Жинлер адамгъа зарал этмеге боламы?
Жинлер – Есибиз Аллагь отдан яратгъан жанлар. Демек, олар адамлар йимик, тек отдан яралгъан. Олар имансыз буса – шайтанлар, иманы бар буса, жин бусурманлар. Жинлер адамлар йимик Ер юзюнде яшай, аслу гьалда тавларда, сувда ва инлерде.
Жинлер негер сюйсе де айланып, оьзлени гёрюнюшюн алышдырмагъа, тамлардан оьтюп чыкъмагъа ва гёрюнмейген болмагъа бола. Иманы бар жинлени арасында яхшылары ва яманлары бола. Адамлар йимик, жинлер де оьзлерден сонг наслу къоя ва оьле. Иблисни артына тюшген шайтанлар буса, тува, тек Къыямат гюн болгъанча оьлмей яшай. Сонг буса бары да бирден оьле. Ахшам намазны вакътиси башлангъанда, гюнеш батагъанда олар къыргъа чыгъа. Шо саялы ахшам намаздан сонг яшлагъа жинлер зарал этмесин учун олар уьйде къалса яхшы. Оланы гьакъында Къуръанда да айтыла ва «Жинлер» деген сура да бар. Жинлер себеп болуп адамлар гьакъылдан тайышагъаны, къутурагъаны алдан берли белгили, нег десе шолайлыкъгъа хыйлы шагьатлыкълар бар.
Шо гьакъда Къуръан аятларда ва Пайхаммарны ﷺ гьадислеринде де айтыла. Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Асламчылыкъ (риба) ашайгъанлар Сорав алынагъан гюн шайтан тийип, адашгъан адамлар булан тирилежек» («Аль-Бакъара» деген сура, 275-нчи аят). Аль-Ата ибн Абу Рабаха t хабарлап булай сакълангъан: «Бир гезик Ибн Аббас t магъа: “Женнет агьлюдеги къатынны гёрсетейими сагъа?” – деп сорады. Мен: “Озокъда, гёрсет”, – дедим. Ол магъа: «Шо къара къатын оьз заманында Пайхаммаргъа ﷺ гелип: “Мени жинлер къоймай ва шо саялы ялангач болуп чечинемен. Мен саялы Аллагьгъа ﷻ дуа эт хари”, – деп тилеген болгъан. Расулуллагь ﷺ огъар: “Сюе бусанг чыда, шолай этсенг женнетге гирерсен. Амма къолай этгенни сюе бусанг, Аллагь ﷻ сени сав этсин деп тилемеге де боламан”, – деген. Ол къатын: “Мен чыдарман”, – деген ва арты булан: “Чечинегеним саялы бек уяламан. Чечинмес учун Аллагьдан ﷻ тиле дагъы”, – деп къошгъан.
Пайхаммар да ﷺ Есибиз Аллагьдан ﷻ шолай тилеген болгъан» (Бухари, Муслим). Оьрде айтылгъандан англашылагъан кюйде, жинлер адамгъа, ону савлугъуна, психикасына ва оьзге янларына зарал этмеге бола. Амма аслу гьалда имансыз жинлер (шайтанлар) гьар тюрлю васваслары булан инсанны Аллагьгъа ﷻ къуллукъ этивден айырмагъа, адашдыртмагъа гьаракат эте. Пайхаммарны ﷺ къатыны Сафиядан t сакълангъан гьадисде булай айтыла: «Гьакъ кюйде, шайтан адамны къаркъарасына гирип, ичиндеги къан йимик къайда да етише ва юреклеригизге не йимик буса да яманлыкъ гелтирмеге боларгъа мен къоркъундум» (Бухари). Олай да, жинлер оьзлеге адамдан зарал болса, ону токъаламагъа яда къаркъарасына башгъа къыйынлыкъ гелтирмеге бола.
Масала, адамны сувъярыву яда орамгъа себелеген къайнар сув билмейли жинге тиймеге ва огъар пуршавлукъ этмеге, гьатта зарал этмек булан ону оьлтюрмеге де бола. Бир-бирде жинлерден гелеген яманлыкълар себепсиз болмагъа да бола, неге тюгюл оланы арасында да, адамларда йимик, тайышгъанлар да бар. Ондан къайры, шайтанлар оьзлер адашгъан ва башгъаланы да терс ёлгъа бакъдыра. Шолайлыкъ булан, шайтанлар адамлагъа зарал эте, къыйнай, къыйнлыкълар, ярлылыкъ ва оьзге балагьлар гелтире. Амма жинлер адамгъа бир яманлыкъ да этмеге болмас, эгер Есибиз Аллагьны ﷻ пурманы болмаса, неге тюгюл адамлар да, жинлер де бир иш де этмес Аллагьны ﷻ ихтияры болмай туруп. Шо саялы жинлерден сакъланмакъ учун Яратгъаныбыз Аллагьдан ﷻ кёмек излемеге тарыкъ, неге десе Аллагьу таала исанланы, жинлени ва бюс-бютюнню яратгъан.
Жинлерден сакъланмакъ учун белгили шу сёзлени болгъан чакъы кёп айтмагъа яхшы болур: «Аъузу би-Ллагьи мина шшайтани рражим» («Налатлы шайтандан сакъланмакъ учун мен Аллагьдан ﷻ кёмек излеймен»). Бу сёзлени гьар тюрлю балагьлардан сакъласын учун хузур деп айтагъан гьалда юреги булан Аллагьгъа ﷻ багъып айтмагъа герек. Кёп гючю ва имканлыкълары бар пеленчеге душмандан уьст гелмек учун кёмек тарыкъ тюгюлю белгили. Амма оьзгелеге ягъадан кёмек болмаса бажарылмас. Шо саялы оьзюню осаллыгъын, гючсюзлюгюн сезеген адам Аллагьу таала багъып «Аъузу биллягь…» деп айтып, Яратгъаныбыздан ялбарып кёмек излесе тюгюл дагъы ёл ёкъ.
АБДУЛЛА МУСЛИМОВ
