Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ ашдан тоймагъанлыгъы

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Утбат бин Газвандан таба булай етишген: «Мени эсимде бар, Расулуллагьны ﷺ артына тюшген биринчи адамланы арасында еттинчи болгъан заманым; бизин шо вакътиде ашама ашыбыз ёкъ эди ва биз тереклени япыракъларын ашай туруп, авзубузда (япыракъланы къаттылыгъындан ва аччылыгъындан) яралар (язва) чыгъа эди.

 

Шо вакътиде мен уьстюмдеги халатымны эки йыртып, белибизден тюп яныбызны яшырмакъ учун, шону ярты янын Саъд бин Маликге бердим. Ва бизин гьарибиз (Аллагьгъа ﷻ инангъан биринчи еттев) шо гьалында къалмады, неге тюгюл Яратгъаныбыз бизин о-бу пачалыкъланы, шагьарланы уьстюне ёлбашчы этип салды. Амма бизден сонггъу пачалар сынавдан оьтме герек болажакъ (Пайхаммарны ﷺ асгьабалары йимик олар болмажакъ ва къолуна гьакимлик тюшгенде напсы буюрагъанны этип, адилликни ва динни юрютмежек, байлыкъ ва эркинлик сюежек)» (Муслим, ат-Тирмизи).

Анас бин Малик Пайхаммарны ﷺ бу сёзлерин етишдире: «Мен къоркъувну башдан гечире эдим ва менден къайры биревге де магъа йимик шолай къоркъув сынав гьисапда берилмеди. Оттуз гюнню узагъында мени де, Билалны да жанлы зат ашама болардай бир ашыбыз да ёкъ эди. Янгыз Билалны къолтюбюне сыяр чакъы (гиччинев) аш болса тюгюл» (Агьмат, ат-Тирмизи).

«Жами» деген китапны автору булай яза: «Шо гьадисни маънасы – Пайхаммар ﷺ айтма сюеген кюйде, огъар Билал булан Маккадан Таифге гетме тюшген заманда оланы ашама ашы болмагъан, янгыз Билалны къолтюбюне сыяр чакъы аш болса тюгюл».

Анас бин Малик ондан къайры дагъы да булай хабарлай: «Гьакъ кюйде, Расулуллагьны ﷺ оьзюне чакъы эт ва экмек булангъы эртенге ва гечеге болар йимик ашы болмай эди. Гьатта бир-бирде ашы болуп йиберсе де, шону (этни ва экмекни) къонакълагъа жыйып тайдыра эди» (ат-Тирмизи).

Навфал бин Ияс аль-Хузалиден булай етишген: «Бир гезик биз Абдурахман бин Авфам булан олтуруп тура эдик. Лакъыр этмеге ол не къужурлу адам эди! Бир гюн базардан къайтывда ону уьюне гирдик. Ол гьамамда кирип битип, яныбызда олтурду. Бизге бошгъапгъа салып экмек де, эт де гелтирди. Алдыбызгъа шо бошгъапны салгъанда Абдурахман йылап йиберди. Мен огъар: “Гьей Абу Мугьаммат (Абдурахманны башгъа аты) негер сен булай йылайсан?” – деп сорадым. Ол: “Расулуллагь ﷺ агьлюсю булан экмекге тоймагъан кююнде шу яшавдан гетди. Биз буса ондан сонг берекетли гьалда къалдыкъ (Пайхаммар ﷺ ашап болмагъан ашлардан тоюп). Ол чу лап яхшы инсан эди (Есибиз яратгъанланы арасында)”, – деп англатды» (ат-Тирмизи).

 

(Давамы гелеген номерде)

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Сыйлы адамлар: Гьасан аль-Басри

Пайхаммарны ﷺ уьюнде оьсген адам     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Арасында Гьасан аль-Басри йимик инсанлар бар туруп адамлар нечик адашмагъа бола?» Масляма ибну Абд-аль-Малик   Пайхаммарны ﷺ къатыны Умму Салямгъа элчи шат хабар гелтире: Хайра дейген ону къулукъчусу эсен-аман...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...