Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

(дайдихьу хьхьичIмий номердай)

 

МухIаммад Идавcил ﷺ увкуну бур: «Махъсса заманнаву (Кьиямасса кьини гъан хьусса чIумал) буккантIиссар инсаннал лажин, амма иблислул дакI дусса инсантал. Гай бикIантIиссар оьттух хьусса барцIру кунмасса, халкьуннал оь экьи бутIинтIиссар. Гайннал дакIурдиву цIими бакъассар, мурдалмунил гайннал дакIоьзан къадайссар. Ина гайннал ххуллу бугьарча, гай вил бакIрай щябикIантIиссар, ина гайнная кьюлтI хъанарча, вия оьккисса мазру буллантIиссар. Вищал гъалгъа тIурча, гайннал щялмахъру буслантIиссар, гайннайн вихшала дарча, хиянатшиву дантIиссар. Гайннал авладрал дакIру чапурссар, жагьилтал – щяйтIантрур, бугьараминналгу вихь хъинсса махъ къабусантIиссар, оьмуния айщун къаантIиссара. ГайннайхчIин хъуншиву тIалав даву – кьюкьалашивур, гайннал канихьмунийн тамахI бишаву – кьянатшивур. Иминсса инсан гайнначIа ккаллиссар аьйкьуману ва гьавасчину, тIайлама – щак учинману, хIакьсса бусурманчу – аскиману, бунагькар – хIурмат бан лайкьману. Ссуннатмур гайннал ккалли бувайссар бидъаьлун, бидъаь ккалли байссар суннану. Гайннал бакIчиталну бацIантIиссар яла оьккими, му чIумал миннаватусса яла хъинминнал Аллагьнайн ﷻ дуаь дантIиссар, амма Заннал жаваб къадулунтIиссар».

Цания-ца миллатрал Аллагьнащалсса ﷻ ва Идавсищалсса ﷺ кьутIи лиян дарча, Заннал гайннайн гьан бантIиссар ду-дакъамур хъямала дансса душмантал. Гайннал бакIчи Аллагьнал ﷻ Луттирайн бувну аьдлу буллай акъахьурча, Заннал гай куннащал ку дяъвирду буллали бантIиссар.

Идавсил ﷺ увкуссар: «Дужжагьрал цIарая арх хьун, Алжаннавун уххан ччиманал цала бивкIу хьуна бакьи́ча Аллагьнайн ﷻ ва Кьиямасса кьинилийн иман дирхьуну. Цанма бувну ччимур цайминнангу бува́ча».

Инсаннан къакIулссар цалва бивкIу цукунсса хьунтIиссарив: дунияллия имандалущал гьан-тIиссарив ягу иман дакъа́. Цуманал ахир талихI бусса хьунтIиссарив, цуманалсса талихI бакъасса дикIантIиссарив кIулссар так ца Аллагьнан ﷻ. Инсаннал иш тIурча, цала ахир хайр данмур, Аллагьнайн ﷻ ва Кьиямасса кьинилийн вихну бивкIун кьамул банмур буллалавур. ХIадисраву увкуну бур: «Инсан ивчIайссар цува яхъанай ивкIсса тагьарданий. Кьиямасса кьинигу изан антIиссар дунияллия лавгсса хIалданий». Ялагу увкуну бур: «Инсан ивчIантIиссар яхъанай ивкIсса тагьарданий. Кьиямасса кьини изангу антIиссар дуниял кьадиртсса ахIвалданий». Мунияту инсаннал дакIниву Заннал цала ахир хайр данссар тIисса ххуйсса пикри бикIан, мукунсса ахирданийн иянсса кьяйда-сантругу ишла дуллан аьркинссар. Мукунма, халкьуннаясса зарал бухIан, винма бувну ччимур гайннангу буллан аьркинссар. Халкьуннан хъинбаларду буллан аьркинссар, Идавсил ﷻ буюр бувсса куццуй: «Циняв халкь – Аллагьнал ﷻ ябуллалиссар, гайннава Заннан яла ххирамагу – цайминнан мюнпат чIявусса бумари». Ва куццуй Идавсил ﷺ бувчIин бувну бур Аллагьнал ﷻ инсан Дужжагьрая арх увну, Алжаннавун уххан антIишиву.

Идавсил ﷺ ялагу увкуссар: «Кьиямасса кьини дучIаннин кIира хъунисса кьюкьа куннащал ку талантIиссар. Гайннал дянив гужсса дяъви хьунтIиссар. Гай кIивайвагу цаннийн оьвтIунтIиссар (Исламрайн), кIивайвагу дакI дарцIуну бикIантIиссар цивппа тIайлашиву. Мукунма, буккантIиссар 30 дажжал, ми циняв цивппа идавсталлу тIунтIиссар. Яла духлагантIиссар хIакьсса диндалул элму, аьрщи чIяруну сукку хъанантIиссар, чIун анавар дуккантIиссар, питнарду, гьалакшиву ва халкь литIаву гьарза хьунтIиссар, аваданминнал хъус чIяру хьунтIиссар, закат ва цадакьа булунсса инсаннах луглан багьантIиссар. Ми булунма лякъирчагу, ганал учинтIиссар: «Ттун му хъус аьркинну дакъар», – куну. Му чIумал бястлий кунма лахъсса къатри дуллантIиссар, гьаттал чIарах наниманал: «Вил кIанай гьаттаву нава хьурдай!» – учинтIиссар.

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...


Нюжмар кьини дурну къахъинмур

Бусурмансса халкьуннал дур арулва гьантлий цал тикрал шайсса байран – нюжмар кьини. Му кьини бувсса хъинбалалух, эбадатрах цамур чIумалнияр гьарзасса чири шайссар. Муниятур нюжмар-кьини хъинбала-хъиншивуртту дуллай гьан дуван хIарачат буллан бикIайсса.   Му кьини дувайсса эбадатирттава...


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...