ХIАЧIИЯЛУЛ АДАБРУ

ХIАЧIИЯЛУЛ АДАБРУ

Аллагь Тааьланал инсантуран буллусса неъматирттал хъуниминниятур щингу, цамур хIячIиягу. Инсаннал чурх дукралийн кунма щинайнгу, хIачIиялийнгу мюхтаж шайссар.

Мякьсса чIумал мякь лихханнин щин хIачIаву – хъунмасса неъматри. Мунил чурххал кIиришиву лещан дувайссар, дакI паракьат дувайссар, дуркусса дукра лялиян дувайссар, аькьлу зияда бувайссар. Хаснува дукра дуркуну, чурх кIири бивчуну мякь багьукун хIачIан аьркинссар. Амма чIярусса хIарчIуну лякьа дуцIин дурну къахъинссар, зарал хъунмассар, эбадатрая чурх кIу байссар, шану гьарза бувайссар, цIуцIаву сукку шайссар. ХIачIия чанссаксса чурх куклуну, сагъну бикIайссар. Хаснува, кIири лавгсса чIумал дяркъусса щин чIярусса хIачIарча, зарал хъунмасса шайссар. Гьухъа ивтсса чIумал, инжит хьусса чIумал, дачIра ххюттуйн, шания чантI увкусса чIумал, дахьа хIаммамравату увксса чIумал, кIирисса дукралул ялун къахIачIанссар. Канай уна дукралувухгу къахIачIанссар, хъиннува мякьну акъахьурча, му чIумаллив хIачIан хъинссар. Аьгъусса задрал ялунгу къахIачIанссар, хIачIан ччай ухьурча, ялун цамур зад дуркуну, яла хIачIанссар. Ахъулссаннул ялунгу къахIачIанссар, дуркуну манзил къавхьуссаксса. Бургъил кIири ларгсса щингу къахъинссар. Хаснува, дувссилул, дукнилул, муххал, мукунма цамур сси бакьайсса задраву кIири ларгмур хъиннура къахъинссар, цIуцIаву шайссар.

Хъиннура дяркъусса щингу къахъинссар, бюхъавай щара лархъсса хъинссар, муниву мюнпат хъунмассар. ХIачIия хIачIайсса зад – къюнари-къукъу бикIу, исттикан-графин дикIу урчIа канил бувгьуну, «бисмиллагь» увкуну, шамма ххув куну хIачIанссар. ХьхьичI цалчинсса ххув увкукун «альхIамдулиллагь» чинссар, кIилчин «альхIамдулиллагьи раббил аьламин» учинссар, шамилчин «альхIамдулиллагьи раббил аьламин, ар-рахIмани ррахIим» учинссар. Цакуну нахIала бувну хIачIаву къахъинссар, зарал бувайссар. Хъуннасса дурцIусса задрава кьус ивкIун къахIачIанссар. ЧIирисса зад дурцIуну ягу кIихIанттух хIачIанссар. ХIачIланнин ми щинахгу урганссар. Экьи къагьанну, кIунтI къабагьанну хIачIанссар. Му хIачIайсса задравун ссихI къабигьинссар, ппав къачинссар, зад къадагьанну хIачIанссар.

МарцIну цаннал хIарчIмунивух циняннал хIачIавугу хъинссар. АвцIуну ягу утту ивхьуну къахIачIанссар, щяивкIун хIачIаву ссуннатссар. АвцIуну хIачIаву хъинну къахъинссар, ца оьзру бухьурча бакъа. Амма Зам-зам щин авцIуну хIачIанссар, мунил хIурматран. КIирисса зад уф тIийгу къахIачIанссар. Арцу-мусил тIахIунттувун дуртIунгу къахIачIанссар – хIарамссар, миннуву дирхьуну дукрагу къадуканссар. Миннува хIачIлай-канай ивкIманан Ахиратлул хIачIия-дукия дакъассар. Щин хIарчIун къуртал хьувкунгу щукрулун «АлхIамдулиллагьи-л-ллази жааьлагьу аьзбан фуратан бирахIматигьи ва лям яжаьлагьу милхIан ужажан бизунубина» – учинссар.

«НасихIатуль-Аьвам» («ГьунчIукьатIан»)

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Мяърипат ва тарбия

Ххуйсса хасият, тIул-тIабиаьт, адав дуну оьрчI, душ тарбия баву – му хъанахъиссар буттал цалва авладран дуллалисса хъинну кьимат лавайсса зат. Мукунсса тарбия дулаврил гьануну хьун аьркинссар жулва оьрчIру чIивину бунава мий хъуни хъанахъиссаксса минная инсаншиву дусса, хасият ххуйсса халкь...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...