ЗухIа-чак

ЗухIа-чак

ЗухIа-чак

ЗухIа-чак суннатсса чакри. Мунил чIун дучIайссар баргъ ччаллул лахъшиврийсса (3,5 метра) гьаз хьусса чIумал, баргъ ссавнил дянив бияннин буван бучIиссар.

ЗухIалул чаклил яла чанмур кIира ракааьтри, яла чIярумур ацIния кIира ракааьтри, яла ххирамур – мяйра ракааьтри, Цирдагу кIи-кира дуллай бувайссар. Цалчинсса ракааьтраву «АльхIамрал» хъирив сура «Аш-Шамс» ва «аль-Кафирун» буккайссар, кIилчинмур ракааьтрай сура «Аз-ЗухIа» ва «Кьулгьу» буккайссар. Ялагу буллай ухьурча, цалчинмий ракааьтирттай «АльхIамрал» хъирив «Аль-Кафирун», кIилчинминнуй «Кьулгьу» буккинссар. Вай сурарду къакIулманал къабувккуна бувангу бучIиссар, амма бувккуну бувмунил чири хъунмассар. ЗухIалул чIун хьуннин кIюрххил чак бувсса кIанайва щяивкIун, баргъ гьаз шайхту му чакгу буварча, муниннин дунияллул гъалгъагу къабувну, му хъиннува хъинссар. Мунал бувцири бунагьру шюшайссар, хьхьирил хьамаксса бухьурчагу.

ЗухIалул чаклил хъирив ва дуаь дурккуну хъинссар: «Аллагьумма анна ззухIа-а зу-хIаука, валь-багьа-а багьаука, валь-жамала жамалука, валь кьуввата кьувватука, валь-кьудрата кьудратука, валь-эсмата эсматука. Аллагьумма ин кана ризкьи фи-ссамаи фа-анзильгьу, ва ин кана фи-ль арзи фа-ахриджгьу, ва ин кана муаьссаран фа-яссиргьу, ва ин кана хIараман фа-тIагьгьиргьу, ва ин кана баэдан факьаррибгьу, би хIакки зухIаика, ва багьаика ва жамалика, ва кьувватика, ва кьудратика, атини ма атайта эбадака ссалихин».

МухIаммад Идавсил ﷺ чIявусса хIадисирттаву бувсун бур зухIалул чаклил даражалуя. «Алжаннул ца хьулу буссар «баб аз-зухIа» тIисса. Кьиямасса кьини ца оьвчай адиминал оьвчинтIиссар, зухIа-чакру буллай бивкIминнал хьулу вари, ванивух Алжаннавун буххи куну». Ялагу Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «ЗухIалул чаклий даин шайма – тавба даймари, му чак –тавба дайминнал чакри». (ХIаким)

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Даин зухIалул чак байманал бунагьирттал аьфву бувайссар. ЗухIалул кIира ракааьт дурманал цIа гъапулминнавух къачичайссар. Мукьра дурма аьбидинтуравух чичайссар. Ряхра дурманан му кьини бунагь ялун къабияйссар. Мяйра дурма салихIминнавух чичайссар. АцIния кIира дурманан Алжаннаву къатри дувайссар». (Ибну Мажагь, Тирмизи)

ЗухIалул кIира ракааьт цува сагъну-саламатну ляхъан аврин щукрулунгу, цащава буван къашайсса цадакьарттан кIанайгу дацIайссар.

Имам Дайламил бувцусса хIадисраву увкуну бур: «Мунафикьнал зухIалул чакгу къабайссар, «Ал­Кафирун» тIисса сурагу къабуккайссар».

ХIасан Аьлиев

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Иман цIакь дувансса давуртту

Идавсих ﷺ вичIи дирхьума – Аллагьнайн ﷻ мютIи хьумари. «Нур» тIисса суралуву увкуну бур: «Аллагьнайн ﷻ ва Идавсийн ﷺ мютIину бикIи, акъахьурча зун жаваб дулун багьантIиссар». Вай мукъурттил мяйжан буллай бур Идавсил ﷺ ххуллу (сунна) бувгьуну бачаврийну инсантурайн...