Дунияллухсса ччаву цукун дух дувайссар

Дунияллухсса ччаву цукун дух дувайссар

Дунияллухсса ччаву цукун дух дувайссар

ХIакьну, Аллагь Тааьланал халкьуннал нафсру ляхъан бувну бур цалва оьрчIру ва кулпатру, инсантураву сий дуну икIаву ва хъус-аваданшиву ххирану. Мунин бувну, цала дакIру дунияллул неъматирттацIун дахIин даврил цIаний муридтал хIалалмунил дазурдава къабукланшиврул, тарикьатрал аьлимтурал бувчIин бувну бур ялув кIицI лавгмунил хIакъираву шариаьтрал хIалал бувмур.

Имам Шяъранил учайсса бивкIун бур: «КIулну бикIи, да бусурмантал, питнарду ялун личаврил аслуну хъанахъиссар мукьва багьана: хъами, халкьуннаву лахъсса кIану бугьан ччишиву, аваданшиву ва оьрчIру. Хъами ххирашиву тIурча, гай ххирану бикIан аьркинссар Аллагьнал ﷻ вил дакIнивун гайннухсса ччаву дуртIун дунутIий, цанчирча, гай вила ца бутIа кунмассар. Мунияту гай ххирасса чIумал вин инава ххира хьусса кунмассар. Му далил цIакь буллалиссар «Виятува айихьу», - увкусса хIадисрал. Хаснува, ми инсаниятрал наслу никирая никирайн бачаврил, дунияллул оьрму щаллу шаврил ва арамтал пикрирдал бугьан баврил сававну хъанай бунутIий. КIулсса куццуй, Аллагь Тааьланал дунияллий дацIан дурсса низам ва кьанунну ялун лирчуссар хасну инсаниятрал наслурду ва дунияллийсса оьрму щаллу шаврийну. Мунияту, ва куццуй хъами ххира хьуманан ми цала нафсирахлуну ххира къавхьуссарча, Аллагьнахлунур ﷻ ххира хьусса. Мукунсса инсаннан му ччавугу Аллагьнаясса ﷻ неъматну хьунтIиссар. Цанчирча, ялув чивчусса куццуй хъами ххира хьусса адимина миннал кIура аян увантIиссар Аллагьнал ﷻ чулухунай, цамур куццуй учин, адиминал хъаннихсса ччаву Аллагьнахсса ﷻ ччаврийн кIура даяйссар. Му чIумал адиминан хъами ххирану бикIайссар, миннуву Заннал камилшиву чIалан дикIайнутIий, цамур багьана хIала къабувну. Мунин ишара дур Идавсил ﷺ мукъурттивугу: «Ва панасса дунияллуву думунива ттувун дуртIуну дия хъаннихсса ччаву». Ва хIадисраву кIицI ларгсса ччаву – аьмсса ччаву хъанахъиссар. Ччаврил буссар цамургу жура, мунил аслу-гьанугу хъанахъиссар кIива инсаннал дянивсса арарду. Мукунсса ччавугу ххуйчулийссар, масала, Идавсин ﷺ цала кулпат Аьишат ягу цала хьхьичIунма дус Абубакр ххирану бикIаву. Мукунсса арарду шайссар кIива инсаннал тIабиаьтрал рувхIанийсса гъаншиву ягу хасиятру лархьхьусса душиву сававну. Муниятур мукунсса ччаву, куннан ку ххирашиву тачIав къуртал къашайсса, сайки дунияллийгу ахиратравугу даххана къашайссар.

КIулну бикIи, сиддикьинтурал (салихIсса Аллагьнал ﷻ лагъартуннал) дакIурдива ххуй дакъасса хасиятирттава махъра-махъ дуккайссар лахъсса кIану бугьансса гъира, цанчирча, нафсирдал тIабиаьтравура дуссар му хасият. ХIакьну, Аллагь Тааьланал Цала лагънай аякьа дуллалисса чIумал, ганал нафс диялдакъашивурттая марцI хъанан бикIайссар бацIаву дакъа. Нафсирава цинярда диялдакъашивуртту дурккун, Адамлул оьрчI (инсан) ттинин къадиркIсса илагьийсса хасиятирттачIан кIункIу тIун ивкIукун, мунаву сукку хъанан бикIайссар хъуншиврухсса ва сий дуну икIаврихсса гъира. Мунил багьанагу мунал дак хъуншивруву бакъарча, ми хасиятру Заннал сифат дунутIийри.

(гихунмай хъиривсса номердай)

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Аькьлукар ва халиф

Халиф Гьарун Рашидлул заманнай ивкIун ур Багьлюль тIисса салихIсса аькьлукар. Халиф чIун-чIумуй ганащал хьунаавкьуну ихтилат бувайсса бивкIун бур. Гьаруннул хъярч бувсса чIумалгу Багьлюллул хъинну аькьилсса жавабру дулайсса диркIун дур.   Ца кьини халифнал Багьлюль цачIана учIан увну,...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...