Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ ашдан тоймагъанлыгъы

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Утбат бин Газвандан таба булай етишген: «Мени эсимде бар, Расулуллагьны ﷺ артына тюшген биринчи адамланы арасында еттинчи болгъан заманым; бизин шо вакътиде ашама ашыбыз ёкъ эди ва биз тереклени япыракъларын ашай туруп, авзубузда (япыракъланы къаттылыгъындан ва аччылыгъындан) яралар (язва) чыгъа эди.

 

Шо вакътиде мен уьстюмдеги халатымны эки йыртып, белибизден тюп яныбызны яшырмакъ учун, шону ярты янын Саъд бин Маликге бердим. Ва бизин гьарибиз (Аллагьгъа ﷻ инангъан биринчи еттев) шо гьалында къалмады, неге тюгюл Яратгъаныбыз бизин о-бу пачалыкъланы, шагьарланы уьстюне ёлбашчы этип салды. Амма бизден сонггъу пачалар сынавдан оьтме герек болажакъ (Пайхаммарны ﷺ асгьабалары йимик олар болмажакъ ва къолуна гьакимлик тюшгенде напсы буюрагъанны этип, адилликни ва динни юрютмежек, байлыкъ ва эркинлик сюежек)» (Муслим, ат-Тирмизи).

Анас бин Малик Пайхаммарны ﷺ бу сёзлерин етишдире: «Мен къоркъувну башдан гечире эдим ва менден къайры биревге де магъа йимик шолай къоркъув сынав гьисапда берилмеди. Оттуз гюнню узагъында мени де, Билалны да жанлы зат ашама болардай бир ашыбыз да ёкъ эди. Янгыз Билалны къолтюбюне сыяр чакъы (гиччинев) аш болса тюгюл» (Агьмат, ат-Тирмизи).

«Жами» деген китапны автору булай яза: «Шо гьадисни маънасы – Пайхаммар ﷺ айтма сюеген кюйде, огъар Билал булан Маккадан Таифге гетме тюшген заманда оланы ашама ашы болмагъан, янгыз Билалны къолтюбюне сыяр чакъы аш болса тюгюл».

Анас бин Малик ондан къайры дагъы да булай хабарлай: «Гьакъ кюйде, Расулуллагьны ﷺ оьзюне чакъы эт ва экмек булангъы эртенге ва гечеге болар йимик ашы болмай эди. Гьатта бир-бирде ашы болуп йиберсе де, шону (этни ва экмекни) къонакълагъа жыйып тайдыра эди» (ат-Тирмизи).

Навфал бин Ияс аль-Хузалиден булай етишген: «Бир гезик биз Абдурахман бин Авфам булан олтуруп тура эдик. Лакъыр этмеге ол не къужурлу адам эди! Бир гюн базардан къайтывда ону уьюне гирдик. Ол гьамамда кирип битип, яныбызда олтурду. Бизге бошгъапгъа салып экмек де, эт де гелтирди. Алдыбызгъа шо бошгъапны салгъанда Абдурахман йылап йиберди. Мен огъар: “Гьей Абу Мугьаммат (Абдурахманны башгъа аты) негер сен булай йылайсан?” – деп сорадым. Ол: “Расулуллагь ﷺ агьлюсю булан экмекге тоймагъан кююнде шу яшавдан гетди. Биз буса ондан сонг берекетли гьалда къалдыкъ (Пайхаммар ﷺ ашап болмагъан ашлардан тоюп). Ол чу лап яхшы инсан эди (Есибиз яратгъанланы арасында)”, – деп англатды» (ат-Тирмизи).

 

(Давамы гелеген номерде)

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Уьюбюзню къолларыбыз булан безендиребиз

Уьйню безендирмек учун кёп харж чыгъарта турмакъ борч тюгюл. Ожакъны ичин къол тюпдеги, простой материаллар булан исбайы гёрюнюшлю, багъыйлы ва къужурлу алай да арив этмеге бола.   Кагъыздан ва картондан этилгенлери. Тамаша гёрюнсе де, ренкли кагъыздан ва картондан уьйню ичин безендиреген...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ асгерин уьч бёлюкге бёле: мугьажирлени бёлюгю, оланы байрагъы Мусаб бин аль-Абдариге тапшурула; ансарлардан топлангъан авситлени бёлюгю, буланы байрагъы Усайд бин Худайргъа бериле; ансарлардан топлангъан хазражилени бёлюгю, буланы байрагъы...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...