Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Оьмар-асхIабнаясса бусаларду

Халифнал тIайлашиву

Ца чIумал халиф ОьмардучIан увкIун ур Византиянал кьайсарханнал гьан увсса вакил. Халифнал щарссанил буржирай ца диргьам ларсун, ганих тIааьнсса аьтри машан ларсун, вакилнащал кьайсардул щарссанин тIайла дурккун дур. Вакил махъунай зана хьувкун, буллуну бур кьайсар-ханнал щарссанихьхьун Оьмардул щарссанил гьан бувсса ссайгъат. Ганин аьтрилул кьанкь хъинну ххуй дизаврил, шушри ттеркьукьал дуцIин дурну, махъуннай гьан дурну дур. Шушри Оьмар-асхIабнал щарссаничIан дирукун, ттеркьукьив бушкъаправун дирчуну, хIайранну тамаша буллай бивкIун бур. Му чIумал къатлувун увххун ур халиф Оьмар.

Щарссанил хьхьичIсса ттеркьукьив ккарккун, цIувххуну бур ми щил дуллур, куну. Щарссанил бувсун бур Византиялул ханнал щарссанил гьан дурну дуркIшиву. Оьмардул увкуну бур: «Ина халифнал кулпат къабивкIссания, танил вин ца ттеркьукьул кюрщаннагу гьан къадувантIиссия. Жунна гьан дурмур – халифатрал хазналул (байтул-мал) хъусри. Вайннува вин дагьайссар тай аьтри ласун харж дурсса ца диргьам». Яла халифнал буюр бувну бур ттеркьукьив дарххуну, ца диргьам цала щарссанин дуллуну, лирчIмур хIукуматрал хазналувун тапшур дуван. Щарссанилгу мютIийну кьамул бувну бур ласнал бувсса хIукму.

БарцI ва хIухчу

Оьмар-асхIаб дунияллия лавгсса кьини ца яттихIухчу ивкIун ур арив ятту канаки буллай. Му чIумал ттурзандалучIан ца барцI бувкIун, яттийн ххявххун, ца хIайван кьуркьу бувну бур. ХIухчу аьтIий зума тIун ивкIун ур: «Вай-вай! Жула халиф Оьмар ивкIунни, дунияллия лавгунни», – тIий. Ганал гьалмахтурал цIувххуну бур: «Яр ина ци тIиссара, вин ча кIулли халиф ивкIушиву?» «Халиф уттавасса чIумал, мукунсса аьдилшиву, тIайлашиву, барачатшиву дуссияхха, сайки барцI яттийн ча ххяххави, чIалачIинийнмагу къабуккайва. ХIакьинурив барцI ххявххунни. Мунийну ттун бувчIунни ОьмарасхIаб ахиратлувун лагшиву», – увкуну бур хIухчил.

«Мукьа халифнаясса бусаларду» тIисса луттирава

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Шанма хIакь

Идавсил ﷺ хьхьичIунсса асхIабтал Салман аль-Фариси ва Абу Ад-Дарда цIакьсса дустал бивкIун бур. Гайннал дянив дусшиву, уссушиву дацIан дурну диркIссар МухIаммад Идавсил ﷺ.   Ца кьини Салман увкIун ур Абу Ад-ДардачIан хъамалу. Ганан хIисав хьуну бур хъинну мискинсса къуш ва цихара къулагъас...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Имам Гъазалил насихIатру

Исламрал тарихраву ца яла машгьурма аьлимчу ивкIссар имам МухIаммад Абу ХIамид аль-Гъазали. Ганан ХIужжатуль-Ислам – «Исламрал ХIучча» тIисса ялунцIа дирзун диркIссар. Имамнал луттирду азарда шинал мутталий бусурманнал умматран чаннайн буккансса чаннацIукуну хъанай бур. Шикку...