Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Яшлар – бизин гележегибиз

Гьалиги заманны лап четим масълаларыны бириси – оьсюп гелеген наслуну тарбиялав. Кёбюсю ата-ана авлетине герек чакъы заманы ёкъ деп айтагъаны, гьай аман, бизин девюрню аламаты болуп къалгъан. Башындан тайдырып, уллулар яшларына телефон тутдура, телевизорну алдына олтурта. Натижада буса, гиччипавлар оьз-оьзюне берилип къала, тарбияны аты да чыкъмай.

Булай жавапсыз кюйдеги янашыв, яшланы танымайгъан адамлагъа къоюп гетгенде йимик ва сюйген кюйде оланы оьсдюрюгюз дейгенлик болмаймы дагъы?! Оьз ата-ана балаларыны гьайын этмесе, ятланы юреги авруп оланы оьсдюрежек деп ойлашмакъдан уллу хата болурму? Бизин динибиз яш тарбиялавгъа оьтесиз уллу агьамият бере. Гьар бусурман гиши бу масъаланы яхшы англамагъа ва айсениликни къоюп, баласын яхшыны ямандан айырып болардай уьйретмеге, тарыкъ чакъы тарбия бермеге герек, дагъы ёгъесе сонг аччы юйде гьёкюнмеге тюшежек.

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ шо гьакъда бизге ачыкъдан насигьат этип гетген: «Яшларына ата-анасы бермеге болагъан лап яхшы зат – арив тарбия» (ат-Тирмизи). Башгъа гьадисде булай айтыла: «Яшына тарбия бермек ата учун – гьар гюн берилеген садагъадан артыкъ ва къыйматлы» (Агьмат). Имам аль-Гъазали эсгерилген масъалагъа байлавлу булай яза: «Яшланы тарбиялав оьзге ишлени арасында лап агьамиятлы ва алдынлы иш экенни бил. Яшлар – Есибизден ата-анагъа берилген аманат. Яшлар саялы ата-анадан соралажакъ». Эгер авлетлерибизни яхшылыкъгъа уьйретип тарбияласакъ, олар да, биз оьзюбюз де эки де дюньяда талайлы болурбуз. Дагъы ёгъесе олар талайсыз болса, биз де насипли болмасбыз. Бир гезик Пайхаммар ﷺ зукъариси Али ибн Абу Талибге t булай айтгъан болгъан: «Сени аралыгъынг булан, Аллагь ﷻ сенден таба, бир адамны тюз ёлгъа бакъдырмагъа болсанг, сени учун шолайлыкъ къызыл тюелерден артыкъ болур (о заманларда арапланы арасында къызыл тюелер лап къыйматлы мал болгъан)» (аль-Бухари).

Абу Гьурайра Пайхаммардан ﷺ эшитип етишдирген гьадисни де мунда эсгермеге ери болур: «Адам оьлгенде уьч ишинден къайры оьзге барысы да токътала. Шо уьч иш: арты бёлюнмейген садагъа; башгъа адамлар къоллап болагъан билим; оьзю саялы Аллагьдан ﷻ тилежек, дуа этежек тюз тарбиялангъан авлети» (Муслим). Оьлген сонг шабагъатны орнунда, яшларын тюз тарбиялап болмагъаны ва оланы гюнагьлары саялы, такъсыр алажакъ адамны иши бек бузукъ. Терс ёлгъа гетген яшлары саялы соралажакъ ата-ананы гьалы къоркъунчлу гьалда. Есибиз Аллагь ﷻ рагьмулугъу булан, яшларыбызны дин гёрсетеген тюз кюйде тарбиялап, олардан герти бусурманлар этип болмагъа бизге гюч ва имканлыкъ берсин. Амин.

АБДУЛЛА МАГЬАММАТОВ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Асгьабаланы асил вариси ва бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз оьзюнден алда болгъан халипа Сулейман ибн Абд уль-Маликни къабурундагъы хумну къолларындан силкип тайдырып битгинче де аякъ тюпдеги...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...