Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Гьали-гьалилерде яшлар учунгъу бир хабар охугъан эдим, онда сапар этеген адам ёлунда тамаша къарт булан таныш болгъаны айтыла. Къоллары ёкъ, сокъур, палиж аврувлу (парализованный) бу къарт тёбедеги телеме-тешик, еллер уьфюреген, эсги болгъан чатырны ичинде яшай болгъан. Аш гелтирип, ашатып кёмек этеген бир уланъяшдан къайры, шо къартны дагъы адамы болмагъан.

 

Бу къартгъа ёлавчуну бек языгъы чыгъа, тек ону башгъа иш гьайран эте. Тёшекдеги къарт шу гьалы саялы, оьзгелерден эсе, оьзюн айыргъангъа, бир токътавсуз Есибизге шюкюрлюк эте болгъан.

«Сен булай авур гьалдасан: бир зат да гёрмейсен, юрюп де, оьзюнг ашап да болмайсан, тек разилик билдиресен? Не саялы разисен?» – деп ёлавчу тамаша бола. О заман къарт сангырав ва тилсиз тюгюлюн, гьакъылдан тайышмагъанын айта, кёплер буса шо ниъматлардан къуру къалгъан. Лап аслусу буса – Аллагьгъа ﷻ таби, иманы бар адамлардан! Оьсюп гелеген наслулар учун нечик арив хабардыр. Бар-барлыгъыбызгъа шюкюрлюк этмеге, савлугъубуз саялы разилик билдирмеге уьйретеген хабар.

Гьали буса, бир гёрюнюшдей чатырны ичиндеги гьалны гёз алдыгъызгъа гелтиригиз. Шондагъы къарт гиши къадарына кант этмей, Яратгъан Есине къатты кюйде инанагъанына къарагъыз. Савлугъу да, къарыву да ёкъ, тек иманы къатты амалсыз шо адамны ерине сонг оьзюгюзню салып къарагъыз. Масала, мен шолай этдим. Оюма гелген биринчи пикрум – мени чи бары да затым бар экен! Шо саялы Аллагьу таалагъа битмес макътав болсун.

Гертиден де, эртенлер уянагъанда тёшекден турмагъа савлугъум бар буса, бир ерим де аврумай буса, ашамагъа ашым бар буса, оьз уьюмде яшай бусам, шолайлыкъ сав дюньяны байлыгъына еслик этегендей тюгюлмю дагъы? Гьакъ зат чы! Ондан къайры, агьлюм, къардашларым, къурдашларым, ишим, ибадат этмеге имканлыгъым барлыгъы – барысы да герти байлыкъ.

Шолайлыкъны англай туруп, аркъама ел салгъанда, савлукъну багьасыз къыйматлыгъын дагъыдан бек сезеген болдум. Гьамангъы айланыш бажарылмайгъан болду. Олтура яда ята бусанг, турмагъа болмайсан: белинг тутуп къоя, къаркъараны башгъа гьалгъа гелтирме болмай, къатып къаласан. Бары да зат алышынып, алда йимик тюгюл. Бек къыйналып, белинг авурта туруп, токътап-токътап савлукъ Бергенге башынгны иесен, сужда этесен. Муна шулай заманларда савлукъдан артыкъ къыйматлыкъ ёкъ экенни ачыкъдан англайсан. Шону булан бирче оьз-оьзюнге: «Есибизге герек чакъы гьакъ юрекден къуллукъ этиле эдими? Бар-барлыгъым саялы таза кюйде шюкюрлюк этиле эдими? Динге берилив гьакъмы эди? Савлугъу бар ва авруйгъан адамны ибадат этивюнде башгъалыкъ бармы?» – деген соравлар бересен.

Авруп чыкъмакъ – агьамиятлы имтигьан. Бу сынав булан яшавубуздагъы хыйлы иш байланып геле, шо – этеген ишлерибизге тергев йимик. Авруп сав болгъан сонг, юрюшюбюзге аврув таъсир этеми деп англама боласан. Олай да, яшавну къыйынлы мюгьлетлеринде чыдамагъа болабызмы, сабурлукъ ёкъ боламы яда, терсине, гючленеми – шо да билине.

Авруйгъан гиши, сав адамдан эсе, Яратгъаныбызгъа бек тавакал этеми яда гёнгю бузулуп, бошап къаламы? Аврув инсангъа зайыплыгъын, бир зат да бажармайгъанын, бар-барлыгъы бютюнлей янгыз Аллагьны ﷻ пурманында экенни ачыкъ эте, деп эсиме геле. Герти къыйматлыкъны бар кююнде сезмеге аврув болушлукъ эте. Бу гьакъыкъатны англама болгъан ва эсге салгъан саялы, Яратгъаныбызгъа шюкюрлюк этмеге тарыкъ. Оьтген сынавдан дарс алып болмакъ – уллу ниъмат. Шо кюйде, яшлар учунгъу хабар охугъаным, ел салып авругъаным, бир-бирине къошулуп, уьлгюлю дарс болду магъа.

Савлукъ – инсанны лап къыйматлы байлыгъы, шону булан бирче инг гёрюнмейгенидир. Сав заманыбызда, шолай болмагъа да герек деп эсибизге геле, шо саялы шюкюрлюк этмесе де ярайгъаны йимик гёрюне. Бары да ишлерде шолаймы экен? Нени буса да хадирин билмек, аявламакъ учун, бир башлап шондан къуру къалып, тас этмеге тарыкъмы дагъы?

 

Азиз Мичигишев

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ асгерин уьч бёлюкге бёле: мугьажирлени бёлюгю, оланы байрагъы Мусаб бин аль-Абдариге тапшурула; ансарлардан топлангъан авситлени бёлюгю, буланы байрагъы Усайд бин Худайргъа бериле; ансарлардан топлангъан хазражилени бёлюгю, буланы байрагъы...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...