Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Гьалиги заманны лап четим масълаларыны бириси – оьсюп гелеген наслуну тарбиялав. Кёбюсю ата-ана авлетине герек чакъы заманы ёкъ деп айтагъаны, гьай аман, бизин девюрню аламаты болуп къалгъан. Башындан тайдырып, уллулар яшларына телефон тутдура, телевизорну алдына олтурта. Натижада буса, гиччипавлар оьз-оьзюне берилип къала, тарбияны аты да чыкъмай.

Булай жавапсыз кюйдеги янашыв, яшланы танымайгъан адамлагъа къоюп гетгенде йимик ва сюйген кюйде оланы оьсдюрюгюз дейгенлик болмаймы дагъы?! Оьз ата-ана балаларыны гьайын этмесе, ятланы юреги авруп оланы оьсдюрежек деп ойлашмакъдан уллу хата болурму? Бизин динибиз яш тарбиялавгъа оьтесиз уллу агьамият бере. Гьар бусурман гиши бу масъаланы яхшы англамагъа ва айсениликни къоюп, баласын яхшыны ямандан айырып болардай уьйретмеге, тарыкъ чакъы тарбия бермеге герек, дагъы ёгъесе сонг аччы юйде гьёкюнмеге тюшежек.

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ шо гьакъда бизге ачыкъдан насигьат этип гетген: «Яшларына ата-анасы бермеге болагъан лап яхшы зат – арив тарбия» (ат-Тирмизи). Башгъа гьадисде булай айтыла: «Яшына тарбия бермек ата учун – гьар гюн берилеген садагъадан артыкъ ва къыйматлы» (Агьмат). Имам аль-Гъазали эсгерилген масъалагъа байлавлу булай яза: «Яшланы тарбиялав оьзге ишлени арасында лап агьамиятлы ва алдынлы иш экенни бил. Яшлар – Есибизден ата-анагъа берилген аманат. Яшлар саялы ата-анадан соралажакъ». Эгер авлетлерибизни яхшылыкъгъа уьйретип тарбияласакъ, олар да, биз оьзюбюз де эки де дюньяда талайлы болурбуз. Дагъы ёгъесе олар талайсыз болса, биз де насипли болмасбыз. Бир гезик Пайхаммар ﷺ зукъариси Али ибн Абу Талибге t булай айтгъан болгъан: «Сени аралыгъынг булан, Аллагь ﷻ сенден таба, бир адамны тюз ёлгъа бакъдырмагъа болсанг, сени учун шолайлыкъ къызыл тюелерден артыкъ болур (о заманларда арапланы арасында къызыл тюелер лап къыйматлы мал болгъан)» (аль-Бухари).

Абу Гьурайра Пайхаммардан ﷺ эшитип етишдирген гьадисни де мунда эсгермеге ери болур: «Адам оьлгенде уьч ишинден къайры оьзге барысы да токътала. Шо уьч иш: арты бёлюнмейген садагъа; башгъа адамлар къоллап болагъан билим; оьзю саялы Аллагьдан ﷻ тилежек, дуа этежек тюз тарбиялангъан авлети» (Муслим). Оьлген сонг шабагъатны орнунда, яшларын тюз тарбиялап болмагъаны ва оланы гюнагьлары саялы, такъсыр алажакъ адамны иши бек бузукъ. Терс ёлгъа гетген яшлары саялы соралажакъ ата-ананы гьалы къоркъунчлу гьалда. Есибиз Аллагь ﷻ рагьмулугъу булан, яшларыбызны дин гёрсетеген тюз кюйде тарбиялап, олардан герти бусурманлар этип болмагъа бизге гюч ва имканлыкъ берсин. Амин.

АБДУЛЛА МАГЬАММАТОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.   Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ асгерин уьч бёлюкге бёле: мугьажирлени бёлюгю, оланы байрагъы Мусаб бин аль-Абдариге тапшурула; ансарлардан топлангъан авситлени бёлюгю, буланы байрагъы Усайд бин Худайргъа бериле; ансарлардан топлангъан хазражилени бёлюгю, буланы байрагъы...