Таваккулданиясса мусил махъру

Таваккулданиясса мусил махъру

 

 

Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:

 

  1. Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича».
  2. ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ ушиврия рязисса чIумал».
  3. Ибн АьтIа́иллагьлухь цIувххуну бивкIссар таваккулданул мяъналия. Ганал укунсса жаваб дуллуссар: «Вил дакIниву багьанттайн (асбаб) кIункIу шаву къадикIавур, инава гайннуву цуксса мюжтажну ухьурчагу. Ина хIакьмуния арх къауцавур – Аллагьнайн ﷻ таваккул бутаврил рахIатшивруя, ци чаранну ишла буллай унугу».
  4. Абу Хатам ас-Сиджистанил кIицI лавгун бур: «Абу Тураб ан-Нахшабил увкумунийн бувну, таваккулданул шартIну хъанахъиссар инсаннал чурх хIакьну Аллагьнайн ﷻ лагъшиву дуллай бушиву, дакI (къюкI) мудан АллагьнацIун ﷻ дахIаву, цанма нясив бувсса кьисматрай рязишиву, циняв неъматирттахлу Заннайн щукрулий икIаву, неъматру бакъасса чIумал ссавур даву».
  5. Зу-Ннун аль-Мисрил увкуссар: «Таваккул – винма ччисса зад язи бугьаврия махъунай шаву (вила пикрилийн бувну лайкьмур язи къабугьаву, Аллагьнайн ﷻ бувтун) ва цала цукунчIавсса гуж ва кьудрат дакъашиву бакIрайн ласаву, вила ахIвал Аллагьу Тааьланан кIулшиврий ва чIалачIишиврий дакI дацIангу дурну».
  6. Мукунма увкуну бур: «Таваккул – вила дуканмунил буруккинну ца гьантлуяр лахъисса мутталийсса къабикIаву (лахъисса умудру къабихьлай), гьунттийсса кьинилия пикри къабуллалаву».
  7. Сагьль ибн Аьбдуллагьлул увкуссар: «Таваккул – Аллагьнащалсса ﷻ арарду Заннан ччисса куццуй битавур».
  8. Ялагу увкуну бур: «Таваккул бутаву – иман дирхьуминнал хасиятри. МютIишиву (таслим) – Аллагьнан ﷻ ххирасса лагътурал (валитурал) хасиятри, гьарзадраву Аллагьнайн ﷻ умуд бишаву (тафвиз) – АлллагьначIан ﷻ гъан хьусса, гьарзад Занная нанишиву чIалачIисса лагътурал хасиятри. Мунияту, таваккул – циняв бусурмантурал хасиятри, мютIишиву – язи бувгьусса лагьтурал хасиятри, гьарца ишираву Заннайн умуд бишаву – Аллагьнал ﷻ ляличIисса лагътурал хасиятри».
  9. Таваккулданул хIакъи-раву Зу-Ннун аль-Мисрил укунсса жаваб дуллун дур: «Таваккул – вила дакI марцI давури мунийн асар буваймуния, так ца Аллагь ﷻ личIаннин, чараннайн ва багьанттайн умуд бишавриягу марцI дурну». ЦIухлахиманал ялагу буси куну миннат бувайхту, аьлимчунал увкуну бур: «Му вила нафс Аллагьнайн ﷻ щаллуну мютIи бавур, илагьийсса хасиятирттайн тамахI бишаврия марцIгу бувну».
  10. Абу Аьбдуллагь аль-Кьуршихь таваккулдания цIуххайхту ганал увкуссар: «Му лагънал Заннащалсса дахIавур циняв ахIвалдаву».
  11. Ца аьлилимчунахь таваккулдания цIуххайхту, ганал увкуссар: «Таваккул – винна цимурца так Аллагьнаяту ﷻ нанишиву бувчIавур».
  12. Ялагу увкуну бур: «Таваккул бувтманал шанма даража буссар: таваккул, мютIишиву (таслим) ва тапшур баву (тафвиз). Таваккул бувтманал рахIатшиву лякъайссар Заннал буллусса мукъуву».
  13. Увкуну бур: «МютIи хьума (таслим дума) гьашиву дуллай уссар цала ахIвал Аллагьнан ﷻ кIулшиврий, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувма (тафвиз дума) – Заннал кьадардания рязиссар».
  14. Абу Дардал увкуссар: «Имандалул бакI (мицI) – дакIнил марцIшиву, таваккул бутаву ва щаллуну Кьадирсса ва Бюхттулсса Заннайн мютIи шавури».
  15. Аьлимтуравасса цаннал увкуну бур: «Аллагьу Тааьланал вихьхьунна ци-дунугу язи дугьансса ихтияр дулурча, вила биялалийну язи дугьаврия мугъаятну икIу. Инара язи дургьумуния лихъу Заннал винна язи дургьумуничIан. Вин къакIулссар иширал ахир цукунсса хьунтIиссарив».
  16. Тавратраву (Тора) чивчуну буссар: «Аллагьнал ﷻ цIимилуцIа хьумари Заннайн таваккул къабувтун, цува кунасса инсаннайн умуд бивхьума».
  17. Аьлимтурал увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, кумаг Занная чIа учайманал зумув Аллагьнал ﷻ дишинтIиссар аькьилшиву, инсантал ганаву мюжтаж хъанахъи бувантIиссар».
  18. Абу Язидлухь ца инсаннал цIувххуссар: «Таваккул ссайн учайссар?» Ганал увкуссар: «Инава мунил хIакъираву ци учинна?» ЦIухлахиманал увкуссар: «Жул дустурал учай, вил урчIах ва куях вахIшисса жанаварт ва хъунисса шатри бунува, миннул вил дакI цукунчIав инжит дуллай дакъахьурча, мури хIакьсса таваккул куну. «Му хIакьмуничIан тIайласса бувчIин баву дур», – увкуну бур Абу Язидлул, – «Аммарив, Алжаннавусса халкь неъматирттая лазат ласлай, Дужжагьравуми цIарал аьзаврал ччучлай бусса чIумал, вин ми кIивагу ахIваллал дянив личIишиву духьурча, ина таваккулданува увкмара».
  19. Абу Бакр аль-Варракьлул увкуну бур: «ТамахIкаршиврухь цIувххуссания вил нину-ппу цари куну, ганил бусантIиссия цила нину-ппу бушиву Аллагьнал ﷻ нясив бувсса кьисматрай щак учаву. Вил касму цири куну цIувххуссания, ганил бусантIиссия цила касму душиву кьюкьалашиврух луглагаву. Вил хIасил цукунссар куну цIувххуссания, ганил бусантIиссия цила хIасил махIруншиву душиву».
  20. Щейх аш-Шазалил увкуссар: «Ххюра хасият дакъаманаву хIакьсса иман дакъассар: Аллагьнал ﷻ амрурдайн мютIишиву, кьадардания рязишиву, гьарзад Аллагьнал ﷻ щаллу бан битаву, Заннайн таваккул бутаву ва бала ялун бияйхту гацIана ссавур даву».
  21. Увкуну бур: «Шагьрурдайнсса (хъус-хъиншиврийнсса) умуд кьабивтун Аллагьнайн ﷻ таваккул бути»

 

 

«СалихIминнал тIабиаьт» тIисса луттирава

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ЛирчIсса зумарду

Гьарца бусурманчунан кIулну бикIан аьркинссар хъирив лахъан дуллалисса эбадатгу, чIумуй дурмургу ца даражалий къадикIайшиву. Мунияту учайссар жагьилну унува дурмур хъинссар, хъунав хьукун дурмунияр, куну.   Мунин бувну, зумарду цила чIу-мал дургьуну щаллу дуван хIарачат бан аьркинссар....


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...