Магьар бишаву ва хъатIи баву

Магьар бишаву ва хъатIи баву

Щарсса дуцин дакIнин багьсса адиминал цал чаклингу ивссуну, кIира ракаат суннат-чаклилгу дурну, дуаь даву хъинссар: «Я Рабби, Ина ттун дин дусса, барачатсса, ризкьи гьартасса, тIабиаьт ххуйсса, цурдагу ххуйсса, авлад бизансса, нахIусса, хIалалсса, тааьнсса щарсса нясив дува» - куну.

 

Яла душ була учин лавгукун, цува гьарчагу, цама гьарчагу мунил валиначIан (буттачIан), цал цамур калам булланнин хутIба бувну байбишайссар ихтилат: «АльхIамдулиЛлягьи, ва ссалату ва ссаламу аьла РасулиЛлягьи» – увкуну. Мукунма гьарца мурадсса, агьамсса зад байбишайнигу мунийну байбишайссар, барачат хъунмассар. Мунийну къабайбиширча, барачат чанссар.

Яла душ булун бавкьуну, магьар бишайнигу, кIия барагу ацIан увну му щар дуцайманалгу, душнил валиналгу каругу дургьуну, тавба-истигъфаргу бувну, цал гукунма хутIба байссар. Яла валинал учинссар: «На ва ттулва душ (душнил цIагу увкуну) вин щарну буллунни, Аллагьнал ﷻ амрулийну, Идавсил ﷺ шариаьтрайну, ва магьарданийну, вай бардултрал барашиннарайну» – увкуну. Муссят мунилва хъирив щар дуцлайманалгу учинссар: «Нагу къамул бувунни му щарну буцин ттунма Аллагьнал ﷻ амрулийну, Идавсил ﷻ шариаьтрайну, му магьаргу бивхьуну, вай бардултрал барашинна даврийну», – куну.

Мукунма, кIинналвагу чулуха вакилтал бунугу бишин бучIиссар.

Яла дуаьгу дуванссар: «Барачатсса ташу хьуннав, нахIусса лас ва щар хьуннав, салихIсса авлад бизаннав», – куну. Махъналгу ми барачат баву хъинссар. Щар дуцингу хасну Шаввал зуруй нюжмар кьини хъинссар. Магьар бишавурив кIюрххил чIумал хъинссар. Цуппагу мизитраву бишаву хъинссар, ххирассар кьюлтIну къабивхьуну.

Душ щар хьуну нанисса хьхьуну, буттал къатлува буккайни чаклин бивссуну буккаву хъинссар, ласнал къатлувунгу чаклин бивсуну буххан. Душ буттал къатлува буккайнигу дуаьгу дурну, такбир бишавугу («Аллагьу акбар» учаву) хъинссар. Мукунма ххуллийх нанинигу. МухIаммад Идавсилгу ﷺ ФатIимат наниний такбир бивхьуссар. Мукунма мунащал Жабраиллулгу, Микаиллулгу, цайми малаиктуралгу. Муниятур, му бишаву суннат бувсса.

Жалиндалул ялтту чассаг бунугу, качар бунугу, ахъулсса дунугу, арцу-муси дунугу дичингу бучIиссар, хIалалссар. Ми гьаз дангу хIалалссар. Буртти бивтун нани бангу бучIиссар. Расулуллагьналгу АьличIан нанини ФатIимат вилцIуннуй бачин бувссар. Утти, му жалин, ласнал жалин къатлувун буххайни «бисмиЛлягьгу» куну, дуаьгу дурну буххайссар. Му ялун бувххукун, ласнал мунил ненттабакI бувгьуну, ягу ка дургьуну дуаь дайссар: «Алла́гьумма инни́ асъалюка хайрагьа́ ва хайра ма́ джабальтагьа́ аьляйгьи ва аоь́узу бика мин шарригьа́ ва шарри ма́ жабальтагьа́ аьляйгьи». – куну.

Яла муний мяхIси-ус духьурча, цал щябивтун ми ликкайссар цала. Яла ца марцIсса тIясравун мунил ччанну шюшин бувну, цихьва ми щин къатлувух щалваннийх рищунссар. Яла цайми цIусса щин ларсун, мунил бакIрайхгу, хъазамравухгу, хъачIунттайхгу рищунссар «Аллагьумма инни уэзугьа́ бика, вазуррийятагьа́ мина щайтIани-р-ражим». – куну. Мукунна цайхрагу рирщуну, яла му къатлувухгу рищунссар. Идавсилгу ﷺ цал ФатIиматлуйх яла Аьлийх рирщуссар щин мукун дуаьгу дурну, ФатIимат жалин къатлувун бувхукун. Мукун щин рищурча Аллагьнал ﷻ мунал къатлува арулцIалла рангирайсса пакъиршиву дуккан дайссар, арулцаIалва барачат буххайссар, арулцIалла хъиншиву хIасул шайссар, арулцIалва цIими ликкайссар. Му жалингу му къатлуву буссаксса жура-журасса цIуцIавурттая мурахасну бикIайссар.

Яла утту бишиннингу кIинналагу чаклин биссавугу цIу дурну, кIира ракааьт суннат-чаклилгу дурну, кIинналлагу дуаь дайссар, цалла дянив ислахIшиву даннав, салихIсса авлад бизаннав, дин-тIааьтрайсса оьрмугу лахъи баннав - куну.

 

ХъатIи баву

Щарсса дуцайний хъатIи баву суннатссар. Магьар бишайни бикIу, дуцайни бикIу, цуксса чансса барчагу цалла кьудрат-кашилух урувгун. МухIаммад Идавсилгу ﷺ Сафият буцайни инигу бувну, чассаггу бивхьуну бувссар. Цайминнахьгу булувара тIий ивкIссар.

ХъатIи хьхьичIра-хьхьичIсса кьини цал баву хIакьссар, лайкьссар, бан багьайссар. КIику кьини бавугу ссуннатссар. Шамулку кьини бавурив рияъ-сумъаьтри, къахъинссар. Дяхттанияр гьанттайнмай бавугу хъинссар. Му жалиндалул хъатIуй оьвкукун лагаву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ луттирацIун (КьуръандалуцIун) бавкьусса, хIалалсса хъатIи бухьурча, бунагьсса иш бакъасса. ХьхьичIра-хьхьичIсса кьини бувну оьвкукун гьан ялувссар тIийгума бур.

Щарсса дуцайний кунмасса хъатIи арс-душ байхтугу, суннат бувукунгу, Кьуръан лавхьхьукунгу, му буклай хатму бувкунгу, кьатIату ичIунай увкIукунгу, цIусса къатри дуркунгу, мукунна ми машан ларсукунгу, диндалул уссурвал кунначIан кув бивукунгу, эдрал байрам гьантрай, мукунма гьарца ххаришиву хIасул хьусса, неъмат ялун бивсса, бала яла лавгсса чIумал бавугу суннатссар.

Му жалиндалул хъатIи байний ссухIватру, даляхъру давугу ссуннатссар. Хъат рирщуну, ччергъилу рирщуну, балай увкуну, ххаришиву дурну, цайми зюннав-дачIуртту, чугур-чагъантту къабивщуну, хIарам-сса зад къабувну.

Цуппагу аьямну, загьирну баву хъинссар ташу, кьюлтIну къадурцуну.

 

 

«НасихIатул-аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

 

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Бувккума багъишла итайссар

Кьуръан буккаву – эбадатирттава ца яла ххирамур ва чири гьарзамурди. Кьуръан мудан ккалай хъинссар – дяхтта ва хьхьувай, сапарданий ва ичIува, мизитраву ва даврий. Жулва салихIсса буттахъалгу мукун буккайсса бивкIссар. Миннал хIарачат бувайсса бивкIссар Аллагьнал Лу бюхъайкун чIявуну...


Мубараксса барз

Рамазан зурул даража Рамазан зурул хьхьичIра-хьхьичIсса хьхьу дуркIукун, Алжаннул хьулурду тIивтIуну, му барз гьаннин къалакьайссар. Дуржагьрал хьулурду лавкьуну, му барз гьаннин къатIитIайссар. ЩяйтIантал байщун бувайссар, иблислуй къатIа бишайссар. ЛивтIумий ххари шайссар, уттавамий рахIат...


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...


БахIулул ва янил шаврил лишанну

Кьуръан ккалай инсантал хъин бувайминнал бусаврин бувну, хIакьинусса кьини халкьуннаву хъинну ишла хьуну бур бахIурду баву ва янил шаву. Ми иширттал хIакъираву инсантуран чIявучин тIайласса кIулшигу къадикIай. Мунияту, ва макьалалуву кIицI лаганну бахIу бувсса ягу янил хьусса инсан цукунсса...