МУРХЬ АЬТIУТIИ МАБАРИ

МУРХЬ АЬТIУТIИ МАБАРИ

ДуркIунни кIи, хьунни дяркъу. Гьарца чIумуву цинна хасъсса ххуйшиву дикIай, амма кIинтнил ххуйшиву ляличIири. Дур ваниву цирив магьардаву куннасса: аьжаивсса накьичру дусса марххалттанул пиягьру бивхьуну бур щях, ттарлил мурхьирдая най дур тааьнсса кьанкь, гьарца къушлий мандариннал чIюлу бувсса ссупрардал яру ххари буллай бур.

Мукунсса хьуну дур аьдат, ттарлил мурхьирдал (жува мунийн елка учару) чулухуннайсса къулагъас халкьуннал гьарза дувай декабрь зурул ахирданий. Ттунгу ца-кIива махъ учин ччива ва аьжаивсса мурхьирая. Ёлкардал ур кIива душман: инсан ва марч. КIилчинма душманная тIурча, ттарлил мурхьирдал мархри куртIсса къабикIайссар, гужсса мурчал хьхьичI бацIан миннул гуж къалаяйссар. КIилчинма душмангу ур инсан, рахIму бакъа ёлкарду кьатI буллалисса.

Ттарлил мурхьирдал гьаватIабиаьтрайнсса асар хъинну хъунмассар. КIинттул чIумал ттарлил вацIлуву кьатIувнияр гъелишиву, гъинттул дюхлу дикIайссар. Миннуйсса шишкардавусса гьанна лелуххантрал, жанавартрал, ущу-щулгъилул букайссар. Ттарлил мурхьирдал ххалаххив инсаннал цIуллу-сагъшиврун хъинссар. Ми бивчусса ваннардал чурх бигьа лаган бувайссар, нерварду паракьат дувайссар, шану биян бувайссар; кумаг шайссар вегетососудистая дистония ва невроз думиннан. Ёлкалул ххалаххаву витамин С гьарзассар лимондалувунияр.

ТIабиаьт дуруччаву жула диндалуву ххуйчулий ккаккан бувну бур. Анас ибн Маликлуя бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкумур: «Бусурманчунал мурхь ягу дукайсса ххяххиялул гьанна бувгьуну, мунал бувгьумунил ахъулсса инсаннал, лелуххул ягу хIайвандалул дукарча, дуркумур му инсаннал бувсса цадакьалун ккаллиссар» (аль-Бухари, Муслим). Цамур хIадисраву увкуну бур: «Аьрщараву ххяххия дугьан нанисса чIумал Кьиямасса кьини дучIавай духьурчагу, канихь думур дугьан хIарачат бувара». (альБухари) Вай хIадисрал мяъна: мурхь ягу цамур ххяххия дугьаву му чири бусса, цадакьану ккаллисса, барачатсса давури, ва дунияллий ялапар хьун хъинну чансса чIун лирчIсса чIумалгума. Шичча бувчIлай бур мурхьру, хаснува ёлкарду ссанчIав бакъа кьатI баву – му диндалуву бювкьу дувайсса тIул душиву. Бачияра жущава шайкун елкалий аякьа дуваннуча, аьтутIи къабуванну.

МАРИЯН КЬУРБАНОВА

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...