Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Гьали-гьалилерде яшлар учунгъу бир хабар охугъан эдим, онда сапар этеген адам ёлунда тамаша къарт булан таныш болгъаны айтыла. Къоллары ёкъ, сокъур, палиж аврувлу (парализованный) бу къарт тёбедеги телеме-тешик, еллер уьфюреген, эсги болгъан чатырны ичинде яшай болгъан. Аш гелтирип, ашатып кёмек этеген бир уланъяшдан къайры, шо къартны дагъы адамы болмагъан.

 

Бу къартгъа ёлавчуну бек языгъы чыгъа, тек ону башгъа иш гьайран эте. Тёшекдеги къарт шу гьалы саялы, оьзгелерден эсе, оьзюн айыргъангъа, бир токътавсуз Есибизге шюкюрлюк эте болгъан.

«Сен булай авур гьалдасан: бир зат да гёрмейсен, юрюп де, оьзюнг ашап да болмайсан, тек разилик билдиресен? Не саялы разисен?» – деп ёлавчу тамаша бола. О заман къарт сангырав ва тилсиз тюгюлюн, гьакъылдан тайышмагъанын айта, кёплер буса шо ниъматлардан къуру къалгъан. Лап аслусу буса – Аллагьгъа ﷻ таби, иманы бар адамлардан! Оьсюп гелеген наслулар учун нечик арив хабардыр. Бар-барлыгъыбызгъа шюкюрлюк этмеге, савлугъубуз саялы разилик билдирмеге уьйретеген хабар.

Гьали буса, бир гёрюнюшдей чатырны ичиндеги гьалны гёз алдыгъызгъа гелтиригиз. Шондагъы къарт гиши къадарына кант этмей, Яратгъан Есине къатты кюйде инанагъанына къарагъыз. Савлугъу да, къарыву да ёкъ, тек иманы къатты амалсыз шо адамны ерине сонг оьзюгюзню салып къарагъыз. Масала, мен шолай этдим. Оюма гелген биринчи пикрум – мени чи бары да затым бар экен! Шо саялы Аллагьу таалагъа битмес макътав болсун.

Гертиден де, эртенлер уянагъанда тёшекден турмагъа савлугъум бар буса, бир ерим де аврумай буса, ашамагъа ашым бар буса, оьз уьюмде яшай бусам, шолайлыкъ сав дюньяны байлыгъына еслик этегендей тюгюлмю дагъы? Гьакъ зат чы! Ондан къайры, агьлюм, къардашларым, къурдашларым, ишим, ибадат этмеге имканлыгъым барлыгъы – барысы да герти байлыкъ.

Шолайлыкъны англай туруп, аркъама ел салгъанда, савлукъну багьасыз къыйматлыгъын дагъыдан бек сезеген болдум. Гьамангъы айланыш бажарылмайгъан болду. Олтура яда ята бусанг, турмагъа болмайсан: белинг тутуп къоя, къаркъараны башгъа гьалгъа гелтирме болмай, къатып къаласан. Бары да зат алышынып, алда йимик тюгюл. Бек къыйналып, белинг авурта туруп, токътап-токътап савлукъ Бергенге башынгны иесен, сужда этесен. Муна шулай заманларда савлукъдан артыкъ къыйматлыкъ ёкъ экенни ачыкъдан англайсан. Шону булан бирче оьз-оьзюнге: «Есибизге герек чакъы гьакъ юрекден къуллукъ этиле эдими? Бар-барлыгъым саялы таза кюйде шюкюрлюк этиле эдими? Динге берилив гьакъмы эди? Савлугъу бар ва авруйгъан адамны ибадат этивюнде башгъалыкъ бармы?» – деген соравлар бересен.

Авруп чыкъмакъ – агьамиятлы имтигьан. Бу сынав булан яшавубуздагъы хыйлы иш байланып геле, шо – этеген ишлерибизге тергев йимик. Авруп сав болгъан сонг, юрюшюбюзге аврув таъсир этеми деп англама боласан. Олай да, яшавну къыйынлы мюгьлетлеринде чыдамагъа болабызмы, сабурлукъ ёкъ боламы яда, терсине, гючленеми – шо да билине.

Авруйгъан гиши, сав адамдан эсе, Яратгъаныбызгъа бек тавакал этеми яда гёнгю бузулуп, бошап къаламы? Аврув инсангъа зайыплыгъын, бир зат да бажармайгъанын, бар-барлыгъы бютюнлей янгыз Аллагьны ﷻ пурманында экенни ачыкъ эте, деп эсиме геле. Герти къыйматлыкъны бар кююнде сезмеге аврув болушлукъ эте. Бу гьакъыкъатны англама болгъан ва эсге салгъан саялы, Яратгъаныбызгъа шюкюрлюк этмеге тарыкъ. Оьтген сынавдан дарс алып болмакъ – уллу ниъмат. Шо кюйде, яшлар учунгъу хабар охугъаным, ел салып авругъаным, бир-бирине къошулуп, уьлгюлю дарс болду магъа.

Савлукъ – инсанны лап къыйматлы байлыгъы, шону булан бирче инг гёрюнмейгенидир. Сав заманыбызда, шолай болмагъа да герек деп эсибизге геле, шо саялы шюкюрлюк этмесе де ярайгъаны йимик гёрюне. Бары да ишлерде шолаймы экен? Нени буса да хадирин билмек, аявламакъ учун, бир башлап шондан къуру къалып, тас этмеге тарыкъмы дагъы?

 

Азиз Мичигишев

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бадр къазаватны натижалары   Къазават битгенде Расулуллагь ﷺ асгьабалагъа багъып: «Абу Жагьлге болгъангъа ким къарар?» – деп сорай. Шондан сонг адамлар ону излемеге башлай. Ону Абдуллагь бин Масъуд таба – Абу Жагьл жанындан...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ ашгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Аль-Авсат» деген китабында имам ат-Табарани булай яза: «Расулуллагь ﷺ лап сюеген аш – уьстюнде кёп къоллары булангъы аш (демек ашайгъанда болгъан чакъы кёп адам болмакъ)». Жыйылып аш...


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...