Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Герти байлыкъны къыйматлап болабызмы…

Гьали-гьалилерде яшлар учунгъу бир хабар охугъан эдим, онда сапар этеген адам ёлунда тамаша къарт булан таныш болгъаны айтыла. Къоллары ёкъ, сокъур, палиж аврувлу (парализованный) бу къарт тёбедеги телеме-тешик, еллер уьфюреген, эсги болгъан чатырны ичинде яшай болгъан. Аш гелтирип, ашатып кёмек этеген бир уланъяшдан къайры, шо къартны дагъы адамы болмагъан.

 

Бу къартгъа ёлавчуну бек языгъы чыгъа, тек ону башгъа иш гьайран эте. Тёшекдеги къарт шу гьалы саялы, оьзгелерден эсе, оьзюн айыргъангъа, бир токътавсуз Есибизге шюкюрлюк эте болгъан.

«Сен булай авур гьалдасан: бир зат да гёрмейсен, юрюп де, оьзюнг ашап да болмайсан, тек разилик билдиресен? Не саялы разисен?» – деп ёлавчу тамаша бола. О заман къарт сангырав ва тилсиз тюгюлюн, гьакъылдан тайышмагъанын айта, кёплер буса шо ниъматлардан къуру къалгъан. Лап аслусу буса – Аллагьгъа ﷻ таби, иманы бар адамлардан! Оьсюп гелеген наслулар учун нечик арив хабардыр. Бар-барлыгъыбызгъа шюкюрлюк этмеге, савлугъубуз саялы разилик билдирмеге уьйретеген хабар.

Гьали буса, бир гёрюнюшдей чатырны ичиндеги гьалны гёз алдыгъызгъа гелтиригиз. Шондагъы къарт гиши къадарына кант этмей, Яратгъан Есине къатты кюйде инанагъанына къарагъыз. Савлугъу да, къарыву да ёкъ, тек иманы къатты амалсыз шо адамны ерине сонг оьзюгюзню салып къарагъыз. Масала, мен шолай этдим. Оюма гелген биринчи пикрум – мени чи бары да затым бар экен! Шо саялы Аллагьу таалагъа битмес макътав болсун.

Гертиден де, эртенлер уянагъанда тёшекден турмагъа савлугъум бар буса, бир ерим де аврумай буса, ашамагъа ашым бар буса, оьз уьюмде яшай бусам, шолайлыкъ сав дюньяны байлыгъына еслик этегендей тюгюлмю дагъы? Гьакъ зат чы! Ондан къайры, агьлюм, къардашларым, къурдашларым, ишим, ибадат этмеге имканлыгъым барлыгъы – барысы да герти байлыкъ.

Шолайлыкъны англай туруп, аркъама ел салгъанда, савлукъну багьасыз къыйматлыгъын дагъыдан бек сезеген болдум. Гьамангъы айланыш бажарылмайгъан болду. Олтура яда ята бусанг, турмагъа болмайсан: белинг тутуп къоя, къаркъараны башгъа гьалгъа гелтирме болмай, къатып къаласан. Бары да зат алышынып, алда йимик тюгюл. Бек къыйналып, белинг авурта туруп, токътап-токътап савлукъ Бергенге башынгны иесен, сужда этесен. Муна шулай заманларда савлукъдан артыкъ къыйматлыкъ ёкъ экенни ачыкъдан англайсан. Шону булан бирче оьз-оьзюнге: «Есибизге герек чакъы гьакъ юрекден къуллукъ этиле эдими? Бар-барлыгъым саялы таза кюйде шюкюрлюк этиле эдими? Динге берилив гьакъмы эди? Савлугъу бар ва авруйгъан адамны ибадат этивюнде башгъалыкъ бармы?» – деген соравлар бересен.

Авруп чыкъмакъ – агьамиятлы имтигьан. Бу сынав булан яшавубуздагъы хыйлы иш байланып геле, шо – этеген ишлерибизге тергев йимик. Авруп сав болгъан сонг, юрюшюбюзге аврув таъсир этеми деп англама боласан. Олай да, яшавну къыйынлы мюгьлетлеринде чыдамагъа болабызмы, сабурлукъ ёкъ боламы яда, терсине, гючленеми – шо да билине.

Авруйгъан гиши, сав адамдан эсе, Яратгъаныбызгъа бек тавакал этеми яда гёнгю бузулуп, бошап къаламы? Аврув инсангъа зайыплыгъын, бир зат да бажармайгъанын, бар-барлыгъы бютюнлей янгыз Аллагьны ﷻ пурманында экенни ачыкъ эте, деп эсиме геле. Герти къыйматлыкъны бар кююнде сезмеге аврув болушлукъ эте. Бу гьакъыкъатны англама болгъан ва эсге салгъан саялы, Яратгъаныбызгъа шюкюрлюк этмеге тарыкъ. Оьтген сынавдан дарс алып болмакъ – уллу ниъмат. Шо кюйде, яшлар учунгъу хабар охугъаным, ел салып авругъаным, бир-бирине къошулуп, уьлгюлю дарс болду магъа.

Савлукъ – инсанны лап къыйматлы байлыгъы, шону булан бирче инг гёрюнмейгенидир. Сав заманыбызда, шолай болмагъа да герек деп эсибизге геле, шо саялы шюкюрлюк этмесе де ярайгъаны йимик гёрюне. Бары да ишлерде шолаймы экен? Нени буса да хадирин билмек, аявламакъ учун, бир башлап шондан къуру къалып, тас этмеге тарыкъмы дагъы?

 

Азиз Мичигишев

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Бир-бирибизни айыплайгъаныкъны къояйыкъ

Бугюнлерде психология модагъа гирген ва «алгъа барывлу» болмакъ, китап охумакъ гьалиги дюньяда болмаса болмайгъан ишлерден санала. Булай оьсмек инсанны ич масъалаларын чечмеге ёл бере деп ёрала. Амма шогъар да къарамайлы, кёплерибиз ачувлангъанда айтмаса яхшы сёзлени айтып къоябыз,...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   Самак бин Харб хабарлагъан кюйде, ан-Нуъман бин Башир асгьабалагъа багъып булай айтгъан болгъан: «Ашгъа ва сувгъа байлавлу артыкълыкъ юрютмеймисиз дагъы? Мен сизин Пайхаммарыгъызны ﷺ къурсагъын тойгъанча...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....