ЗухIа-чак

ЗухIа-чак

ЗухIа-чак

ЗухIа-чак суннатсса чакри. Мунил чIун дучIайссар баргъ ччаллул лахъшиврийсса (3,5 метра) гьаз хьусса чIумал, баргъ ссавнил дянив бияннин буван бучIиссар.

ЗухIалул чаклил яла чанмур кIира ракааьтри, яла чIярумур ацIния кIира ракааьтри, яла ххирамур – мяйра ракааьтри, Цирдагу кIи-кира дуллай бувайссар. Цалчинсса ракааьтраву «АльхIамрал» хъирив сура «Аш-Шамс» ва «аль-Кафирун» буккайссар, кIилчинмур ракааьтрай сура «Аз-ЗухIа» ва «Кьулгьу» буккайссар. Ялагу буллай ухьурча, цалчинмий ракааьтирттай «АльхIамрал» хъирив «Аль-Кафирун», кIилчинминнуй «Кьулгьу» буккинссар. Вай сурарду къакIулманал къабувккуна бувангу бучIиссар, амма бувккуну бувмунил чири хъунмассар. ЗухIалул чIун хьуннин кIюрххил чак бувсса кIанайва щяивкIун, баргъ гьаз шайхту му чакгу буварча, муниннин дунияллул гъалгъагу къабувну, му хъиннува хъинссар. Мунал бувцири бунагьру шюшайссар, хьхьирил хьамаксса бухьурчагу.

ЗухIалул чаклил хъирив ва дуаь дурккуну хъинссар: «Аллагьумма анна ззухIа-а зу-хIаука, валь-багьа-а багьаука, валь-жамала жамалука, валь кьуввата кьувватука, валь-кьудрата кьудратука, валь-эсмата эсматука. Аллагьумма ин кана ризкьи фи-ссамаи фа-анзильгьу, ва ин кана фи-ль арзи фа-ахриджгьу, ва ин кана муаьссаран фа-яссиргьу, ва ин кана хIараман фа-тIагьгьиргьу, ва ин кана баэдан факьаррибгьу, би хIакки зухIаика, ва багьаика ва жамалика, ва кьувватика, ва кьудратика, атини ма атайта эбадака ссалихин».

МухIаммад Идавсил ﷺ чIявусса хIадисирттаву бувсун бур зухIалул чаклил даражалуя. «Алжаннул ца хьулу буссар «баб аз-зухIа» тIисса. Кьиямасса кьини ца оьвчай адиминал оьвчинтIиссар, зухIа-чакру буллай бивкIминнал хьулу вари, ванивух Алжаннавун буххи куну». Ялагу Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «ЗухIалул чаклий даин шайма – тавба даймари, му чак –тавба дайминнал чакри». (ХIаким)

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Даин зухIалул чак байманал бунагьирттал аьфву бувайссар. ЗухIалул кIира ракааьт дурманал цIа гъапулминнавух къачичайссар. Мукьра дурма аьбидинтуравух чичайссар. Ряхра дурманан му кьини бунагь ялун къабияйссар. Мяйра дурма салихIминнавух чичайссар. АцIния кIира дурманан Алжаннаву къатри дувайссар». (Ибну Мажагь, Тирмизи)

ЗухIалул кIира ракааьт цува сагъну-саламатну ляхъан аврин щукрулунгу, цащава буван къашайсса цадакьарттан кIанайгу дацIайссар.

Имам Дайламил бувцусса хIадисраву увкуну бур: «Мунафикьнал зухIалул чакгу къабайссар, «Ал­Кафирун» тIисса сурагу къабуккайссар».

ХIасан Аьлиев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...