Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавурданул мяъна

Ссавур – му яхI бавур, кьянкьану захIматшивуртту дугьавур, цIуру-кIуру къабаву, нафс цинма ччимур баврия бугьаву, сси бугьаву, чувшиву ва инсап душиву. Зуннун ал-Мисрил увкуссар: «Ссавур – шариаьтрайн къарши уккаврия арх шаву, вила ялун бала бивсса чIумалгу паракьатну бухIаву, мискиншиву щинчIав кIул къадаву, кумаг так Аллагьная чIа учаву».

Ссавур душиврул лишан – бала ялун бивсса чIумал цала цува угьан кIулшивур, вила чIарав так дустал бакъа бакъасса чIумалгума. Ялагу увкуну бур, ссавур – му неъматрал ва балаллул дянив личIишиву къадаву хъанахъиссар, куну.

 

Ссавур даврил кьимат ва мунихсса чири

Аллагь Тааьланал ляличIину личIи бувну бур ссавур думи, Цала бюхттулсса неъматру буллуну. Аллагьнал ﷺ увкуссар (мяъна): «Мяйжаннугу, ссавур думиннан дазу-зума дакъасса неъматру хIадур бувну буссар». («аз-Зумар» суралул 10-мур аят).

Заннал амру бувссар Идавсин ﷺ (мяъна): «Ххуйсса куццуй ссавур дува», - куну («ал-Мааьриж» суралул 5-мур аят). Ххуйну ссавур даву цир учирча, му хъанахъиссар бала ялун бивсса чIумал халкьуннал дянив цала дакIнивумур ккаккан къабуллай, паракьатну, цичIав къавхьусса кунма бикIаву.

Мукунма, Аллагь Тааьланал муъминтурайн амру бувну бур цала нафсиращал талатавривугу ссавур дувара куну (мяъна): «Ссавур дуллали. Му ссавур давриву цайминнаяр хьхьичIун буккан хIарачат бувара. Зула дакIру Ттуйн (Аллагьнайн) эбадат даврицIун дахIияра». («Али Эмран» суралул 200-мур аят). Ялагу Аллагьнал ﷻ бувсун бур инсаннаща ссавур дуван къабюхъантIишиву, Заннал Цала кумаг къабуварча (мяъна): «Ссавур дува, му дувангу бюхъантIиссар так Аллагьналкумаграйну».

Ссавур даврил щалва кьимат ва даража бувчIин бувну бур МухIаммад Идавсил ﷺ: «Ссавур – имандалул дачIир, хIакьсса элму ва яькин (дакI дацIан даву) – му вил щалла иманни», - куну. Ялагу Идавсил ﷺ увкуну бур: «Мусиват бивсса чIумал ссавур даву ва Заннаясса чирилийн хьул бивхьуну миннуя рязи шаву хъинссар лагътал тархъан бавунияр». Идавсил ﷺ увкуссар: «Бусурманчунал цукун гужсса ярагъ бур ссавур ва Заннайн лаизаву (дуаь даву)». Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар: «Яла-яла кьимат лараймур эбадат – захIматшивурттал хъирив бигьашиву хьуншиврийн хьул бишавур».

АсхIаб Аьли ибн АбутIалиблул  увкуссар: «Имандалун ссавур – чурххан бакI куннассар».

 

(гихунмайгу буссар)

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

 

 

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Ссавур дуван кумаг баймур

Идавсил ﷺ жунна ккаккан дурну дур ссавур дуван кумаг байсса азкар-дуаьртту: «КIюрххил чаклил хъирив ацIра дуаь дурккуманая Аллагь ﷻ рязи хьунтIиссар, Аллагьнал ﷻ му инсан уруччинтIиссар, миннувасса ххюра дунияллийсса оьрмулухассар, гайми ххюра ахиратраяссар.   «ХIасбия-Ллагьу...


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...