“Кьайлю́ла” ссайн учайссар?

“Кьайлю́ла” ссайн учайссар?

“Кьайлю́ла” ссайн учайссар?

Жунма кIулсса куццуй, кIюрххил чак бувайхту баргъ гьаз хьуннин шанашаву къахъинссар. Мукун ччяни шаниягу бивзун, щала кьини даврийгу бивкIсса инсантуран захIматри мукунсса низамрай яхъанан. Цири бантIисса мукунсса чIумал? Дуссарив диндалуву мунинсса жаваб?

 

Мукунминнан чурхгу бигьалагансса, Идавсил ﷺ сунна биттур бувну чиригу биянсса дарман буссар. Мунин учайссар «кьайлю́ля». Мугу – ахттайн чIумал кутIасса шану лахъавур.

Ахттайнмай шану лахъаврил чурххавун гуж бучIан байссар. Идавсил ﷺ сунна биттур баншиврул утту бишинсса ният дуварча, мунихлу чиригу хьунтIиссар.

Анаслул бувсун бур: «Жу Нюжмар чак байссия, яла шанан утту бишайссияв» (Бухари). Абу Нуаьймлул «ТIибу-Ннабиви» тIисса луттиравусса хIадисраву увкуну бур: «Ахттая махъ шану лахъияра. ЩяйтIаннул мукун къабайссар (ахттайн чIумал шанан къабикIайссар)».

Ттизаманнул медициналул хъиривлаявурттал тасттикь бувну бур кутIасса мутталий дяхтта шану лахъаврил хьхьувай шанул къабуччаву хъирив лаян дувайшиву. Ахттайннай кьайлю́ля даву хьхьувайсса шанул кIанай къадацIайссар, му бикIан аьркинссар так хьхьувай чан хьумур шану биял баймурну.

Духтуртурал тIимунин бувну, дачIиссятрайсса кьайлю́ля дацIайсса дур кIира ссятрайсса хьхьуваймур шанун кIанттай. Саняткартурал тасттикь бувну бур ахттайнмай хъиннува лахъину шанашаву къахъинсса бушиву, 20-30 минутIрая лахъину шанан къааьркиншиву.

ЦIанасса заманнай чIярусса аьрабнал хIукуматирттай чара бакъа кьайлю́ля бувайсса аьдат дур, хаснува кIиришиву дусса чIумал. Ахттайнмай шану лахъаву бусурман бакъаминнал дянивгу машгьурну бур «сиеста» тIисса цIагу дирзун. Сиеста баву хъиншиврул хIакъираву медициналул аьлимтурал бувсун бур мунил за дакIний личIаву бигьа байшиву, захIматсса ишираву хIукму баву анавар буккайшиву, стресс чан шайшиву, оьттул давление гьаз шаврия кумаг байшиву.

Дяхтта кьайлю́ля дувайминнан хьхьуниву байсса тагьажжуд чаклийн бизангу, кIюрххил чаклийн чIумуй бизангу бигьа хьунтIиссар.

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...