Чурххал шагьватру

Чурххал шагьватру

Чурххал шагьватру

Инсаннал чурххаву кIира тIабиаьт дуссар: ца нафсанийсса, ца равхIанийсса. Нафсаниймур – чурхри, равхIанимур – рухIри.

Чурххал цинма ччимур, Заннан къаччимур, оьмур, оьккимур, батIулмур тIалав дуллалиссар. РухIирал – хъинмур, Заннан ччимур, Аллагь Тааьланал амру бувмур тIалав дуллалиссар. РухIраяр чурх ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му инсан гьалак шайссар. РухI ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му мурадрайн ивссар.

Дунияллий инсаннал душман шама уссар: дуниялгу, щяйтIангу, цалва чурхгу. Миннувугу яла оьмур цалва чурхри. Му арулла бакI дусса щяйтIаннуяр, арулцIалва иблислуяр оьгу-оьссар, мунил оьмунин акъа хъинмунин кIункIу къаавай тIий.

Гьарца аьсившиврул аслу-гьану цалва чурхри, муниятур цимурца букIлакIисса. Гьарца чIумал муних къаягъули, мунин ччимур къабуллай, мунищал хилипшиву дуллай икIан ялувссар. Абадлийсса талихIрайн ххуллу бакъассар, чурххал гьава-шагьватирттаяту урукъавччуссаксса. Инсаннал цалва чурхгу кIул бувну, мунил оьшивугу кIул хьуну, мунищал хилифшиву къадурссаксса, Аллагьгу ﷻ кIул къашайссар, Мунайн мютIийгу къашайссар.

Инсаннал чурххал масала – хьхьури къалархсса, махь къавхьусса хIайваннул масалар. Му хIайван хьхьури къаларххун, махь къабувну, винма ччимур чулухунмай буцин къашайсса кунма, чурхгу хъинмуний бацIан буван захIматссар, кIура баян къабувссаксса. Ялагу мунил масала – махь буван бувгьусса къарчигъайлул масалар. Бугьаннин цинма ччикун лухччи ссавнил дянивух гьава буллай гьалмахтуращал занай бивкIсса, бувгьукун ца цIансса къатлувун бавкъуну битайсса, цилва хьхьичIавасса гьавардугу, гьалмахталгу хъама битаннин. Яла чан-кьанну аьдат буллай ябувну, хьхьичIавасса ишругу хъама бивтун, махь хьуну залуннайн мютIий хьуну, мунал буюр бувмур буллалисса. Мукун кунма, инсаннал чурхгу цила залуннайн мютIий къашайссар хьхьичIава аьдат хьусса неъматирттаяту кIура баян бувну, миннуя арх къавхьуссаксса. Дайдихьулий му чурххай тарбия дувангу хъинну захIматссар, ккуккулия личIан увсса оьрчI куна. Чурхгу, цал ми цилва буллай бивкIсса нахIусса задирттая личIан бувкун, ми къабивтун махъ ялагу мугу кIура къабаяйссар.. Мунин ччисса задирттаяту кIура баян бувну гьарца базурдащал щалва чурх цIансса ппалав бавкъусса хIайван кунма бацIан буван аьркинссар, чурх инсантураву бухьурчагу дакI халватраву дургьуну.

Инсаннал чурххал гьавас-шагьват сукку хьуну аьсившивурттавун, бунагьирттавун, шагьватирттавун бухлан бавчукун, аьркинссар дукра чан даврин турду шану чан баврил куйрдавату дурккун, калам чан баврил каруннал цалла чурххайх рирщуну, му зана битан, гьалакшивурттавун, балардавун, аьсившивурттавун къабагьан, миннуяту ххассал буван. ЦIакъсса щинзирданий бавхIуну эбадатрайн кIункIу буван. Мукун зана къабивтун итабакъирча, му дуржагьравунни ххяххантIисса. Ита къабавкъуну эбадатрай бацIан буварчарив, му яла майданнавух тIуркIу тIисса айгъур кунма, багъирдавух сайр буллалисса паччахI куна, хъиншиврул майданнавух, тIааьтирттал ххуллурдавух тIуркIу тIий занантIиссар.

«ГьунчIукьатIан»

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...