МарцIшиврул лишан

МарцIшиврул лишан

Михьру кьукьаву – гьарца бусурманчунал чара бакъа биттур дувайсса марцIшиврул лишанни, цанчирча, марцIшиву – имандалул, диндалул бутIа бунутIий. Амма жуватува чIявуссаннан къакIулссар му ялун буруган бигьасса давривугу Исламрал ккаккан дурсса низам душиву. Ва макьалалуву бусанну михьру цукун кьукьайссарив, кьувкьуминнун ци буван аьркинссарив.

Абу-Гьурайралбувсун бур, МухIаммад Идавсил ﷺ гьарца нюжмар кьини мизитравун ачиннин михьру кьукьайва ва ссирссилтту кутIа дувайва куну. Идавсил ﷺ кулпат Аишатлулбувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Нюжмар кьини михьру кьувкьума му кьини оьбалардаща урувччуну икIантIиссар». Диндалул луттирдаву чивчумунин бувну, михьру кьувкьуну махъ кару шюшин аьркинссар (мукунма ччаннугу), акъахьурча цIуцIавуртту хьун бюхъайссар. Чаклин ивссуну унува михьру кьувкьуманал цIунил иссаву дуварча хъинссар. Кьувкьусса михьру ва чIарарду аьрщараву дурччуну хъинссар. Имам АхIмадлухьцIувххуну бивкIссар: «Кьувкьусса михьру экьи бивчуну хъинссарив ягу аьрщараву буччин аьркинссарив? «Буччирча хъинссар». Ялагу цIувххуссар: «Мукун баврин хIучча бурив вичIа?» «Ибну Оьмардулбуччайва», – жаваб дуллуссар имамнал. Мушарихлул душ Мумилял бувсун бур цила буттал михьру аьрщараву буччайсса бивкIшиву, «Ттун ккавккуна Идавсил ﷺ укун буллай» увкуну. («Мавсуаьтулфикьгьия»). ХIафиз ибн ХIажардул «ФатхIул бари» тIисса луттираву чивчуну бур: «Аьлимтурал увкуну бур, кьувкьусса михьру бувччуну хъинссар куну, цанчирча, му инсаннал чурххал бутIа бухьувкун». Ми цивпппагу хIатталлив буччин аьркиншиву дакъассар, зунна сант дусса кIанай буччин бучIиссар.

Кьукьаврил низам

Диндалул луттирдаву чивчумунин бувну михьру кьукьлай байбишайссар урчIамур канил хъункIиссурал хъиривмур кIиссурая этIа кIиссурайн бияннин. Яла хъункIиссураймур кьукьайссар. Куямур кания цал этIа кIиссурая байбивхьуну хъун кIиссурайн биянцIа куннил хъирив ку кьукIайссар. Ччаннайми тIурча, куямур ччаннал этIа кIиссурая байбивхьуну куннил хъирив ку кьукьайссар урчIамунил этIа кIиссурайн бияннин. «НасихIатул-аьвам» луттираву чивчуну бур: Михьру кьукьайни «БисмилЛагьи ва биЛлагьи ва аьла суннати МухIаммад e» учайссар. Мукун увкуну кьукьирча, лагъ тархъан ивтссаксса чири шайссар, ивчIан нанисса цIуцIаврил акъа къашайгу къашайссар. Ккарччах михьру кьукьавугу къахъинссар», – тIий.

Аллагьнал ﷻ кьудрат дулуннав гьарца ишираву Идавсил ккаккан бувсса ﷺ ххуллийх бачин!

ISLAM.RU САЙТРАВА

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


25-ва тикрал бува

Маэшат гьарта хьуншиврул ишла бувайсса багьантту цIухлалими чан къашай. Миннувату яла агьаммур, гьанумур цила чIумал ххювагу чак бавури, циняр шартIру, рукнурду, адабругу щаллу дурну, хъирив дуккайсса азкардугу дурккуну.   Мукунма, маэшат гьарза хьуншиврул хъинссар зухIа-чак баву, шанан утту...