Чурххал шагьватру

Чурххал шагьватру

Чурххал шагьватру

Инсаннал чурххаву кIира тIабиаьт дуссар: ца нафсанийсса, ца равхIанийсса. Нафсаниймур – чурхри, равхIанимур – рухIри.

Чурххал цинма ччимур, Заннан къаччимур, оьмур, оьккимур, батIулмур тIалав дуллалиссар. РухIирал – хъинмур, Заннан ччимур, Аллагь Тааьланал амру бувмур тIалав дуллалиссар. РухIраяр чурх ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му инсан гьалак шайссар. РухI ххув хьуну, мунин ччимур булларча, му мурадрайн ивссар.

Дунияллий инсаннал душман шама уссар: дуниялгу, щяйтIангу, цалва чурхгу. Миннувугу яла оьмур цалва чурхри. Му арулла бакI дусса щяйтIаннуяр, арулцIалва иблислуяр оьгу-оьссар, мунил оьмунин акъа хъинмунин кIункIу къаавай тIий.

Гьарца аьсившиврул аслу-гьану цалва чурхри, муниятур цимурца букIлакIисса. Гьарца чIумал муних къаягъули, мунин ччимур къабуллай, мунищал хилипшиву дуллай икIан ялувссар. Абадлийсса талихIрайн ххуллу бакъассар, чурххал гьава-шагьватирттаяту урукъавччуссаксса. Инсаннал цалва чурхгу кIул бувну, мунил оьшивугу кIул хьуну, мунищал хилифшиву къадурссаксса, Аллагьгу ﷻ кIул къашайссар, Мунайн мютIийгу къашайссар.

Инсаннал чурххал масала – хьхьури къалархсса, махь къавхьусса хIайваннул масалар. Му хIайван хьхьури къаларххун, махь къабувну, винма ччимур чулухунмай буцин къашайсса кунма, чурхгу хъинмуний бацIан буван захIматссар, кIура баян къабувссаксса. Ялагу мунил масала – махь буван бувгьусса къарчигъайлул масалар. Бугьаннин цинма ччикун лухччи ссавнил дянивух гьава буллай гьалмахтуращал занай бивкIсса, бувгьукун ца цIансса къатлувун бавкъуну битайсса, цилва хьхьичIавасса гьавардугу, гьалмахталгу хъама битаннин. Яла чан-кьанну аьдат буллай ябувну, хьхьичIавасса ишругу хъама бивтун, махь хьуну залуннайн мютIий хьуну, мунал буюр бувмур буллалисса. Мукун кунма, инсаннал чурхгу цила залуннайн мютIий къашайссар хьхьичIава аьдат хьусса неъматирттаяту кIура баян бувну, миннуя арх къавхьуссаксса. Дайдихьулий му чурххай тарбия дувангу хъинну захIматссар, ккуккулия личIан увсса оьрчI куна. Чурхгу, цал ми цилва буллай бивкIсса нахIусса задирттая личIан бувкун, ми къабивтун махъ ялагу мугу кIура къабаяйссар.. Мунин ччисса задирттаяту кIура баян бувну гьарца базурдащал щалва чурх цIансса ппалав бавкъусса хIайван кунма бацIан буван аьркинссар, чурх инсантураву бухьурчагу дакI халватраву дургьуну.

Инсаннал чурххал гьавас-шагьват сукку хьуну аьсившивурттавун, бунагьирттавун, шагьватирттавун бухлан бавчукун, аьркинссар дукра чан даврин турду шану чан баврил куйрдавату дурккун, калам чан баврил каруннал цалла чурххайх рирщуну, му зана битан, гьалакшивурттавун, балардавун, аьсившивурттавун къабагьан, миннуяту ххассал буван. ЦIакъсса щинзирданий бавхIуну эбадатрайн кIункIу буван. Мукун зана къабивтун итабакъирча, му дуржагьравунни ххяххантIисса. Ита къабавкъуну эбадатрай бацIан буварчарив, му яла майданнавух тIуркIу тIисса айгъур кунма, багъирдавух сайр буллалисса паччахI куна, хъиншиврул майданнавух, тIааьтирттал ххуллурдавух тIуркIу тIий занантIиссар.

«ГьунчIукьатIан»

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Къумасса мусиват

Аллагьу Тааьланал дуниялгу ляхъан дурну, дунияллий инсанталгу ляхъан бувну, миннаву ляхъан бавугу, литIун бавуну нани дурсса миннал хIал ккакканни. Уттарашиву ляхъан дурссар миннаву мютIийма цумарив, аьсивма цумарив кIул хьун. БивкIугу ляхъан бувссар Кьиямасса кьини бизан бувну, хъинманан хъинсса...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....