Эртенги ва яссы намазланы къыйматлыгъы

Эртенги ва яссы намазланы къыйматлыгъы

Бизин девюрде эртенги ва яссы намазланы жамият булан межитде къылмакъ бир уллу гьюнер йимик санала, амма бизин сыйлы ата-бабаларыбыз учун шо гьамангъы, гьар гюн этилеген иш болгъан.

Иманы барлар гечеги намазланы къыйматлыгъын бек яхшы билегенге гёре оланы къутгъармас учун айрыча гьаракат эте болгъан. Кёплерибиз дюнья ишлеге алдынлыкъ этип, эртенден къара ахшам болгъунча загьмат тёге, тек яссы намазны жамият булан къылмакъ яда эртенги намазгъа заманында турмакъ олар учун оьтесиз къыйын гёрюне. Шолайлыкъ булан оьз-оьзюбюзню чаягъан багьаналар да табабыз, сайки эртенги намазны уьйде агьлюбюз булан къылабыз яда межитге ерли ёл йыракъ.

Эртенги ва яссы намазланы жамият булан къылагъанда инсан алагъан шабагъатны даражасы оьзге намазлардан болагъанлардан артыкъ. Гьакъылы бар гьар ким учун да булайлыкъны билив эринчеклигин ташламагъа себеп болур ва ол исси тёшегинден айрылып, межитге барыр. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ бу намазланы къыйматлыгъыны гьакъында айтгъан бир-нече гьадислени гелтирейик. Усман ибн Аффан етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан деп бар: «Яссы намазны жамият булан межитде къылагъан гиши гечени яртысын ибадат этеген адам йимик. Эртенги намазны жамият булан межитде къалыгъан гиши буса, сав гече ибадатгъа берилген адам йимик» (Муслим).

Эртенги намазны жамият булан межитде къылагъан инсан Есибиз Аллагьны ﷻ якълавуну тюбюнде ва ким шогъар яманлыкъ этмеге сюйсе, Яратгъаныбызгъа къаршы чыкъгъандай бола. Жундуб бин Абдуллагь етишдирип, Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери сакълангъан: «Эртенги намазны къылагъан гиши Аллагьны ﷻ якълавуну тюбюнде» (Муслим). Анас ибн Малик етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан болгъан: «Ким эртенги намазны жамият булан къылса, сонг гюн чыкъгъанча олтуруп Аллагьны ﷻ эсгерсе ва арты булан эки ракаат намаз къылса, гьаж ва умра учун болагъан шабагъатны алар. Толу кюйде, толу кюйде, толу кюйде!» (ат-Тирмизи).

Абу Гьурайра етишдирген гьадисде булай айтыла: «Экиюзлюлер (мунапикълер) учун эртенги ва яссы намазлардан авуру ёкъ. Шолар учун болагъан шабагъатны биле эди буса, шолагъа сюйкелип де гелер эди…» (альБухари, Муслим). Эгер биз, эргишилер, эртенги ва яссы намазланы жамият булан къылмай бусакъ, оьзюбюз учун къоркъмагъа себеп бар, неге тюгюл экиюзлюлени арасында болмакъ бар. Шолайлыкъдан Аллагь ﷻ сакъласын бизин.

АГЬМАТ ИБРАГЬИМОВ

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...