Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Гьалиги заманны лап четим масълаларыны бириси – оьсюп гелеген наслуну тарбиялав. Кёбюсю ата-ана авлетине герек чакъы заманы ёкъ деп айтагъаны, гьай аман, бизин девюрню аламаты болуп къалгъан. Башындан тайдырып, уллулар яшларына телефон тутдура, телевизорну алдына олтурта. Натижада буса, гиччипавлар оьз-оьзюне берилип къала, тарбияны аты да чыкъмай.

Булай жавапсыз кюйдеги янашыв, яшланы танымайгъан адамлагъа къоюп гетгенде йимик ва сюйген кюйде оланы оьсдюрюгюз дейгенлик болмаймы дагъы?! Оьз ата-ана балаларыны гьайын этмесе, ятланы юреги авруп оланы оьсдюрежек деп ойлашмакъдан уллу хата болурму? Бизин динибиз яш тарбиялавгъа оьтесиз уллу агьамият бере. Гьар бусурман гиши бу масъаланы яхшы англамагъа ва айсениликни къоюп, баласын яхшыны ямандан айырып болардай уьйретмеге, тарыкъ чакъы тарбия бермеге герек, дагъы ёгъесе сонг аччы юйде гьёкюнмеге тюшежек.

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ шо гьакъда бизге ачыкъдан насигьат этип гетген: «Яшларына ата-анасы бермеге болагъан лап яхшы зат – арив тарбия» (ат-Тирмизи). Башгъа гьадисде булай айтыла: «Яшына тарбия бермек ата учун – гьар гюн берилеген садагъадан артыкъ ва къыйматлы» (Агьмат). Имам аль-Гъазали эсгерилген масъалагъа байлавлу булай яза: «Яшланы тарбиялав оьзге ишлени арасында лап агьамиятлы ва алдынлы иш экенни бил. Яшлар – Есибизден ата-анагъа берилген аманат. Яшлар саялы ата-анадан соралажакъ». Эгер авлетлерибизни яхшылыкъгъа уьйретип тарбияласакъ, олар да, биз оьзюбюз де эки де дюньяда талайлы болурбуз. Дагъы ёгъесе олар талайсыз болса, биз де насипли болмасбыз. Бир гезик Пайхаммар ﷺ зукъариси Али ибн Абу Талибге t булай айтгъан болгъан: «Сени аралыгъынг булан, Аллагь ﷻ сенден таба, бир адамны тюз ёлгъа бакъдырмагъа болсанг, сени учун шолайлыкъ къызыл тюелерден артыкъ болур (о заманларда арапланы арасында къызыл тюелер лап къыйматлы мал болгъан)» (аль-Бухари).

Абу Гьурайра Пайхаммардан ﷺ эшитип етишдирген гьадисни де мунда эсгермеге ери болур: «Адам оьлгенде уьч ишинден къайры оьзге барысы да токътала. Шо уьч иш: арты бёлюнмейген садагъа; башгъа адамлар къоллап болагъан билим; оьзю саялы Аллагьдан ﷻ тилежек, дуа этежек тюз тарбиялангъан авлети» (Муслим). Оьлген сонг шабагъатны орнунда, яшларын тюз тарбиялап болмагъаны ва оланы гюнагьлары саялы, такъсыр алажакъ адамны иши бек бузукъ. Терс ёлгъа гетген яшлары саялы соралажакъ ата-ананы гьалы къоркъунчлу гьалда. Есибиз Аллагь ﷻ рагьмулугъу булан, яшларыбызны дин гёрсетеген тюз кюйде тарбиялап, олардан герти бусурманлар этип болмагъа бизге гюч ва имканлыкъ берсин. Амин.

АБДУЛЛА МАГЬАММАТОВ

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   «Аль-Кабир» деген гьадислени жыйымында имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагьны ﷺ имбашында юрютеген гиччи сюнгюсю (копьё) болгъан. Намаз къылагъанда, ол шо сюнгюсюн алдына чанча болгъан – шолайлыкъ бу савут межитден яда...


Сыйлы гюнлер булан савболлашабыз

Борч оразаны гюнлери битди. Бу сыйлы рамазан айда биз тутгъан оразаланы, къылгъан таравихлени, этген садагъаланы ва оьзге ибадатланы Яратгъаныбыз къабул этсин, йа Аллагь ﷻ.   Гертиден де, Есибиз бу сыйлы вакътилени, бизин иманларыбызны дагъыдан-дагъы артдырып, динибизни мугькам кюйде...


Бирикдиреген мажлислер

Ораза ай нече де тез битди. Яхшылыкъны, берекетни айы дагъы да узатылгъанны сюер эдик. Рамазанны вакътисинде бусурманлагъа ажайып гьал тува – ругь гётериле, аралыкълар ювукъ бола. Айрокъда ораза ачагъан заман гелгенде. Ифтар деп айтылагъан бу сыйлы гюнлердеги бирче бир тепсини айланасында...


Сорав – жавап

– Къурбатда (чужбина) оьлген адамны сюегин ватанына гелтирмеге яраймы? Сонг да, къурбатда оьлген сюекни ватанына гелтирмеге деп акъча жыймагъа яратыламы? Шафии ва ханафи мазгьаплагъа гёре жавап бергенни сюер эдик. – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында ибн Гьажар...


Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Эр-къатын бирче яшавун таза кагъыздан башлайгъанда не аривдюр. Оланы арасында алда болгъан ишлер ва о-бу шекликлер ёкъ. Амма бир-бирде къысмат башгъача болма да бола. Демек, къошулгъан эр-къатынны мундан алда агьлю яшаву болгъан гезиклер де бола.   Эрини башгъа къатындан къалгъан яшлары...