Эбадатрал къяртта

Эбадатрал къяртта

Эбадатрал къяртта

Нитти-буттаха хIурмат баву, гайннан хъинбала баву – мугу Заннайн мютIишивуну, эбадат давуну ккаллиссар. Диндалийн къарши бакъамуниву нитти-буттах вичIи дишин аьркинссар, му жуйва Аллагьнал бивхьусса амрур.

 

Аллагьнал ﷻ Цайнма мютIи шаву бавзуну бур нитти-буттайн мютIи шаврицIун, гайннайн барчаллагьрай бикIаву бавзуну бур Цайнма щукрулий бикIаврицIун.

Кьуръандалул «аль-Исраъ» тIисса суралул 23-сса аятраву укунсса мяъналул махъру бур: «Заннал зуйн амру бувссар Цайнма бакъа цаманайн икрам мабувари куну, нитти-буттаха хIурмат бавугу зуй ялув бивхьуссар. Гай кIивагу ягу гайннавасса цания ца бугьарасса оьрмулийн бивну бухьурча, гайннахь «Уф» тIисса махъвагу маучара, чIу лахъ мабувара, учайсса махъ так хъинсса уча».

Аллагьу Тааьланал буюр бувну бур ниттиха хIурмат буттаханияр хъунмасса, ляличIисса бувара куну. Абу Гьурайрал бувсун бур: «Ца инсаннал Идавсихь ﷺ цIувххуна: "ХIурмат бан яла лайкьма цури?" "Вил нину", - увкуна Идавсил ﷺ. "Хъирив цур?" – цIувххуна ганал. "Нину", - куна кIилчингу Идавсил ﷺ. "Хъирив цур?" – цIувххуна ялагу. "Вила нину", – куну жаваб дуллуна шамулчингу. "Яла цур?" – цIувххуна ганал цIунилгу. "Вил ппу", - увкуна Идавсил ﷺ. (Бухари, Муслим, Ибн Мажагь)

Ва хIадисрайн бувну чIявуми аьлимтурал хIукму бувну бур ниттин шамлийну хъунмасса хIурматгу, аякьагу дикIан аьркинссар куну. Хаснува, имам Нававил «Аль-Мингьаж» тIисса луттираву чивчуну бур: «Ва хIадисраву бувсун бур гъан-маччаминнан хъинбаларду буллан аьркиншиву, хаснува ниттин ва буттан, миннавагу ниттиха ляличIисса хIурмат бикIан аьркиншиву. Нину хьхьичIун дуккан даврил сававгу, аьлимтурал тIимунин бувну, ганил дакIнивусса оьрчIахсса буруккин гьарзассар, ганин тамансса захIматшивуртту ккухIин багьайссар оьрчIал цIаний: лякьлувусса чIумал, байни, ккуккулийсса чIумал, тарбия бувайний, къашавай шайхту ва м.ц.»

Ва хIадисрава жунма кIул хъанай бур ниттиха шамлийну ххишаласса хIурмат бикIан аьркиншиву.

Аллагьнал ﷻ кумаг баннав!

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Цаппара хъуни бунагьру

Нитти-буттан аькьува дулаву Нитти-буттан зарал буван, къаччан бикIан буван я мазрайну, я канийну цукунчIав къабучIиссар. ХIатта, ми чапурну буну, цува бусурманну ухьурчагу, миннай рахIму-цIими, хIурмат буван, хъун буван, хъинмала буван, ябуван оьрчIай ялувссар. Нитти-буттан аькьува дулайсса...


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...