Эртенги ва яссы намазланы къыйматлыгъы

Эртенги ва яссы намазланы къыйматлыгъы

Бизин девюрде эртенги ва яссы намазланы жамият булан межитде къылмакъ бир уллу гьюнер йимик санала, амма бизин сыйлы ата-бабаларыбыз учун шо гьамангъы, гьар гюн этилеген иш болгъан.

Иманы барлар гечеги намазланы къыйматлыгъын бек яхшы билегенге гёре оланы къутгъармас учун айрыча гьаракат эте болгъан. Кёплерибиз дюнья ишлеге алдынлыкъ этип, эртенден къара ахшам болгъунча загьмат тёге, тек яссы намазны жамият булан къылмакъ яда эртенги намазгъа заманында турмакъ олар учун оьтесиз къыйын гёрюне. Шолайлыкъ булан оьз-оьзюбюзню чаягъан багьаналар да табабыз, сайки эртенги намазны уьйде агьлюбюз булан къылабыз яда межитге ерли ёл йыракъ.

Эртенги ва яссы намазланы жамият булан къылагъанда инсан алагъан шабагъатны даражасы оьзге намазлардан болагъанлардан артыкъ. Гьакъылы бар гьар ким учун да булайлыкъны билив эринчеклигин ташламагъа себеп болур ва ол исси тёшегинден айрылып, межитге барыр. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ бу намазланы къыйматлыгъыны гьакъында айтгъан бир-нече гьадислени гелтирейик. Усман ибн Аффан етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан деп бар: «Яссы намазны жамият булан межитде къылагъан гиши гечени яртысын ибадат этеген адам йимик. Эртенги намазны жамият булан межитде къалыгъан гиши буса, сав гече ибадатгъа берилген адам йимик» (Муслим).

Эртенги намазны жамият булан межитде къылагъан инсан Есибиз Аллагьны ﷻ якълавуну тюбюнде ва ким шогъар яманлыкъ этмеге сюйсе, Яратгъаныбызгъа къаршы чыкъгъандай бола. Жундуб бин Абдуллагь етишдирип, Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери сакълангъан: «Эртенги намазны къылагъан гиши Аллагьны ﷻ якълавуну тюбюнде» (Муслим). Анас ибн Малик етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан болгъан: «Ким эртенги намазны жамият булан къылса, сонг гюн чыкъгъанча олтуруп Аллагьны ﷻ эсгерсе ва арты булан эки ракаат намаз къылса, гьаж ва умра учун болагъан шабагъатны алар. Толу кюйде, толу кюйде, толу кюйде!» (ат-Тирмизи).

Абу Гьурайра етишдирген гьадисде булай айтыла: «Экиюзлюлер (мунапикълер) учун эртенги ва яссы намазлардан авуру ёкъ. Шолар учун болагъан шабагъатны биле эди буса, шолагъа сюйкелип де гелер эди…» (альБухари, Муслим). Эгер биз, эргишилер, эртенги ва яссы намазланы жамият булан къылмай бусакъ, оьзюбюз учун къоркъмагъа себеп бар, неге тюгюл экиюзлюлени арасында болмакъ бар. Шолайлыкъдан Аллагь ﷻ сакъласын бизин.

АГЬМАТ ИБРАГЬИМОВ

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...