Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

Кьиямасса кьини гъаншиврул лишан

(дайдихьу хьхьичIмий номердай)

 

МухIаммад Идавcил ﷺ увкуну бур: «Махъсса заманнаву (Кьиямасса кьини гъан хьусса чIумал) буккантIиссар инсаннал лажин, амма иблислул дакI дусса инсантал. Гай бикIантIиссар оьттух хьусса барцIру кунмасса, халкьуннал оь экьи бутIинтIиссар. Гайннал дакIурдиву цIими бакъассар, мурдалмунил гайннал дакIоьзан къадайссар. Ина гайннал ххуллу бугьарча, гай вил бакIрай щябикIантIиссар, ина гайнная кьюлтI хъанарча, вия оьккисса мазру буллантIиссар. Вищал гъалгъа тIурча, гайннал щялмахъру буслантIиссар, гайннайн вихшала дарча, хиянатшиву дантIиссар. Гайннал авладрал дакIру чапурссар, жагьилтал – щяйтIантрур, бугьараминналгу вихь хъинсса махъ къабусантIиссар, оьмуния айщун къаантIиссара. ГайннайхчIин хъуншиву тIалав даву – кьюкьалашивур, гайннал канихьмунийн тамахI бишаву – кьянатшивур. Иминсса инсан гайнначIа ккаллиссар аьйкьуману ва гьавасчину, тIайлама – щак учинману, хIакьсса бусурманчу – аскиману, бунагькар – хIурмат бан лайкьману. Ссуннатмур гайннал ккалли бувайссар бидъаьлун, бидъаь ккалли байссар суннану. Гайннал бакIчиталну бацIантIиссар яла оьккими, му чIумал миннаватусса яла хъинминнал Аллагьнайн дуаь дантIиссар, амма Заннал жаваб къадулунтIиссар».

Цания-ца миллатрал Аллагьнащалсса ﷻ ва Идавсищалсса ﷺ кьутIи лиян дарча, Заннал гайннайн гьан бантIиссар ду-дакъамур хъямала дансса душмантал. Гайннал бакIчи Аллагьнал ﷻ Луттирайн бувну аьдлу буллай акъахьурча, Заннал гай куннащал ку дяъвирду буллали бантIиссар.

Идавсил ﷺ увкуссар: «Дужжагьрал цIарая арх хьун, Алжаннавун уххан ччиманал цала бивкIу хьуна бакьи́ча Аллагьнайн ва Кьиямасса кьинилийн иман дирхьуну. Цанма бувну ччимур цайминнангу бува́ча».

Инсаннан къакIулссар цалва бивкIу цукунсса хьунтIиссарив: дунияллия имандалущал гьан-тIиссарив ягу иман дакъа́. Цуманал ахир талихI бусса хьунтIиссарив, цуманалсса талихI бакъасса дикIантIиссарив кIулссар так ца Аллагьнан ﷻ. Инсаннал иш тIурча, цала ахир хайр данмур, Аллагьнайн ﷻ ва Кьиямасса кьинилийн вихну бивкIун кьамул банмур буллалавур. ХIадисраву увкуну бур: «Инсан ивчIайссар цува яхъанай ивкIсса тагьарданий. Кьиямасса кьинигу изан антIиссар дунияллия лавгсса хIалданий». Ялагу увкуну бур: «Инсан ивчIантIиссар яхъанай ивкIсса тагьарданий. Кьиямасса кьини изангу антIиссар дуниял кьадиртсса ахIвалданий». Мунияту инсаннал дакIниву Заннал цала ахир хайр данссар тIисса ххуйсса пикри бикIан, мукунсса ахирданийн иянсса кьяйда-сантругу ишла дуллан аьркинссар. Мукунма, халкьуннаясса зарал бухIан, винма бувну ччимур гайннангу буллан аьркинссар. Халкьуннан хъинбаларду буллан аьркинссар, Идавсил ﷻ буюр бувсса куццуй: «Циняв халкь – Аллагьнал ябуллалиссар, гайннава Заннан яла ххирамагу – цайминнан мюнпат чIявусса бумари». Ва куццуй Идавсил ﷺ бувчIин бувну бур Аллагьнал ﷻ инсан Дужжагьрая арх увну, Алжаннавун уххан антIишиву.

Идавсил ﷺ ялагу увкуссар: «Кьиямасса кьини дучIаннин кIира хъунисса кьюкьа куннащал ку талантIиссар. Гайннал дянив гужсса дяъви хьунтIиссар. Гай кIивайвагу цаннийн оьвтIунтIиссар (Исламрайн), кIивайвагу дакI дарцIуну бикIантIиссар цивппа тIайлашиву. Мукунма, буккантIиссар 30 дажжал, ми циняв цивппа идавсталлу тIунтIиссар. Яла духлагантIиссар хIакьсса диндалул элму, аьрщи чIяруну сукку хъанантIиссар, чIун анавар дуккантIиссар, питнарду, гьалакшиву ва халкь литIаву гьарза хьунтIиссар, аваданминнал хъус чIяру хьунтIиссар, закат ва цадакьа булунсса инсаннах луглан багьантIиссар. Ми булунма лякъирчагу, ганал учинтIиссар: «Ттун му хъус аьркинну дакъар», – куну. Му чIумал бястлий кунма лахъсса къатри дуллантIиссар, гьаттал чIарах наниманал: «Вил кIанай гьаттаву нава хьурдай!» – учинтIиссар.

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


Шинал дайдихьу

Бусурманнал календарьданул (гьижралул) цIусса шин дайдишайссар МухIаррам зуруя. Ванил ца агьамшивугу – инсаннал цала оьрмулул, тIуллал, давурттал хIисав дувайсса чIун хъанахъиссар. Оьмар-асхIабнал увкуссар: «Зула оьрмулул хIисав зува ласияра, зуятура хIисав ласуннин (дунияллия...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...