Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Халифнал тIайлашиву

Ца чIумал халиф ОьмардучIан увкIун ур Византиянал кьайсарханнал гьан увсса вакил. Халифнал щарссанил буржирай ца диргьам ларсун, ганих тIааьнсса аьтри машан ларсун, вакилнащал кьайсардул щарссанин тIайла дурккун дур. Вакил махъунай зана хьувкун, буллуну бур кьайсар-ханнал щарссанихьхьун Оьмардул щарссанил гьан бувсса ссайгъат. Ганин аьтрилул кьанкь хъинну ххуй дизаврил, шушри ттеркьукьал дуцIин дурну, махъуннай гьан дурну дур. Шушри Оьмар-асхIабнал щарссаничIан дирукун, ттеркьукьив бушкъаправун дирчуну, хIайранну тамаша буллай бивкIун бур. Му чIумал къатлувун увххун ур халиф Оьмар.

Щарссанил хьхьичIсса ттеркьукьив ккарккун, цIувххуну бур ми щил дуллур, куну. Щарссанил бувсун бур Византиялул ханнал щарссанил гьан дурну дуркIшиву. Оьмардул увкуну бур: «Ина халифнал кулпат къабивкIссания, танил вин ца ттеркьукьул кюрщаннагу гьан къадувантIиссия. Жунна гьан дурмур – халифатрал хазналул (байтул-мал) хъусри. Вайннува вин дагьайссар тай аьтри ласун харж дурсса ца диргьам». Яла халифнал буюр бувну бур ттеркьукьив дарххуну, ца диргьам цала щарссанин дуллуну, лирчIмур хIукуматрал хазналувун тапшур дуван. Щарссанилгу мютIийну кьамул бувну бур ласнал бувсса хIукму.

БарцI ва хIухчу

Оьмар-асхIаб дунияллия лавгсса кьини ца яттихIухчу ивкIун ур арив ятту канаки буллай. Му чIумал ттурзандалучIан ца барцI бувкIун, яттийн ххявххун, ца хIайван кьуркьу бувну бур. ХIухчу аьтIий зума тIун ивкIун ур: «Вай-вай! Жула халиф Оьмар ивкIунни, дунияллия лавгунни», – тIий. Ганал гьалмахтурал цIувххуну бур: «Яр ина ци тIиссара, вин ча кIулли халиф ивкIушиву?» «Халиф уттавасса чIумал, мукунсса аьдилшиву, тIайлашиву, барачатшиву дуссияхха, сайки барцI яттийн ча ххяххави, чIалачIинийнмагу къабуккайва. ХIакьинурив барцI ххявххунни. Мунийну ттун бувчIунни ОьмарасхIаб ахиратлувун лагшиву», – увкуну бур хIухчил.

«Мукьа халифнаясса бусаларду» тIисса луттирава

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...