Салаватрал даража
Салаватрал даража

Идавсин салават дутаву – тIааьтирттал яла ххираминнуятур, кьурубатирттал яла хъуниминнуятур, макьаматирттал яла лавайминнуятур, хIалатирттал яла ххуйминнуятур. Му дутаврил даражалул бюхттулшивугу, мунил кьадрукьиматгу, чиригу Аллагьнан ﷻ бакъа къакIулссар. ХIатта, ца ссалават Идавсия ﷺ дутарча, ацIра Аллагьнал ﷻ , ацIра малаиктуврал, ацIра цалла Расулуллагьнал ﷺ му дуртманаятугу дутайссар, ацIва даража бюхттул бувайссар, ацIва хатIа яла гьан бувайссар. Гьарца задрал муная салават дутайссар. АцIра салават кIюрххил, ацIра кьуннияллай дутаварча, Кьиямасса Кьинилул ццахханнарая уруччайссар, бивкIулучIасса инжитшиву бигьа дувайссар, идавстуращал, сиддикьинтуращал изангу увантIиссар, сиратIрал ламуйх лахъайний Идавсил ﷺ кагу дугьантIиссар, Идавсил ХIавзрая хIачIангу увантIиссар, мунал шафааьтгу биянтIиссар.
Аллагь Тааьланал ляхъан бувсса цавай малаиктал буссар мусил кьаламругу, арцул чагъардугу канихьсса, Идавсиятугу e, мунал агьулданиятугу салават дутаймий бакъа къачичайсса. Идавсия ﷺ салават дуртътари ца-ца малаик ляхъан увайссар, ца хъа машрикьрайн, ца хъа магърибрайн дирсса. Ми малаиктал Кьиямасса Кьини дучIаннин муная салават дутлай бикIайссар. Муъминчувнал Идавсия ﷺ салават дуртукун, Идавсил ﷺ гьаттай ца малаик уссар, му малаикнал ларсун му салават, мунал гьаттайн диян дурну учайссар: «Я МухIаммад, вилва умматиндаятусса пуланнал арснал пуланнал вияту салават дуртунни», – куну. Расулуллагьналгу ﷺ учайссар: «Инагу мунайн ттуяту ацIра салаватгу диян дува, ттул шафааьт цанма хIалал хьушивугу буси!», – куну. Яла, му малаик лавхъун Аьршрайн учайссар: «Я Рабби, пуланнал арснал пуланнал Вил ххираманая салават дуртунни – куну. Аллагьналгу ﷻ учайссар: «Инагу мунайн ттуяту ацIра салават диян дува!», – куну.
Яла Аллагьнал ﷻ ляхъан бувайссар мунил хIарпирдал бакIрахсса малаиктал, гьарцанналгу шанттуршлий ряхцIалла бакI дусса, гьарца бакIравугу шанттуршлий ряхцIалла лажин дусса, гьарца лажиндаравугу шанттуршлий ряхцIалва кьацI бусса, гьарца кьацIливугу шанттуршлий ряхцIалва маз бусса, гьарца мазралгу Аллагьнаха ﷻ санаъ дуллалиссар личIи-личIийсса журардай шанттуршлий ряхцIалла шинай. Миннул цинявннул чиригу Кьиямасса Кьини дияннин му салават дуртнаха чичлачиссар. Ялагу му салаватрал ххирашиврул хавар: Расулуллагь ﷻ миъражрайн лавхъсса хьхьуну мунан ца малаик ккавкссар лажин лувну агьну, хъаттирдугу дурккун, чурххал куцгу баххана хьуну. Яла увкуссар мунал Жабраиллухь: «Ва цукунсса малаикри?» – куну. Жабраиллул увкуссар: «Ва Аллагь Тааьланал яла цачIава хьхьичIсса малаиктувраятусса малаикри. Му Аллагьнал ﷻ цавай кьавм гьалак буван тIайла увну, мунал миндай цIими хьуну гьалак къабуллай авцIуну тIий, Аллагьнан ﷻ сси бивзун мукьазарда шинай мукун увссар». Яла Расулуллагьнал ﷺ цIувххуссар: «Мунал тавба дуварча кьамул къадантIиссарив?» – увкуну. Яла му ссят Аллагьнал ﷻ вахIий ливккун увкуссар: «Мунал тавба вияту ацIра салават дутавур», – куну. Яла му малаикнал дуртссар ацIра салават. Му ссят цалва хьхьичIавасса манзилалийн (куцсипатрайн) агьссар.
Му малаикналгу арулцIалазарда лажин дуссар. Гьарца лажиннаравугу арулцIалазарва кьацI буссар. Гьарца кьацIливугу арулцIалазарва маз буссар. Гьарца мазралгу арулцIалазарда тасбихI дуллалиссар Аллагьнаха ﷻ . Аллагьналгу ﷻ гьарца тасбихIраяту ца-ца малаик ляхъан уллалиссар, салават дуртнал аьпа чIа тIунсса. Бусурманчу ца бала-мусибатрал увгьувкун, ягу къашайшиврул, захIматшиврул, буруккинттарал увгьувкун, ягу мискиншиврул, пакьиршиврул, кьюкьалашиврул увгьувкун, ягу ца къуллугъраяту, хъуншивруяту укьан увну, мунил къумашиврувун агьувкун, ягу ссавнил апатру ликлан, лухччинул баларду загьир хъанан бивкIувкун, салават чIяруну дутларча, миннуя имин увайссар. Утти, му салават дутаврил адабругу, мув дутаврил гьайатгу, яла ххирамур: хьхьичIра хьхьичI Идавсия ﷺ салават дутан кусса нийят дикIан аьркинссар дакIниву, мазрал давугу хъиннура ххирассар. Му нийятгу «На нийят дуллай ура идавсийн салават дутан, Заннал амру бувсса куццуй му хъун уван, лавай уван», – куну дуванссар. Яла «Аллагьумма салли аьла МухIаммадин ва аьла али МухIаммадин ва саллим», – увкуну дутланссар, Расулуллагьгу ﷺ цала хьхьичI ацIан увну, мунахь хитIаб дуллай, му хъун уллай, муная шафааьт тIалав буллай усса куна. Идавс ﷺ АллагьначIан ﷻ ияврин василанугу увну, Аллагьгу, мугу дакIний увгьуну мунил мяъналия пикригу буллай, хиялдая, хаватIирдая дакIгу марцI дурну. Мукун дакъа гъафулну, хияллащал дуртсса салаватрал чири бакъассар. Лахъсса чIунийну, лахъну оьвкуну дутавугу ххирассар. Гьарца му бавсса аьрщи-чарил, уртту-щинал, гьарца задрал тикрал дувайссар.
Идавсил ﷺ увкуссар: «Ва дунияллий ттуйн салават дуртун на кIицI лавгма ссавний малаиктурал кIицI лагайссар». Салават дутайсса журардугу личIи-личIийсса дуссар. Мукьазарда куццуй дутайссар. АцIния кIиазарда куццуй дутайссар тIийгума бур. Гьарца задран ца-ца сававнугу дуссар. Миннувугу яла ххирамур, машгьурмур, кутIамур «Аллагьумма салли аьла МухIаммадин ва аьла али МухIаммадин ва саллим» ягу «Саллаллагьу аьлайгьи ва саллам», ягу «Ва саллаллагьу тааьла ва саллама аьла Расулигьи МухIаммадин ва аьла алигьий ва асхIабигьий ажмаэйна». Мунил мяънагу: «Аллагьумма – я Хъунасса Аллагь, Салли аьла МухIаммадин – ина МухIаммадлуй цIими бува, дунияллий мунал цIагу ларай дурну, Шариаьтгу загьир бувну, Ахиратлувугу умматиндан шафааьт биян бувну, Ва аьла али МахIаммадин – МухIаммадлул ﷻ агьулданийгу бува цIими. Васаллим – ина ми сагъ-саламатгу бува бала апатирттаяту», – тIиссар. Му салаватгу та дутарчагу, гьарца чIумал дутаву хъинссар. Амма му дутан яла суннатмур чIунну вайри: Расулуллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгувкун дутавугу суннатссар ларгтари, цаманал кIицI лагарчагу, цимил кIицI лагарчагу. ХIатта му чIумал ялувссар тIиссагума бур, кьасттирай къадуртун кьадитарча, бунагьралун агьайссар тIий. Расулуллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгукун, муная салават къадутайманаяр бахилсса инсан къаикIайссар. Дуаьлул хьичIгу, дянивгу, ахирданийгу дутавугу суннатссар.
Салават къадуртун дурсса дуаьлухьхьун жаваб къадулайссар. Акбар увкукунгу дутаванссар. Кьамат учиннингу увкуну махъгу дутаванссар. АттахIийятулул хъирив, хутIбалул ахирданий, жаназалул чакливу, магьдиналул ахирданий дутанссар. Тавба дувайний, хIадис буккайний, Кьуръан хатму бувкун, зикри бишайний, бивхьувкун, эдрал такбиратирттал дянив дутанссар. Шанан икIайний, хьхьунил чак буван изайний, мизитравун уххайний, уккайний, чаклин ивссукун, лаббайк учайний дутанссар. Арамтал цачIун хьувкун, куннаяку личIий шайний, мажлисирттай щябивкIувкун дутаванссар. Ссапарданий уккайний, базаллувун уххайний, ичIунай уххайний, мурад тIалав бувайний, магьар бишайни, буруккин багьувкун, вичIилул ссалахI увкукун, аьнч увкукун, зад хъама бивтукун, хIайван биххайний. Гьарца миннуха лавхьусса иширттачIа дутаванссар хъама къадиртун. Хаснува нюжмяр хьхьуну, нюжмяр кьини хъиннура чIяруну дутаванссар.
Салават дутан яла ххирамур, лайкьмур чIунну мийри. МяйцIалла салават дутарча нюжмяр кьини, мяйцIалла шинай бувсса бунагьирттал аьфву бувайссар. Ттуршра дутарча, Кьиямасса Кьини мунащал архIал ца нур дикIантIиссар циняв халкьуннайх дачIирчагу, му нур цинявннан диянсса. Ми кунмасса даражартту цаймийгу чIявуссар нюжмяр кьини салават дутаврил.
«НасихIатуль-аьвам» («ГьучIукьатIан»)