)

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...