Идавсил ﷺ загьидшиву

Идавсил ﷺ загьидшиву

Идавс ﷺ ивкIссар та-бунугу бивкIсса ва бикIантIисса инсантурава яла-яла дунияллул неъматирттая дакI кьукьин дурма. Аллагьнал ﷻ МухIаммад Идавсин ﷺ дуллуссар ихтияр Тигьам зунттуксса муси, арцу ва зумрутру ласун, мудан цачIара личIан. Амма Идавсин ми язи къадургьуну увкуссар: «Я Аллагь! На ца кьини ккашилну, гамур кьини увччуну икIанна», – куну. МухIаммад Идавсил ﷺ ялагу увкуну бур: «УхIуд зунттуксса муси ттула канихь диркIссания, на ххари къахьунссияв, шанма гьантлува миннуя ца шагь ттунма ливчIссания, так ттула буржру лахъанмур дакъасса». Идавсин ﷺ къаххирая тIар цачIара хъус ядуван. УхIуд зунттуксса муси диркIссаниягу, ганал гай бусурманнал дянив дачIинтIиссия, так бурж лахъанмур цанна диртун.

 

Мукунма, Идавсил ﷺ къулагъас дурну дур ччаврил мяъналух. Бувсун бур цавагу инсан имандалуву камил къахьунтIишиву, мунал дакIниву Идавс ﷺ ххирашиву дакъахьурча ва му ччаву цайми ччавурдаяр ларайну къадиширча. Мунил хIакъираву Идавсил ﷺ увкуссар: «Зул цанналагу иман камил къахьунтIиссар, зула кулпатраяр, оьрчIаяр ва циняв халкьуннаяр на ххира къахьурча».

Яла Идавсил ﷺ бувчIин бувссар бусурманнан дунияллул хъуслихсса гьавасрал инсан кьюкьин увайшиву, мунаву иттарцIаншиву хьун дурну. Цанчирча, дунияллул хъуслия инсан тачIав укъаччайссар. Ялагу МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Адамлул арснан (инсаннан) мусил дурцIусса кIира дара дулурча, мунан шамулчинмургу ччантIиссар, шанна дулурча, мукьилчинмур ччантIиссар. Адамлул арснал яру так аьрщаралли буччинтIисса (ивкIуну гьаттаву уччайхту)».

Мукунма, Идавсил ﷺ ургъил бувссар гьарцама бусурманчу марцIну, цала базурду бурувччуну икIаврих. Ганал хIарачат бувссар гьарца бусурмансса инсаннан лахьхьин буван дунияллул неъматирттах ухттанну уруглан ва цува дунияллул хъуслияр лавайшиву ва авуршиву кIулну бикIан. Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Цадакьалун дуллумур – халкьуннал чапалшивур ва гайннал бунагьирттал кьунуври». Вай мукъурттил тIайланма бувчIин буллалиссар бусурманчунал дакI узданну, ххаллилну цаманал канихьмуний тамахI бишаврия марцIну дикIан аьркиншиву, цанна так Аллагьнал рязишиву дакъа цамур къааьркиншиву ккаккан даву лайкьшиву. Мукунма, Идавсил лахьхьин бувайсса бивкIссар дунияллул хъуслия махъунмай шаву – инсан Аллагьнан ﷻ ва халкьуннан ххира шаврил къапу бушиву. Цанчирча, халкьуннан къаччиссар цала хъуслийн тамахI бихьлахьима. Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Дунияллул хъуслия дакI дуцан дува – ина Аллагьнан ххира хьунтIиссара. Халкьуннал канихьмуния дакI дуцан дува – ина гайннангу ххира хьунтIиссара». Муниятур диндалул аьлимтурал учайсса: «Ца хIакимначIан, къуллугъчиначIан лавгун цама инсаннан кумаг буван дакIнин багьарча, цалчин вила дакI марцI дува дунияллул хъус ххирашивруя. Цадакьартту, ссайгъатру ва пишкашру ласайминнал сияхIрава вила цIа лиххан дува. Мукун буварча, щак бакъа халкьуннал дакIурдиву вил чулухунмайсса хIурмат бикIантIиссар. Вин хьуна авкьусса гьарца инсаннан ина бусравну икIантIиссара.

Аллагь Тааьланал Кьуръандалуву баян бувну бур загьидшиврул низам (мяъна): «Инсаннал чурххаву Аллагьнал ﷻ кIира къюкI къадирхьуссар» («ал-АхIзаб» суралул 4-мур аят). Ванил тасттикь буллалиссар дунияллухсса ччаву ва Аллагьнахсса ччавугу, Заннал рязишиву тIалав давугу ца дакIниву тачIав цачIун къахьунтIишиву.

 

(гихунмайгу буссар)

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...