Кьиямасса кьинилул лишанну

Кьиямасса кьинилул лишанну

Му кьини та-дунугу дучIантIиссар. Жунма багьантIиссар жаваб дулун ссанчIав акъа гьан дурсса чIумух, хIарамну ляркъусса хъуслих, тIайла бакъа бувтсса оьрмулух. Аьдлу бусса хIисаб-суалдания лаикIан щищачIав къахьунтIиссар. Цала бувмунил ажру гьарцаннан лякъинтIиссар.

Аькьлу бумийнугу ккалли буван бучIиссар та кьини дучIантIишиву хъама къабивтун, цивппагу хIадур хьуну, цала кулпат-оьрчIругу хIадур бувайми. Кьиямасса кьини та дучIантIиссарив мяйжанну так ца Аллагьнан ﷻ бакъа къакIулссар. Му халкьунная кьюлтI баврил хIикматшивугу – жува мудан хIадурну бикIан хIарачат булланшиврулли. Кьиямасса кьини дучIаннин хьхьичI загьир хьунтIиссар мунил лишанну – мюрщисса ва хъунисса. Ми лишанная жухьва бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирдаву.

Мюрщими лишанну хIакьинусса кьинигу чIалай дур, амма жува миннух къулагъас дуллай бакъару. Кьиямасса кьини дучIавугу, мунил лишанну загьир шавугу дикIантIиссар цакунусса, хархавар бакъасса. Идавсил ﷺ хIадисраву увкуну бур: «Кьиямасса кьини цакуну дучIантIиссар, зуща къабюхъантIиссар канивусса ччатIул касак букан, буллалисса маша щаллу буван, ттивзусса варанттул накI хIачан» (Муслим). Кьиямасса кьинилул яла хъуними лишаннавасса шамунния бусанну.

Имам Магьди уккаву

Идавсил ﷺ бувсун бур: «Кьиямасса кьини дучIансса чIун гъан хьувкун, щала дуниял тIайла дакъашиврул ва зулмурдал дурцIуну дикIантIиссар. Ттул наслулува уккантIиссар щала дуниял марцI дурну, тIайлашиврул ва низамрал дуцIин дуванма. Мугу Магьдири» Имам Магьди уккансса кьини цумурдив мяйжанну къакIулссар, амма хIадисраву ишара дурну дур: «Кьиямасса кьини дучIаннин ца гьантта личIарчагума, Аллагьнал ﷻ му гьантта лахъи бувантIиссар, имам Магьди укканнин» (Муслим).

Диндалул луттирдаву бувсун бур Имам Магьди уккантIишиву МухIаррам зурул 10-ку кьини. Мунал цIа дикIантIиссар МухIаммад (ягу АхIмад), буттан цIа Аьбдуллагь (Идавсин ﷺ кунна). Му загьир хьунтIиссар Маккалив Кяъбалул хьхьичI, ХIажаруласвадрал (ЛухIи Чарил) ва Макьам-Ибрагьимрал дянив. Магьдинайн мютIи хьунтIиссар 333 инсан усса бусурманнал кьюкьа. Мунал вазиртал бикIантIиссар цивппа аьраб бакъасса, амма аьраб маз кIулсса. Миннащал маслихIат къаккавккун имамнал цавагу хIукму къабувантIиссар. Му уккантIисса шинал Рамазан зурул цалчинмур кьини барз бугьаву (затмение луны) хьунтIиссар, ацIния ххюлчинмур кьини баргъ бугьаву (затмение солнца) хьунтIиссар. Иракьнавусса Куфа тIисса шагьрулия айивхьуну, имам Магьди ачинтIисар цала вакилтал дунияллул гьарца чулинмай тIайла буклай, низам дихьлай.

Дажжал уккаву

Дажжал увссар МухIаммад Идавсил ﷺ заманнайва, амма му щинзирдай увгьуну уссар Индиянал океанналувусса ца жазиралий. Мичча уккан чIун дирукун, цала хъирив бавчусса халкьуннащал щинзирдания итххявхсса ккаччи куна щала дунияллийх увккун, чIярусса ттинин щинчIав къаккарксса питнарду дувантIиссар. Цува идавсра, Аллагьра тIий, Дажжалнал чIявусса халкь бяйкьин бувантIиссар. Мунал ца янин чани къабикIантIиссар, ненттабакIраву дикIантIиссар «кафир» («чапурчу») тIисса чичру.

Ися идавс уккаву

Дажжалнал дуллалисса питнардал чIумал Аллагь Тааьланал ссаврунная Ися идавс u ликкан увантIиссар Дамаскливсса «Аьмави» мизитрал минаралийн. Микку ахттакьун чакгу бувну, му гьантIиссар Байтул-Мукьаддаслив (Иерусалим). Миккун ивукун, Ися u хьуна акьинтIиссар имам Магьдинащал. Микку миннал Магьди имамну авцIуну кIюрххил чак бувантIиссар. Мунийну цинявннан кIул хьунтIиссар Ися идавсгу ﷺ бусурман диндалуву ушиву. Яла ми Дажжалнал хъирив багьантIиссар.

Лудд тIисса кIанттаву ливхъун нанисса Дажжалнал хъирив лаянтIиссар. Ися идавсил u ччала щуну Дажжал щяв увтун, мунал бакI дутантIиссар. Мунияр махъ Ися u идавсийн ххачпараснал ва жугьутIнал иман дирхьуну, Ислам кьамул дувантIиссар. Яла Дажжалнал хъирив най бивкIминная щала дуниял миннал марцI дувантIиссар. Гьарца заманнаву уссар цала Магьди ва цала Дажжал. ХIакьину жува тIайламиннал, салихIминнал, имам Магьдинал кумагчитурал ххуллу бувгьуну къабавчуну, питначитурал хъирив бачирча, Дажжал увккукун, ганал хъирив лагавриягу нигь дуссар. Аллагьнал ﷻ жува муния буруччиннав! Амин.

МУХIАММАД КЬУРБАНОВ

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Хъинсса тIул-тIабиаьтраясса калимарду

Хъинсса тIул-тIабиаьтран хас бувну буссар тамансса, мусил багьасса махъру. Шикку чичинну миннувасса цаппара, гъафлатравун дахьларгсса дакIру кIукIлу хьуну, хъинсса тIуллу дуллан кIункIу дуваншиврул:   МухIаммад Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Бусурманнава цала диндалуву яла узданма...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Суал-жаваб

ХIан даххайсса тучандалуву бухгалтерну зун бучIиссарив? Мукунсса тучаннаву ва цаймигу хIанттия хайр ласласисса идарарттаву бухгалтерну ягу цайми къуллугъирттай зун ихтияр дакъассар, хIарамссар. Мунинсса далилнугу хъанахъиссар хIанттиха зузисса инсантурал ацIва журалий Идавсил ﷺ нааьна дурсса, имам...