ЩяйтIан гъан хьун къабитайсса дуаь

ЩяйтIан гъан хьун къабитайсса дуаь

ЩяйтIан – инсаннал оьсса душманни, му мудан жула чIарав бикIайссар, сайки туннурдавусса оьттувухгума буккайссар.

ЩяйтIаннул инсаннан зарал биян бувайссар аькьлулийн асар бувну, бунагьмуничIан, лайкь бакъамуничIан кIункIу увайссар. Амма Аллагьнал ﷻ цIа зумух ласурча, щяйтIан заэв шайссар, «Аоьзу…» буккирча хъиннува арх буцайссар. Инсаннан Аллагь ﷻ хъама ивтсса чIумал щяйтIан дакIнивун бигьану буххайссар. Кьуръандалуву увкуну буссар (мяъна): «Аллагь ﷻ кIицI лагаврил ххуллия авккуманал чIарав щяйтIан бацIан бувантIиссар, мунал дус хьуну» («Аз-Зухруф» суралул 36-мур аят). Муниятури хIарачат буллан аьркинсса шайкун чIявуну Аллагь ﷻ кIицI лаглан, гьарца ишираву дуккайсса дуаьрду (азкарду) ккалан.

Имам Муслимлул луттиравусса хIадисраву увкуну бур (мяъна): «Чаклийн оьвтIисса чIу (азан) баярча, щяйтIан лихъайссар, гьавагу ита бакьлай, акбарданул чIу цинма къабаяншиврул. Акбар увкуну къуртал шайхту махъунмай зана шайссар. Мукунма арх шайссар икьаматрал чIу баярча. Амма ялагу махъунмай бувкIун, инсаннал дакIнивун личIиличIисса пикрирду буххан буллан бикIайссар, чак булланнин дакIний къабивкIмур дакIнин бутайссар, чаклил цими ракааьт дурссарив хъама битаншиврул».

ЩяйтIаннуя бурувччуну бикIаншивул дуккайсса дуаь дур имам ТIабаранил луттираву. Ца инсаннал цIувххуну бур АьбдурахIман ибн Ханбашлухь: «МухIаммад ИдавсичIан ﷺ щяйтIант гъан шайхту ганал ци бувуна?». АьбдурахIманнул t бувсун бур: «ИдавсичIан ﷺ бувкIуна кIаникIанттаяту тамансса щяйтIант. Гайннавасса цаннил канихь лархъсса цIу дия, Идавс ﷺ ччуччин уван кьасттирай ларсун бувкIсса. Гай ккаккайхту МухIаммад Идавс ﷺ махъу-махъунай хъанан ивкIуна. Микку Жабраил малаик увкIун укунсса дуаь лахьхьин дуруна: “Аоьзу бикалимати Ллагьи т-таммати л-лати ла южавизу-гьунна баррун ва ла фажирун мин шарри ма халакьа ва зара-а ва бара-а, ва мин шарри ма янзилу мина-ссамаи ва мин шарри ма яъружу фигьа, ва мин шарри ма зара-а филь-арзи, ва мин шарри ма яхружу мингьа, ва мин шарри фитани л-лайли ва н-нагьари, ва мин шарри кулли тIарийкьин илля тIарийкьан ятIрукьу би-хайрин, я РахIман!” Вай махъру учайхту Аллагь Тааьланал лещан дуруна щяйтIантрал цIу ва ми циняв бухлаган бувуна». Мукунма, Анаслул бувсун бур Идавсил ﷺ увкушиву: «Къатлува увккун нанисса чIумал “Бисми Ллагьи таваккалту аьла Ллагьи ва ла хIавла ва ла кьуввата илла би-Ллагь” увкуманахь малаикнал учинтIиссар: “Ина оьмуния ххассал хьунтIиссара, урувччуну икIантIиссара, тIайлабацIу хьунтIиссар”. Му инсаннаяту щяйтIан арх хьунтIиссар» (Абу Давуд).

ЩяйтIаннуя буруччиншиврул «Аятул-курси», «Фалакь», «Нас» бувккунугу хъинссар. Мудан чаклин ивссуну икIан хIарачат буваймагу уруччайссар щяйтIаннуя.

Шиккува учин, циксса дуаьрду ккаларчагу, багьу-бизу, тIуллу ххуйсса дакъахьурча, дурккусса дуаьрдая мюнпат чанссар. Инсанная оьмур арх бувайсса дуаьрдал ягу малаиктурал бакъарча, так ца Аллагьналли ﷻ . Дуаь-эбадатру мунинсса сававру хъанахъиссар. Мунияту, жува гьарца чIумал Заннал хьхьичI дакI марцIну бикIан аьркинссару.

АХIМАД СУЛТАНОВ

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Заннал неъмат

Гьарца кьини инсан хьуна акьлай ур микробирттащал. Гайннуву чансса бакъар цIуцIавуртту, азарду сукку дувайссагу. Мукунсса микроорганизмардащал талан Аллагь Тааьланал ляхъан дурну, инсаннал чурххаву дирхьуну дур иммунитет.   Ттизаманнул хъиривлаявурттайн бувну, дунияллийсса халкьуннава...


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...


Яла хъинмур хъус...

34-мур бакI   Халкь хъинмунийн гьуз учин баву ва бунагьмуния буруччаву   Хъинмунийн кIункIу баву ва бунагьмуния буруччаву – хъинбаларду буллан буюр баву ва оьбала баврий къадагъа дишаву хъанахъиссар. Ибну Аьббаслул бувсун бур цала цIувххуну бивкIшиву МухIаммад Идавсихь ﷺ:...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...