МарцIшиврул лишан

МарцIшиврул лишан

Михьру кьукьаву – гьарца бусурманчунал чара бакъа биттур дувайсса марцIшиврул лишанни, цанчирча, марцIшиву – имандалул, диндалул бутIа бунутIий. Амма жуватува чIявуссаннан къакIулссар му ялун буруган бигьасса давривугу Исламрал ккаккан дурсса низам душиву. Ва макьалалуву бусанну михьру цукун кьукьайссарив, кьувкьуминнун ци буван аьркинссарив.

Абу-Гьурайралбувсун бур, МухIаммад Идавсил ﷺ гьарца нюжмар кьини мизитравун ачиннин михьру кьукьайва ва ссирссилтту кутIа дувайва куну. Идавсил ﷺ кулпат Аишатлулбувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Нюжмар кьини михьру кьувкьума му кьини оьбалардаща урувччуну икIантIиссар». Диндалул луттирдаву чивчумунин бувну, михьру кьувкьуну махъ кару шюшин аьркинссар (мукунма ччаннугу), акъахьурча цIуцIавуртту хьун бюхъайссар. Чаклин ивссуну унува михьру кьувкьуманал цIунил иссаву дуварча хъинссар. Кьувкьусса михьру ва чIарарду аьрщараву дурччуну хъинссар. Имам АхIмадлухьцIувххуну бивкIссар: «Кьувкьусса михьру экьи бивчуну хъинссарив ягу аьрщараву буччин аьркинссарив? «Буччирча хъинссар». Ялагу цIувххуссар: «Мукун баврин хIучча бурив вичIа?» «Ибну Оьмардулбуччайва», – жаваб дуллуссар имамнал. Мушарихлул душ Мумилял бувсун бур цила буттал михьру аьрщараву буччайсса бивкIшиву, «Ттун ккавккуна Идавсил ﷺ укун буллай» увкуну. («Мавсуаьтулфикьгьия»). ХIафиз ибн ХIажардул «ФатхIул бари» тIисса луттираву чивчуну бур: «Аьлимтурал увкуну бур, кьувкьусса михьру бувччуну хъинссар куну, цанчирча, му инсаннал чурххал бутIа бухьувкун». Ми цивпппагу хIатталлив буччин аьркиншиву дакъассар, зунна сант дусса кIанай буччин бучIиссар.

Кьукьаврил низам

Диндалул луттирдаву чивчумунин бувну михьру кьукьлай байбишайссар урчIамур канил хъункIиссурал хъиривмур кIиссурая этIа кIиссурайн бияннин. Яла хъункIиссураймур кьукьайссар. Куямур кания цал этIа кIиссурая байбивхьуну хъун кIиссурайн биянцIа куннил хъирив ку кьукIайссар. Ччаннайми тIурча, куямур ччаннал этIа кIиссурая байбивхьуну куннил хъирив ку кьукьайссар урчIамунил этIа кIиссурайн бияннин. «НасихIатул-аьвам» луттираву чивчуну бур: Михьру кьукьайни «БисмилЛагьи ва биЛлагьи ва аьла суннати МухIаммад e» учайссар. Мукун увкуну кьукьирча, лагъ тархъан ивтссаксса чири шайссар, ивчIан нанисса цIуцIаврил акъа къашайгу къашайссар. Ккарччах михьру кьукьавугу къахъинссар», – тIий.

Аллагьнал ﷻ кьудрат дулуннав гьарца ишираву Идавсил ккаккан бувсса ﷺ ххуллийх бачин!

ISLAM.RU САЙТРАВА

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...