Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавур даву ва нафсран кумаг баврия махъунмай шаву

Ссавурданул мяъна

Ссавур – му яхI бавур, кьянкьану захIматшивуртту дугьавур, цIуру-кIуру къабаву, нафс цинма ччимур баврия бугьаву, сси бугьаву, чувшиву ва инсап душиву. Зуннун ал-Мисрил увкуссар: «Ссавур – шариаьтрайн къарши уккаврия арх шаву, вила ялун бала бивсса чIумалгу паракьатну бухIаву, мискиншиву щинчIав кIул къадаву, кумаг так Аллагьная чIа учаву».

Ссавур душиврул лишан – бала ялун бивсса чIумал цала цува угьан кIулшивур, вила чIарав так дустал бакъа бакъасса чIумалгума. Ялагу увкуну бур, ссавур – му неъматрал ва балаллул дянив личIишиву къадаву хъанахъиссар, куну.

 

Ссавур даврил кьимат ва мунихсса чири

Аллагь Тааьланал ляличIину личIи бувну бур ссавур думи, Цала бюхттулсса неъматру буллуну. Аллагьнал ﷺ увкуссар (мяъна): «Мяйжаннугу, ссавур думиннан дазу-зума дакъасса неъматру хIадур бувну буссар». («аз-Зумар» суралул 10-мур аят).

Заннал амру бувссар Идавсин ﷺ (мяъна): «Ххуйсса куццуй ссавур дува», - куну («ал-Мааьриж» суралул 5-мур аят). Ххуйну ссавур даву цир учирча, му хъанахъиссар бала ялун бивсса чIумал халкьуннал дянив цала дакIнивумур ккаккан къабуллай, паракьатну, цичIав къавхьусса кунма бикIаву.

Мукунма, Аллагь Тааьланал муъминтурайн амру бувну бур цала нафсиращал талатавривугу ссавур дувара куну (мяъна): «Ссавур дуллали. Му ссавур давриву цайминнаяр хьхьичIун буккан хIарачат бувара. Зула дакIру Ттуйн (Аллагьнайн) эбадат даврицIун дахIияра». («Али Эмран» суралул 200-мур аят). Ялагу Аллагьнал ﷻ бувсун бур инсаннаща ссавур дуван къабюхъантIишиву, Заннал Цала кумаг къабуварча (мяъна): «Ссавур дува, му дувангу бюхъантIиссар так Аллагьналкумаграйну».

Ссавур даврил щалва кьимат ва даража бувчIин бувну бур МухIаммад Идавсил ﷺ: «Ссавур – имандалул дачIир, хIакьсса элму ва яькин (дакI дацIан даву) – му вил щалла иманни», - куну. Ялагу Идавсил ﷺ увкуну бур: «Мусиват бивсса чIумал ссавур даву ва Заннаясса чирилийн хьул бивхьуну миннуя рязи шаву хъинссар лагътал тархъан бавунияр». Идавсил ﷺ увкуссар: «Бусурманчунал цукун гужсса ярагъ бур ссавур ва Заннайн лаизаву (дуаь даву)». Идавсил ﷺ учайсса бивкIссар: «Яла-яла кьимат лараймур эбадат – захIматшивурттал хъирив бигьашиву хьуншиврийн хьул бишавур».

АсхIаб Аьли ибн АбутIалиблул  увкуссар: «Имандалун ссавур – чурххан бакI куннассар».

 

(гихунмайгу буссар)

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

 

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


ХIурмат бушиву – Заннайн мютIишивур

Аллагьнайн ﷻ икрам-эбадат дуваву къуртал къашайссар так ца чак баврийну, зума дугьаврийну, Кьуръан буккаврийну ягу зикрирду буллалаврийну. Аллагьнайн ﷻ эбадат дуваву – му хъанахъиссар инсаннал оьрмулуву буллалисса, хъанахъисса цимурца ишру Аллагьнайн мютIину баву. Дукра дукаву бикIу,...