Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Гьалиги заманны лап четим масълаларыны бириси – оьсюп гелеген наслуну тарбиялав. Кёбюсю ата-ана авлетине герек чакъы заманы ёкъ деп айтагъаны, гьай аман, бизин девюрню аламаты болуп къалгъан. Башындан тайдырып, уллулар яшларына телефон тутдура, телевизорну алдына олтурта. Натижада буса, гиччипавлар оьз-оьзюне берилип къала, тарбияны аты да чыкъмай.

Булай жавапсыз кюйдеги янашыв, яшланы танымайгъан адамлагъа къоюп гетгенде йимик ва сюйген кюйде оланы оьсдюрюгюз дейгенлик болмаймы дагъы?! Оьз ата-ана балаларыны гьайын этмесе, ятланы юреги авруп оланы оьсдюрежек деп ойлашмакъдан уллу хата болурму? Бизин динибиз яш тарбиялавгъа оьтесиз уллу агьамият бере. Гьар бусурман гиши бу масъаланы яхшы англамагъа ва айсениликни къоюп, баласын яхшыны ямандан айырып болардай уьйретмеге, тарыкъ чакъы тарбия бермеге герек, дагъы ёгъесе сонг аччы юйде гьёкюнмеге тюшежек.

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ шо гьакъда бизге ачыкъдан насигьат этип гетген: «Яшларына ата-анасы бермеге болагъан лап яхшы зат – арив тарбия» (ат-Тирмизи). Башгъа гьадисде булай айтыла: «Яшына тарбия бермек ата учун – гьар гюн берилеген садагъадан артыкъ ва къыйматлы» (Агьмат). Имам аль-Гъазали эсгерилген масъалагъа байлавлу булай яза: «Яшланы тарбиялав оьзге ишлени арасында лап агьамиятлы ва алдынлы иш экенни бил. Яшлар – Есибизден ата-анагъа берилген аманат. Яшлар саялы ата-анадан соралажакъ». Эгер авлетлерибизни яхшылыкъгъа уьйретип тарбияласакъ, олар да, биз оьзюбюз де эки де дюньяда талайлы болурбуз. Дагъы ёгъесе олар талайсыз болса, биз де насипли болмасбыз. Бир гезик Пайхаммар ﷺ зукъариси Али ибн Абу Талибге t булай айтгъан болгъан: «Сени аралыгъынг булан, Аллагь ﷻ сенден таба, бир адамны тюз ёлгъа бакъдырмагъа болсанг, сени учун шолайлыкъ къызыл тюелерден артыкъ болур (о заманларда арапланы арасында къызыл тюелер лап къыйматлы мал болгъан)» (аль-Бухари).

Абу Гьурайра Пайхаммардан ﷺ эшитип етишдирген гьадисни де мунда эсгермеге ери болур: «Адам оьлгенде уьч ишинден къайры оьзге барысы да токътала. Шо уьч иш: арты бёлюнмейген садагъа; башгъа адамлар къоллап болагъан билим; оьзю саялы Аллагьдан ﷻ тилежек, дуа этежек тюз тарбиялангъан авлети» (Муслим). Оьлген сонг шабагъатны орнунда, яшларын тюз тарбиялап болмагъаны ва оланы гюнагьлары саялы, такъсыр алажакъ адамны иши бек бузукъ. Терс ёлгъа гетген яшлары саялы соралажакъ ата-ананы гьалы къоркъунчлу гьалда. Есибиз Аллагь ﷻ рагьмулугъу булан, яшларыбызны дин гёрсетеген тюз кюйде тарбиялап, олардан герти бусурманлар этип болмагъа бизге гюч ва имканлыкъ берсин. Амин.

АБДУЛЛА МАГЬАММАТОВ

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   Расулуллагьны ﷺ айлана якъдагъы гьар-тюрлю затлагъа, савутгъа, байракъгъа, оьзге малгъа ва гьатта миник (верховое) гьайванлагъа ат береген хасияты болгъан.   Пайхаммарны байрагъыны аты «Аль-Укаб»...


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...