Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Халифнал тIайлашиву

Ца чIумал халиф ОьмардучIан увкIун ур Византиянал кьайсарханнал гьан увсса вакил. Халифнал щарссанил буржирай ца диргьам ларсун, ганих тIааьнсса аьтри машан ларсун, вакилнащал кьайсардул щарссанин тIайла дурккун дур. Вакил махъунай зана хьувкун, буллуну бур кьайсар-ханнал щарссанихьхьун Оьмардул щарссанил гьан бувсса ссайгъат. Ганин аьтрилул кьанкь хъинну ххуй дизаврил, шушри ттеркьукьал дуцIин дурну, махъуннай гьан дурну дур. Шушри Оьмар-асхIабнал щарссаничIан дирукун, ттеркьукьив бушкъаправун дирчуну, хIайранну тамаша буллай бивкIун бур. Му чIумал къатлувун увххун ур халиф Оьмар.

Щарссанил хьхьичIсса ттеркьукьив ккарккун, цIувххуну бур ми щил дуллур, куну. Щарссанил бувсун бур Византиялул ханнал щарссанил гьан дурну дуркIшиву. Оьмардул увкуну бур: «Ина халифнал кулпат къабивкIссания, танил вин ца ттеркьукьул кюрщаннагу гьан къадувантIиссия. Жунна гьан дурмур – халифатрал хазналул (байтул-мал) хъусри. Вайннува вин дагьайссар тай аьтри ласун харж дурсса ца диргьам». Яла халифнал буюр бувну бур ттеркьукьив дарххуну, ца диргьам цала щарссанин дуллуну, лирчIмур хIукуматрал хазналувун тапшур дуван. Щарссанилгу мютIийну кьамул бувну бур ласнал бувсса хIукму.

БарцI ва хIухчу

Оьмар-асхIаб дунияллия лавгсса кьини ца яттихIухчу ивкIун ур арив ятту канаки буллай. Му чIумал ттурзандалучIан ца барцI бувкIун, яттийн ххявххун, ца хIайван кьуркьу бувну бур. ХIухчу аьтIий зума тIун ивкIун ур: «Вай-вай! Жула халиф Оьмар ивкIунни, дунияллия лавгунни», – тIий. Ганал гьалмахтурал цIувххуну бур: «Яр ина ци тIиссара, вин ча кIулли халиф ивкIушиву?» «Халиф уттавасса чIумал, мукунсса аьдилшиву, тIайлашиву, барачатшиву дуссияхха, сайки барцI яттийн ча ххяххави, чIалачIинийнмагу къабуккайва. ХIакьинурив барцI ххявххунни. Мунийну ттун бувчIунни ОьмарасхIаб ахиратлувун лагшиву», – увкуну бур хIухчил.

«Мукьа халифнаясса бусаларду» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Алфу ссалам хьуннав...

ТIабибнаха - назму, Заннаха - хIамди, Бунагьрал аьпвуну тIайла дацIаннав. Гъарибсса дакIнива бувккун лавгцири МустIафа Идавсил салават хьуннав.   ХIамдирал Залуннах ХIабибнал иман, ХIимаятраяту цIимилул бутIа – На бигьай ccиxIpyгy циняв санаъри, Аьрщарал Залуннайн ссаламну...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...