Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Гьалиги заманны лап четим масълаларыны бириси – оьсюп гелеген наслуну тарбиялав. Кёбюсю ата-ана авлетине герек чакъы заманы ёкъ деп айтагъаны, гьай аман, бизин девюрню аламаты болуп къалгъан. Башындан тайдырып, уллулар яшларына телефон тутдура, телевизорну алдына олтурта. Натижада буса, гиччипавлар оьз-оьзюне берилип къала, тарбияны аты да чыкъмай.

Булай жавапсыз кюйдеги янашыв, яшланы танымайгъан адамлагъа къоюп гетгенде йимик ва сюйген кюйде оланы оьсдюрюгюз дейгенлик болмаймы дагъы?! Оьз ата-ана балаларыны гьайын этмесе, ятланы юреги авруп оланы оьсдюрежек деп ойлашмакъдан уллу хата болурму? Бизин динибиз яш тарбиялавгъа оьтесиз уллу агьамият бере. Гьар бусурман гиши бу масъаланы яхшы англамагъа ва айсениликни къоюп, баласын яхшыны ямандан айырып болардай уьйретмеге, тарыкъ чакъы тарбия бермеге герек, дагъы ёгъесе сонг аччы юйде гьёкюнмеге тюшежек.

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ шо гьакъда бизге ачыкъдан насигьат этип гетген: «Яшларына ата-анасы бермеге болагъан лап яхшы зат – арив тарбия» (ат-Тирмизи). Башгъа гьадисде булай айтыла: «Яшына тарбия бермек ата учун – гьар гюн берилеген садагъадан артыкъ ва къыйматлы» (Агьмат). Имам аль-Гъазали эсгерилген масъалагъа байлавлу булай яза: «Яшланы тарбиялав оьзге ишлени арасында лап агьамиятлы ва алдынлы иш экенни бил. Яшлар – Есибизден ата-анагъа берилген аманат. Яшлар саялы ата-анадан соралажакъ». Эгер авлетлерибизни яхшылыкъгъа уьйретип тарбияласакъ, олар да, биз оьзюбюз де эки де дюньяда талайлы болурбуз. Дагъы ёгъесе олар талайсыз болса, биз де насипли болмасбыз. Бир гезик Пайхаммар ﷺ зукъариси Али ибн Абу Талибге t булай айтгъан болгъан: «Сени аралыгъынг булан, Аллагь ﷻ сенден таба, бир адамны тюз ёлгъа бакъдырмагъа болсанг, сени учун шолайлыкъ къызыл тюелерден артыкъ болур (о заманларда арапланы арасында къызыл тюелер лап къыйматлы мал болгъан)» (аль-Бухари).

Абу Гьурайра Пайхаммардан ﷺ эшитип етишдирген гьадисни де мунда эсгермеге ери болур: «Адам оьлгенде уьч ишинден къайры оьзге барысы да токътала. Шо уьч иш: арты бёлюнмейген садагъа; башгъа адамлар къоллап болагъан билим; оьзю саялы Аллагьдан ﷻ тилежек, дуа этежек тюз тарбиялангъан авлети» (Муслим). Оьлген сонг шабагъатны орнунда, яшларын тюз тарбиялап болмагъаны ва оланы гюнагьлары саялы, такъсыр алажакъ адамны иши бек бузукъ. Терс ёлгъа гетген яшлары саялы соралажакъ ата-ананы гьалы къоркъунчлу гьалда. Есибиз Аллагь ﷻ рагьмулугъу булан, яшларыбызны дин гёрсетеген тюз кюйде тарбиялап, олардан герти бусурманлар этип болмагъа бизге гюч ва имканлыкъ берсин. Амин.

АБДУЛЛА МАГЬАММАТОВ

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Къапуста булан тавукъ этден этилген шорпа

Сувукъ вакътиде ичин исиндиреген ашлар айрокъда агьамиятлы. Шогъар гёре, къапуста булан тавукъ этден биширеген шорпаны таклиф этебиз.   Тарыкълылар: тавукъ эт – ярым килогъа ювукъ; орта оьлчевдеги картоп – 3 тарыкъ; сувгъа салынгъан къапуста – 400 грам; чита (морковь)...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ Мадинагъа къайтыву   Къазаватдагъы дав битген сонг да Пайхаммар ﷺ Бадрда дагъы да уьч гюн тургъан. Сонг ол асгери булан Мадинагъа къайтмагъа тербене. Ас-Сафра деген къакъадан чыкъгъанда, Расулуллагь ﷺ уллу хум тёбени къырыйында токътай...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...