Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавурданул мяъна

Ссавур – му яхI бавур, кьянкьану захIматшивуртту дугьавур, цIуру-кIуру къабаву, нафс цинма ччимур баврия бугьаву, сси бугьаву, чувшиву ва инсап душиву. Зуннун ал-Мисрил увкуссар: «Ссавур – шариаьтрайн къарши уккаврия арх шаву, вила ялун бала бивсса чIумалгу паракьатну бухIаву, мискиншиву щинчIав кIул къадаву, кумаг так Аллагьная чIа учаву».

Ссавур душиврул лишан – бала ялун бивсса чIумал цала цува угьан кIулшивур, вила чIарав так дустал бакъа бакъасса чIумалгума. Ялагу увкуну бур, ссавур – му неъматрал ва балаллул дянив личIишиву къадаву хъанахъиссар, куну.

 

Ссавур даврил кьимат ва мунихсса чири

Аллагь Тааьланал ляличIину личIи бувну бур ссавур думи, Цала бюхттулсса неъматру буллуну. Аллагьнал ﷺ увкуссар (мяъна): «Мяйжаннугу, ссавур думиннан дазу-зума дакъасса неъматру хIадур бувну буссар». («аз-Зумар» суралул 10-мур аят).

Заннал амру бувссар Идавсин ﷺ (мяъна): «Ххуйсса куццуй ссавур дува», - куну («ал-Мааьриж» суралул 5-мур аят). Ххуйну ссавур даву цир учирча, му хъанахъиссар бала ялун бивсса чIумал халкьуннал дянив цала дакIнивумур ккаккан къабуллай, паракьатну, цичIав къавхьусса кунма бикIаву.

Мукунма, Аллагь Тааьланал муъминтурайн амру бувну бур цала нафсиращал талатавривугу ссавур дувара куну (мяъна): «Ссавур дуллали. Му ссавур давриву цайминнаяр хьхьичIун буккан хIарачат бувара. Зула дакIру Ттуйн (Аллагьнайн) эбадат даврицIун дахIияра». («Али Эмран» суралул 200-мур аят). Ялагу Аллагьнал ﷻ бувсун бур инсаннаща ссавур дуван къабюхъантIишиву, Заннал Цала кумаг къабуварча (мяъна): «Ссавур дува, му дувангу бюхъантIиссар так Аллагьналкумаграйну».

Ссавур даврил щалва кьимат ва даража бувчIин бувну бур МухIаммад Идавсил ﷺ: «Ссавур – имандалул дачIир, хIакьсса элму ва яькин (дакI дацIан даву) – му вил щалла иманни», - куну. Ялагу Идавсил ﷺ увкуну бур: «Мусиват бивсса чIумал ссавур даву ва Заннаясса чирилийн хьул бивхьуну миннуя рязи шаву хъинссар лагътал тархъан бавунияр». Идавсил ﷺ увкуссар: «Бусурманчунал цукун гужсса ярагъ бур ссавур ва Заннайн лаизаву (дуаь даву)». Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар: «Яла-яла кьимат лараймур эбадат – захIматшивурттал хъирив бигьашиву хьуншиврийн хьул бишавур».

АсхIаб Аьли ибн АбутIалиблул  увкуссар: «Имандалун ссавур – чурххан бакI куннассар».

 

(гихунмайгу буссар)

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

 

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Аькьилсса бусаларду

  Нитти-буттал дуаь Ца аьлимчу-щейхначIа ккалаккисса мутааьлимнал ганахь миннат бувну бур цахара дуаь дувакьай, куну. «Ттул дуаь Аллагьнал ﷻ кьамул къадувантIиссар!» - баян бувну бур щейхнал. Мутааьлимтал махIаттал хьуну бур, цанчирча, дуаь чIа увкума ивкIун ур дуккавриву...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...