Ссавур – кьимат лахъсса неъмат

Ссавур – кьимат лахъсса неъмат

Ссавур – кьимат лахъсса неъмат

Инсаннал оьрмулул мутталий цания-ца бала-мусиват къабивну, захIматшиву къаккюрхIуну къаличIай, мукунсса дур Заннал ва дунияллий дацIан дурсса низам. Цавай инсантал миннул гъагъан бувай, вайми тIурча хъиннува кьянкьа шай. Аллагьнайн ﷻ иман дакIниву думанал ми циняв бала-апатIру яхI бувну бухIантIиссар.

Аллагьнал ﷻ Цала лагъарт ххал бувайссар личIи-личIисса балаапатIру ялун гьан бувну: нигь, ккаши, кьянатшиву ва м.ц. Кьянкьашиву дурминнайн ликкантIиссар Заннал цIими ва барачатшиву. Яла хъуними неъматирттавасса цану ккалли буван бучIир ссавур душиву. МусиватрачIа ссавур дурманан чири хъунмассар. Абусаид ал-Худрил бувсун бур укунсса хIадис: «Ссавур дувайманан ﷻ яхI бувансса каши Аллагьнал дулунтIиссар. Чихь кумаг чIа къаувкуну щаллу хьун хIарачат бувайма мурахас увантIиссар цайминнахь кумаг чIа тIунсса аьркиншивруя. Ссавурданул кунма лахъсса кьимат бусса неъмат щинчIав къабуллуссар» (ал-Бухари) Бусурманчу мудан Заннайн умуд бивхьуну икIайссар.

Цукунсса бала-апатIру ялун ликкарчагу, Аллагьнал ﷻ дуллусса ссавурданийну яхI бувну, захIматшиврува уккансса ххуллурду лякъинтIиссар. Анас-асхIаблул бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «Хъуннасса захIматшиву дурхIуманан – хъунмасса чири. Аллагьнан ﷻ инсан ххирасса чIумал, мунал хIал ххал бувайссар. Рязину кьамул бувминнай цIими бишайссар, цIуру-кIуру буллай гьалак буклакиминнайн сси ликкантIиссар» (Тирмизи, Ибн Мажагь) Ва хIадисрава жунма бувчIлай бур оьрму захIматсса бухьурча, инава Заннал кьаивтсса ххай бикIан къабучIишиву. Ссавур даву – му так вев-шев къаучаву, аьтIаву-авара къабаву бакъарча, ци хьурчагу так Заннал чичрулийну шайшиву кIулну, Аллагьнайн ﷻ лаизлай, кумаг чIа тIий икIавури. Мунил хъирив цащава бюхъайсса хIарачатгу буванссар.

Хъиннува чIявусса бала-апатIру ликлай чIалай бухьурча дуккин ккаккан дурсса дуаь-азкарду дуссар. ХIадисраву бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкумур: «Аллагьнал ﷻ цанма цания-ца неъмат буллувкун, ягу цIими бивхьукун (щарссанищал, хъуслищал, оьрчIащал бавхIусса иширттаву) “Ма шааЛлагьу, ля кьуввата илля биЛлагь” учайманайн цукунчIавсса бала къаликкантIиссар…» (Ибн асСунни) Цамур хIадисраву Аьли ибн АбутIалиблул бувсун бур: «Идавсил ﷺ ттун лахьхьин бувуна захIматшиврувун ягу нигьачIийсса тагьарданувун агьсса чIумал учайсса махъру: “Бисмиллагьи-р-рахIмани-ррахIим. Ля хIавла ва ля кьуввата илла би-Ллагьи-л Аьлийил-л Аьзим”. Вай махъру зумух ласурча, бала-апатI Аллагьнал ﷻ арх бувантIиссар увкуна». (Ибн асСунни)

МУХIАММАД АХIМАДОВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...