АЙЛАНА ЯКЪ

Иманны ярыкъ этеген Китап

Иманны ярыкъ этеген Китап

Куръанны даражасын бары да бусурманлар яхшы биледир. Амма биле буса да, тек дазусу ёкъ шондагъы денгиз-дерия чакъы билимни, ону яхшылыкъларын ва...

Тарихибизни теренинден

Тарихибизни теренинден

Къумукъ халкъны тарихин ахтарагъанлар, ону сюегенлер учун янгы китап чыкъмакъ булан уллу савгъат болду деп айтма ярай. Гьали-гьалилерде...

Къызлар дин билимин гёрсетди

Къызлар дин билимин гёрсетди

Дагъыстанда Ислам дин оьсе, шолайлыкъ яшлар лап гиччи вакътисинден тутуп билим алмагъа къасткъылагъанындан да гёрюне. Яшланы гьаракатын макътамакъ,...

Халкъланы дослугъу учунгъу гьаракат

Халкъланы дослугъу учунгъу гьаракат

Гьар кес оьзюню ватанын, халкъын сюедир, шолар учун къуллукъ этме де гьазирдир. Намусу, менлиги ва оьзденлиги бар гиши башгъача яшап болма...

Мурады – адамлагъа кёмек этмек

Мурады – адамлагъа кёмек этмек

Инсан оьзюне не касбу сайлайым деп ойлаша къала ва къайсында токътажагъына тюрлю себеплер таъсир эте. Кёбюсю гезик адам нени ушата, нени арив гёре...

Аналаны тарбия хаталары

Аналаны тарбия хаталары

Аналар яшларыны гьайын этебиз деп бир-бирде гьатдан озуп йибере. Олар на хата йиберегени гьакъында бугюн баянлыкъ бермеге сюебиз.   1....

Къабурланы эки янын бегетегенде къол ялгъадылар

Къабурланы эки янын бегетегенде къол ялгъадылар

Инсаплыкъ, рагьмулулукъ ва чомартлыкъ лап да инсанны инче къылыгъыны бир гесеги деп ойлайман. Бу ерде шулай бир затгъа агьамият бермекни тийишли...

Орус дагъыстанлылар ичмегиз дей…

Орус дагъыстанлылар ичмегиз дей…

Бир гезик Магьачкъаладагъы уллу тюкенде сатывчуну ва алывчуну арасында болгъан тамаша лакъырны эшитдим. Ерли халкъ ким экенин англамакъ учун,...

Яшлар учунгъу яйлыкъ дарслар тамамланды

Яшлар учунгъу яйлыкъ дарслар тамамланды

Белгили йимик, Дагъыстан муфтият гьар йыл яйлыкъ каникулларында яшлагъа айрыча охув программа гьазирлей. Охувчу яшлар ювукъ арадагъы межитинде Ислам...

2024-нчю йылгъы гьажны гьасиллери

2024-нчю йылгъы гьажны гьасиллери

Гьар этилген ишни жамын чыгъарагъан арив адат бар. Бу йылгъы гьаж булан байлавлу ишлер битген ва этилген гьаракатны жамын чыгъарма ярай. Гьаж нечик...

Кёмек этеген сёзлер

Кёмек этеген сёзлер

Агьлю – токътавну билмейген мукъаятлы этилеген загьмат. Шо гьакъда чалышмаса, бары да затдан къуру къалмакъ бар. Гьар инсан башгъа-башгъа, гьар...

Кёп савболугъуз, аявлу медиклер!

Кёп савболугъуз, аявлу медиклер!

Бусурман рузнамагъа гёре, гьаж битип, гьаж къылгъанлар уьюне къайтгъан вакъти. Гьар йыл сыйлы ерлеге хыйлы халкъ бара. Шоланы арасында кёп докторлар...

Къумукъ адатлагъа багъышлангъан китап

Къумукъ адатлагъа багъышлангъан китап

Тарихин унутгъан миллетни гележеги болмас. «Тарихсиз халкъ – тарыкъсыз халкъ», – деп айтыла къумукъларда. Аллагьгъа ﷻ шюкюр...

Ишден ялкъгъанлагъа бир-нече ёрав

Ишден ялкъгъанлагъа бир-нече ёрав

Шу пана дюнья ажайып иш: инсан бары да затгъа етишмеге къаст этип, артда да гьалы битип токътай. Бу масъала жамиятдагъы умуми къатлагъа тие, гьар...

Магьаммат-Эфенди Османов ва Бийке Гьажаматова

Магьаммат-Эфенди Османов ва Бийке Гьажаматова

Белгили дагъыстанлы алим, профессор, филология илмуланы доктору Забит Акавов токъташдырагъан кюйде, Османовланы тухуму Гьажаматовланы тухуму булан...

Рамазан айны сыйладылар

Рамазан айны сыйладылар

Гьар макътавлар Аллагьу таалагъа болсун бизин шулай берекетли болгъан рамазан айгъа етишдиргени саялы. Къысгъа гюнлер, салкъын гюнлер, Аллагьу таала...

Заманны зая этмейик

Заманны зая этмейик

Яшавубузда интернет ажайып уллу ер тутагъан болгъан. Биревлер герти яшавдан къачып, гьатта шону ичине сингип къалгъан. Башгъалар буса, соцсетлерде...

Ёлда не де бола…

Ёлда не де бола…

Дагъыстангъа къонакълай гелгенлер оьзлени гьислерин ачыкъ этегенге къарама къужурлу. Тюрлю-тюрлю адамлар гёргенине ажайып бола, биревлер табиат...

Уллугъа – абур, гиччиге – рагьму

Уллугъа – абур, гиччиге – рагьму

Чагъына гёре уллу адамлагъа этилеген гьюрмет, оланы яшав сынавуна, топлагъан гьакъылына ва билимине, оьсюп гелегенлени тарбиялайгъанына асаслана....

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Гьали-гьалилерде яшлар учунгъу бир хабар охугъан эдим, онда сапар этеген адам ёлунда тамаша къарт булан таныш болгъаны айтыла. Къоллары ёкъ, сокъур,...

Юрегим гьаж къылма гьасирет

Юрегим гьаж къылма гьасирет

Мени атым Апенди, 38 йыл алда Хасавюрт райондагъы Къарланюртда тувгъанман, энни Къумукъ театрда ишлеймен, агьлюм ва эки авлетим бар.   Кёп сюеген...

Мени къардашларым – мени байлыгъым

Мени къардашларым – мени байлыгъым

Динибиз къардаш аралыкъланы беклешдирмекге уллу агьамият бере ва барыбыз да шо гьакъда бек яхшы билебиз. Амма билсек де, аралыкъланы юрютмеге...

Ажайып иш Есибизге этилеген дуа

Ажайып иш Есибизге этилеген дуа

Маккада ва Мадинада этилген тилеклер тамаша кюйде чалт къабул болагъанны алда да биле эдим. Бу гезик буса, рамазан ай да, жумагюн де къаршы гелди....

Яхшы негет болгъан булан болмай

Яхшы негет болгъан булан болмай

Женнетге элтеген ёлну яшларыбыз учун нечик сайлайбыз? Авлетге бакъгъан сююв нечик бола? Биз, ата-аналар, яшларабызны тарбиялайбыз, олар яшавунда...

Ёл юрюшню низамын сакълайыкъ

Ёл юрюшню низамын сакълайыкъ

Нечакъы яман тийсе де, ёллардагъы гьал йылдан йыл оьрчюсе тюгюл, яхшы болмай. Натижада, ёлларда машин урунуп болагъан хатарларда оьлегенлени санаву...

Бир-нече суалгъа жавап…

Бир-нече суалгъа жавап…

Охувчубуз тилеп, Абусуфьян Акаевни китабындан, бусурман адам билмеге герекли бир-нече аслу суалгъа берилген жавапланы печат этебиз. Ай дин къардаш!...

Тюркияда ва Сурияда болгъан ер тербенивден дарс алайыкъ

Тюркияда ва Сурияда болгъан ер тербенивден дарс алайыкъ

Февраль айны башында Тюркияда ва Сурияда болгъан ер тербенив сав дюньяны гьалек этди. Бу пачалыкъланы тарихинде шу ер тербенив лап авуру болду. Табии...

Гьакъыл, ругь ва къаркъара сакъланагъан кюй

Гьакъыл, ругь ва къаркъара сакъланагъан кюй

Гьалиги чалт барагъан яшав гьал жыйнакълы болмагъа уьйрете бизин. Ишдеги загьмат, уьйдеги чалышыв, яшланы гьайын этив, гёз алгъа тутгъан муратлагъа...

Къонакъны къабул этеген кюй нечик болмагъа тарыкъ

Къонакъны къабул этеген кюй нечик болмагъа тарыкъ

Гелген адамгъа этилеген эдеплер Къонакъны къабул этивге динибиз айрыча агьамият бере ва адамланы оьзге аралыкълары йимик, шо да хас эдеплеге...

Насипли агьлю яшавну уьч яшыртгъын сыры

Насипли агьлю яшавну уьч яшыртгъын сыры

Кёбюсю эргиши ойлашагъан кюйде, оланы къатыны башгъача этмеге болар эди. Амма оьзюнгню алышдырмай туруп, оьзгени алышдырмагъа бажарылмас. Эгер яхшы...

Билмеге борч саналагъан илму

Билмеге борч саналагъан илму

Гьар бусурман адам юрютеген дини гьакъда билмеге борчлу. Билими ёкъ инсан Есине дурус кюйде ибадат этмеге болмажакъ. Къаркъарагъа ругь герек йимик,...

Къардаш халкъгъа къонакълай сапар

Къардаш халкъгъа къонакълай сапар

Биринчи таныш болувлар Къурдашым Юсуп Къапланов булан биз Къабарты-Балкъарияда 11 гюн турдукъ. Бизин Рашид Курданов къаршылады, ол халкъыны таза...

АЙЛАНА ЯКЪ

АЙЛАНА ЯКЪ

Ата-ананы хатирин къалдырмагъыз! Ислам дин оьзгелени ата-анасыны ягьын сындырывгъа янашыву Есибиз Аллагь ﷻ ата-анабызны абурламагъа, сыйламагъа...

Касбу сайлав – агьамиятлы масъала

Касбу сайлав – агьамиятлы масъала

«Инсанны гележегине инг таъсир этмеге болагъан зат – касбу сайлав» Н.Г. Чернышевский Узакъ къалмай охув йыл бите ва школаны битдиреген яшлар...

Неге онг хырында ятмакъ гёрсетиле?

Неге онг хырында ятмакъ гёрсетиле?

Пайхаммар ﷺ гёрсетген кюйде юхламакъ – ону уьлгюсюне гёре юрюмек ва сюннет бола. Ондан къайры, инсан онг къабургъасында юхлайгъанда ону ич санлары...

Гьакълашмакъ яда ой бермек?

Гьакълашмакъ яда ой бермек?

Гьар инсан заманда бир оьзю билмейген яда англаву ёкъ зат булан ёлукъмагъа бола. Шо саялы тарыкъ болгъанда гьакълашмагъа, пикру алышдырмагъа ва дурус...

Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Гьалиги заманны лап четим масълаларыны бириси – оьсюп гелеген наслуну тарбиялав. Кёбюсю ата-ана авлетине герек чакъы заманы ёкъ деп айтагъаны, гьай...

Гюнчюлюкге къаршы не этмеге болабыз?

Гюнчюлюкге къаршы не этмеге болабыз?

Гюнчюлюк – юрекни бийлейген аврув, шону яманлыгъы гьар кимге де тиймеге бола: хоншуларына гюллейген эр-къатынгъа, къардашларыны байлыгъына гёзю...

Садагъагъа тиеген ишлер

Садагъагъа тиеген ишлер

Аллагьны ﷻ ёлунда бай адамлар садагъа оьлешегенде, амалсыз яшайгъанлар шолай имканлыгъы ёкъ саялы, шабагъат алмажакъгъа кант этеген кюйлер...

Эр-къатынны уллу юреклиги

Эр-къатынны уллу юреклиги

Оьктемлик – балагь гелтиреген, агьлюде масъала тувдурагъан хасият: эринденми, къатынданмы башгъа тюгюл. Ругь кемчиликлени гьакъында билмек бек...

Сигьручулукъ – авур гюнагь

Сигьручулукъ – авур гюнагь

Гьалиги заманда пал салагъан, халмаж булан байлавлу, гележекни билеген сигьручулагъа адамлар кёп барагъан болгъаны белгили. Биревлер тангала не...

Жинлер адамгъа зарал этмеге боламы?

Жинлер адамгъа зарал этмеге боламы?

Жинлер – Есибиз Аллагь отдан яратгъан жанлар. Демек, олар адамлар йимик, тек отдан яралгъан. Олар имансыз буса – шайтанлар, иманы бар буса, жин...

Герти эргиши ялгъан айтмас!

Герти эргиши ялгъан айтмас!

Бырын заманлардан берли эргишиге оьзденлик, тюзлюк, гьакълыкъ, къоччакълыкъ, эркеклик, бюдюремей турмакъ йимик хасиятлар къыйыша болгъан. Шону булан...

Оьз-оьзюн къорумакъ...

Оьз-оьзюн къорумакъ...

Инсан къаркъарасына ва савлугъуна болагъан заралдан оьзюн сакълайгъаны белгили. Амма ол ичиндеги яманлыкълардан, эрши хасиятлардан ва юрек...

Яшланы гьайын этеген охув ожакъ

Яшланы гьайын этеген охув ожакъ

Макъалабызны башын охугъанда: «Башгъача янашагъанлар да боламы?» – деп бир-бир охувчулар тамаша болмагъа бола. Амма, яшав гёрсетеген кюйде, гьалиги...

Инсан къылыкъны еси

Инсан къылыкъны еси

Къышны сувукъ бир жумагюнюнде Албёригентде яшайгъан Магилав Хайруллаев, гьаман заманда йимик эртен намазын къылып, аш хапмагъа гьазирлене тура...

Эртенги ва яссы намазланы къыйматлыгъы

Эртенги ва яссы намазланы къыйматлыгъы

Бизин девюрде эртенги ва яссы намазланы жамият булан межитде къылмакъ бир уллу гьюнер йимик санала, амма бизин сыйлы ата-бабаларыбыз учун шо...

Оьсюп гелеген наслуну тарбиялав

Оьсюп гелеген наслуну тарбиялав

Ислам динде оьсюп гелеген наслуну тарбиялав ажайып маъналы ишлерден санала. Белгили йимик, тарбия – канзи-канзи этип яшны оьсдюреген ёл. Бу гьаракат...

Билим къайдан алынагъаны агьамиятлы

Билим къайдан алынагъаны агьамиятлы

Гьалиги девюрде билим алывну, шо якъдан оьз-оьзюн оьсдюрювню ва жагьиллерде яратывчулукъгъа сувукъ янавшывну масъаласы арагъа чыкъгъан. Оьрюм яшлар...

Алгъа бармагъа къоймайгъан масъала

Алгъа бармагъа къоймайгъан масъала

Гьар ким де пагьмусу ва бажарывлугъу булан уьстюнлюклеге етмеге ва умутларын яшавгъа чыгъармагъа болардай чечекленеген, бары да якъдан оьсген...

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Сыйлы рамазан геливю булан къутлав

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашларым ва къызардашларым! Кёп миллетли ва кёп динли Россия ватандашлары! Гьакъ юрекден ва шат кюйде етишип гелген оразаны айы, Къуръанны, рагьмуну ва гечивню айы – сыйлы рамазан ай булан къутлайман сизин. Оьз къулларына...


Эсингни жагьил заманда сакъла, Аллагь ﷻ сагъа шону уллу болгъанда сакълар

Тогъуз йыллыкъ уланыгъызгъа холодильникден пелен затны гелтир дейсиз, ол буса, шону алдында да туруп, нени алма герегин эсине гелтирме болмай токътагъан. Имтагьан (экзамен) берме заман геле турагъанда охувчулар охугъанын унута. Къатынгиши базаргъа барып, хыйлы затны сатып ала ва уьюне къайтгъанда,...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бадр къазаватны натижалары   Къазават битгенде Расулуллагь ﷺ асгьабалагъа багъып: «Абу Жагьлге болгъангъа ким къарар?» – деп сорай. Шондан сонг адамлар ону излемеге башлай. Ону Абдуллагь бин Масъуд таба – Абу Жагьл жанындан...