“Кьайлю́ла” ссайн учайссар?

“Кьайлю́ла” ссайн учайссар?

“Кьайлю́ла” ссайн учайссар?

Жунма кIулсса куццуй, кIюрххил чак бувайхту баргъ гьаз хьуннин шанашаву къахъинссар. Мукун ччяни шаниягу бивзун, щала кьини даврийгу бивкIсса инсантуран захIматри мукунсса низамрай яхъанан. Цири бантIисса мукунсса чIумал? Дуссарив диндалуву мунинсса жаваб?

 

Мукунминнан чурхгу бигьалагансса, Идавсил ﷺ сунна биттур бувну чиригу биянсса дарман буссар. Мунин учайссар «кьайлю́ля». Мугу – ахттайн чIумал кутIасса шану лахъавур.

Ахттайнмай шану лахъаврил чурххавун гуж бучIан байссар. Идавсил ﷺ сунна биттур баншиврул утту бишинсса ният дуварча, мунихлу чиригу хьунтIиссар.

Анаслул бувсун бур: «Жу Нюжмар чак байссия, яла шанан утту бишайссияв» (Бухари). Абу Нуаьймлул «ТIибу-Ннабиви» тIисса луттиравусса хIадисраву увкуну бур: «Ахттая махъ шану лахъияра. ЩяйтIаннул мукун къабайссар (ахттайн чIумал шанан къабикIайссар)».

Ттизаманнул медициналул хъиривлаявурттал тасттикь бувну бур кутIасса мутталий дяхтта шану лахъаврил хьхьувай шанул къабуччаву хъирив лаян дувайшиву. Ахттайннай кьайлю́ля даву хьхьувайсса шанул кIанай къадацIайссар, му бикIан аьркинссар так хьхьувай чан хьумур шану биял баймурну.

Духтуртурал тIимунин бувну, дачIиссятрайсса кьайлю́ля дацIайсса дур кIира ссятрайсса хьхьуваймур шанун кIанттай. Саняткартурал тасттикь бувну бур ахттайнмай хъиннува лахъину шанашаву къахъинсса бушиву, 20-30 минутIрая лахъину шанан къааьркиншиву.

ЦIанасса заманнай чIярусса аьрабнал хIукуматирттай чара бакъа кьайлю́ля бувайсса аьдат дур, хаснува кIиришиву дусса чIумал. Ахттайнмай шану лахъаву бусурман бакъаминнал дянивгу машгьурну бур «сиеста» тIисса цIагу дирзун. Сиеста баву хъиншиврул хIакъираву медициналул аьлимтурал бувсун бур мунил за дакIний личIаву бигьа байшиву, захIматсса ишираву хIукму баву анавар буккайшиву, стресс чан шайшиву, оьттул давление гьаз шаврия кумаг байшиву.

Дяхтта кьайлю́ля дувайминнан хьхьуниву байсса тагьажжуд чаклийн бизангу, кIюрххил чаклийн чIумуй бизангу бигьа хьунтIиссар.

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...