Чурххал шагьватру

Чурххал шагьватру

Чурххал шагьватру

Инсаннал чурххаву кIира тIабиаьт дуссар: ца нафсанийсса, ца равхIанийсса. Нафсаниймур – чурхри, равхIанимур – рухIри.

Чурххал цинма ччимур, Заннан къаччимур, оьмур, оьккимур, батIулмур тIалав дуллалиссар. РухIирал – хъинмур, Заннан ччимур, Аллагь Тааьланал амру бувмур тIалав дуллалиссар. РухIраяр чурх ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му инсан гьалак шайссар. РухI ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му мурадрайн ивссар.

Дунияллий инсаннал душман шама уссар: дуниялгу, щяйтIангу, цалва чурхгу. Миннувугу яла оьмур цалва чурхри. Му арулла бакI дусса щяйтIаннуяр, арулцIалва иблислуяр оьгу-оьссар, мунил оьмунин акъа хъинмунин кIункIу къаавай тIий.

Гьарца аьсившиврул аслу-гьану цалва чурхри, муниятур цимурца букIлакIисса. Гьарца чIумал муних къаягъули, мунин ччимур къабуллай, мунищал хилипшиву дуллай икIан ялувссар. Абадлийсса талихIрайн ххуллу бакъассар, чурххал гьава-шагьватирттаяту урукъавччуссаксса. Инсаннал цалва чурхгу кIул бувну, мунил оьшивугу кIул хьуну, мунищал хилифшиву къадурссаксса, Аллагьгу ﷻ кIул къашайссар, Мунайн мютIийгу къашайссар.

Инсаннал чурххал масала – хьхьури къалархсса, махь къавхьусса хIайваннул масалар. Му хIайван хьхьури къаларххун, махь къабувну, винма ччимур чулухунмай буцин къашайсса кунма, чурхгу хъинмуний бацIан буван захIматссар, кIура баян къабувссаксса. Ялагу мунил масала – махь буван бувгьусса къарчигъайлул масалар. Бугьаннин цинма ччикун лухччи ссавнил дянивух гьава буллай гьалмахтуращал занай бивкIсса, бувгьукун ца цIансса къатлувун бавкъуну битайсса, цилва хьхьичIавасса гьавардугу, гьалмахталгу хъама битаннин. Яла чан-кьанну аьдат буллай ябувну, хьхьичIавасса ишругу хъама бивтун, махь хьуну залуннайн мютIий хьуну, мунал буюр бувмур буллалисса. Мукун кунма, инсаннал чурхгу цила залуннайн мютIий къашайссар хьхьичIава аьдат хьусса неъматирттаяту кIура баян бувну, миннуя арх къавхьуссаксса. Дайдихьулий му чурххай тарбия дувангу хъинну захIматссар, ккуккулия личIан увсса оьрчI куна. Чурхгу, цал ми цилва буллай бивкIсса нахIусса задирттая личIан бувкун, ми къабивтун махъ ялагу мугу кIура къабаяйссар.. Мунин ччисса задирттаяту кIура баян бувну гьарца базурдащал щалва чурх цIансса ппалав бавкъусса хIайван кунма бацIан буван аьркинссар, чурх инсантураву бухьурчагу дакI халватраву дургьуну.

Инсаннал чурххал гьавас-шагьват сукку хьуну аьсившивурттавун, бунагьирттавун, шагьватирттавун бухлан бавчукун, аьркинссар дукра чан даврин турду шану чан баврил куйрдавату дурккун, калам чан баврил каруннал цалла чурххайх рирщуну, му зана битан, гьалакшивурттавун, балардавун, аьсившивурттавун къабагьан, миннуяту ххассал буван. ЦIакъсса щинзирданий бавхIуну эбадатрайн кIункIу буван. Мукун зана къабивтун итабакъирча, му дуржагьравунни ххяххантIисса. Ита къабавкъуну эбадатрай бацIан буварчарив, му яла майданнавух тIуркIу тIисса айгъур кунма, багъирдавух сайр буллалисса паччахI куна, хъиншиврул майданнавух, тIааьтирттал ххуллурдавух тIуркIу тIий занантIиссар.

«ГьунчIукьатIан»

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Бала-апатIирттая буруччайсса дуаь

АпатIру, дардру инсаннал оьрмулуву ччя-ччяни хьуна дакьай. Пашманмургу, ххаримургу жуйнна дияйссар Аллагьнал ﷻ чичрулийну. Мунияту, захIматсса иширавун багьсса чIумалгу куклушиву, бигьашиву Заннахь чIа учин аьркинссар.   Цумур дуаьри дуккин аьркинсса апатIрая, мусиватрая буруччиншиврул?...


ЩяйтIан бахIаймур

Бюхттулсса Аллагь тIий ур (мяъна): «Я Идавс, Кьуръан буклай айишиннин чIа уча Аллагьнахь, инава щяйтIаннуя уручча куну: «Аьузу би-Ллагьи мина-шшайтIани-р-раджим» увкуну, цилгу мяъна хъанахъисса – «на Аллагьнахь ﷻ чIа тIий ура щяйтIаннул оьсса тIуллая уручча тIий нава,...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...


Ряхра зума

Шавваль – Рамазан зурул хъиривмур барзри. Му зурул цалчинмур кьини – Зума ритавал байрамрал кьини хъанахъиссар. Байрандалул кьини зума дугьангу къабучIиссар, хIарамссар. Мунил хъиривсса ряхва гьантлий дугьаву хъинссар, суннатссар.   Фаризасса зума дугьайсса Рамазан зурул хъирив...